Περισσότερα από 1,5 εκατ. φορτηγά 40 μετρικών τόνων, γεμάτα από παλιά κινητά τηλέφωνα, σπασμένα ψυγεία και πεταμένα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τοποθετούνται από προφυλακτήρα σε προφυλακτήρα και σχηματίζουν μια νοητή γραμμή, αρκετά μακριά, ώστε να τυλιχτεί γύρω από τον ισημερινό.
Αυτή είναι η ποσότητα των ηλεκτρονικών σκουπιδιών, το λεγόμενο e-waste, που παράγει ετησίως ο πλανήτης, τα οποία έχουν φτάσει πλέον, παγκοσμίως, σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ και αυξάνονται πια πέντε φορές ταχύτερα από τα ποσοστά ανακύκλωσης, αποτελώντας μια πραγματική βόμβα τοξικών και επικίνδυνων ουσιών, όπως ο υδράργυρος και ο μόλυβδος.
Τα νούμερα είναι συγκλονιστικά και δείχνουν την εκθετική ταχύτητα με την οποία αυξάνονται τα ηλεκτρονικά απόβλητα που παράγει ο πλανήτης, με το λεγόμενο e-waste να διογκώνεται όσο αυξάνεται η χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών. Το 2022, ο κόσμος παρήγαγε 62 εκατ. μετρικούς τόνους ηλεκτρονικών σκουπιδιών, ή κατά μέσο όρο 7,8 κιλά ανά κάτοικο, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Ηλεκτρονικών Αποβλήτων των Ηνωμένων Εθνών (Global E-waste Monitor).
Τα παγκόσμια ηλεκτρονικά απόβλητα το 2022 αυξήθηκαν κατά 82% σε σύγκριση με το 2010, σύμφωνα με την έκθεση, και -αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός- θα αυξηθούν κατά 32% και θα φτάσουν τους 82 εκατ. μετρικούς τόνους το 2030.
Σύμφωνα με την έκθεση, λιγότερο από το ένα τέταρτο των ηλεκτρονικών αποβλήτων (22,3%) που παρήχθησαν το 2022, δηλαδή 13,8 δισεκατομμύρια κιλά, τεκμηριώθηκε ότι συλλέχθηκαν και ανακυκλώθηκαν. Από το 2010, η αύξηση των ηλεκτρονικών σκουπιδιών έχει ξεπεράσει την αύξηση της επίσημης συλλογής και ανακύκλωσης κατά σχεδόν πέντε φορές, όπως υπολογίζει η έκθεση.
Τι ανακυκλώνουμε
Το 2010, ο κόσμος παρήγαγε 34 δισεκατομμύρια κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων και η ποσότητα αυτή αυξάνεται ετησίως κατά μέσο όρο 2,3 δισεκατομμύρια κιλά ετησίως. Το τεκμηριωμένο επίσημο ποσοστό συλλογής και ανακύκλωσης έχει επίσης αυξηθεί, αυξάνοντας από 8 δισεκατομμύρια κιλά το 2010 σε μέσο ποσοστό 0,5 δισεκατομμυρίων κιλών ετησίως. Η αύξηση της παραγωγής ηλεκτρονικών απορριμάτων είναι επομένως ξεπερνώντας την αύξηση της επίσημης ανακύκλωσης κατά σχεδόν 5.
Τα μικρά ηλεκτρονικά gadgets όπως τα παιχνίδια, οι ηλεκτρικές σκούπες και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είχαν ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά ανακύκλωσης περίπου στο 12%, παρά το γεγονός ότι αποτελούν περίπου το ένα τρίτο όλων των ηλεκτρονικών απορριμμάτων, σύμφωνα με την έκθεση.
Κλιματικό πρόβλημα
Εκτός από περιβαλλοντικό πρόβλημα, τα ηλεκτρονικά απόβλητα είναι επίσης και κλιματικό πρόβλημα. Οι ηλεκτρονικές συσκευές απαιτούν πρώτες ύλες, συμπεριλαμβανομένων μετάλλων σπάνιων γαιών, που εξάγονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία με μια διαδικασία υψηλής έντασης ενέργειας, που τροφοδοτείται κυρίως από ορυκτά καύσιμα.
Καθώς η ζήτηση αυξάνεται και οι άνθρωποι πείθονται να αντικαθιστούν συσκευές πιο συχνά, ο αντίκτυπος στο κλίμα αυξάνεται. Σύμφωνα με την έκθεση, η ανακύκλωση μετάλλων από τα ηλεκτρονικά απόβλητα, αντί για την εξόρυξη νέων πρώτων υλών, απέφυγε περίπου 52 εκατομμύρια μετρικούς τόνους εκπομπών για την υπερθέρμανση του πλανήτη το 2022.
Mάλιστα, οι συντάκτες της έκθεσης υπογραμμίζουν, εάν οι χώρες ήταν σε θέση να αυξήσουν τα ποσοστά συλλογής και ανακύκλωσης ηλεκτρονικών απορριμμάτων στο 60% έως το 2030, τα οφέλη -συμπεριλαμβανομένης της ελαχιστοποίησης των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία- θα υπερέβαιναν το κόστος κατά περισσότερο από 38 δισεκατομμύρια δολάρια.
