Ο επικεφαλής της AKTOR αμφισβητεί ότι τα σημερινά μέτρα επαρκούν για μείωση 30% στο ενεργειακό κόστος – Ζητά μεγάλες μονάδες αποθήκευσης άνω των 100 MW και προειδοποιεί ότι curtailments της τάξης του 20% μπορούν να μετατρέψουν το ενεργειακό πρόβλημα σε τραπεζικό
Σαφές μήνυμα για άμεση επιτάχυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας έστειλε ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, ασκώντας παράλληλα έντονη κριτική στον σημερινό ενεργειακό σχεδιασμό και αμφισβητώντας κατά πόσο τα μέτρα που έχουν παρουσιαστεί επαρκούν για να επιτευχθεί ο στόχος μείωσης του ενεργειακού κόστους κατά 30% την τριετία 2026-2029.
«Ανοίξτε την αγορά των μπαταριών» ήταν το κεντρικό μήνυμά του,ενημερωτική συνάντηση που ακολούθησε την τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές για τα οικονομικά αποτελέσματα με τον επικεφαλής της AKTOR να υποστηρίζει ότι οι επενδυτές θα πρέπει να μπορούν να εγκαθιστούν, χωρίς επιδότηση, την ισχύ αποθήκευσης που θεωρούν οικονομικά βιώσιμη και χωρίς τεχνητούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε όρους σύνδεσης και ηλεκτρικό χώρο.
Κατά τον ίδιο, η αγορά χρειάζεται μεγάλες αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης, της τάξης των 100 MW και άνω, ώστε να δημιουργηθεί η απαιτούμενη κλίμακα και να περιοριστούν οι ολοένα μεγαλύτερες περικοπές πράσινης παραγωγής.
Από την υπερπαραγωγή ΑΠΕ στην ανάγκη για αποθήκευση
Η παρέμβαση Εξάρχου αγγίζει ένα από τα κρισιμότερα προβλήματα της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης. Η Ελλάδα έχει προσθέσει τα τελευταία χρόνια σημαντική νέα ισχύ από φωτοβολταϊκά και αιολικά. Όταν όμως η παραγωγή από ΑΠΕ ξεπερνά τη ζήτηση και τις δυνατότητες του ηλεκτρικού συστήματος να την απορροφήσει, μέρος της διαθέσιμης πράσινης ενέργειας πρέπει να περικόπτεται.
Η αποθήκευση μπορεί να αλλάξει αυτή την εξίσωση. Οι μονάδες BESS απορροφούν ηλεκτρική ενέργεια σε περιόδους υψηλής παραγωγής και χαμηλότερης ζήτησης και μπορούν να την επιστρέψουν στο δίκτυο αργότερα, όταν οι ανάγκες και οι τιμές είναι υψηλότερες. Έτσι περιορίζεται η ανάγκη απόρριψης πράσινης παραγωγής και αυξάνεται η δυνατότητα του συστήματος να αξιοποιεί μεγαλύτερο μέρος της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών στην Ελλάδα δεν ξεπερνά σήμερα περίπου τα 700 MW, ενώ στη Βουλγαρία έχει ξεπεράσει τα 6 GW.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η γειτονική χώρα μπορεί να εισάγει φθηνή ελληνική ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ τις ώρες υψηλής παραγωγής, να την αποθηκεύει και να διαθέτει ενέργεια αργότερα σε υψηλότερες τιμές.
Όταν το ενεργειακό πρόβλημα γίνεται τραπεζικό
Η πιο ισχυρή προειδοποίηση του επικεφαλής της AKTOR αφορά τις οικονομικές συνέπειες των περικοπών. Ο Εξάρχου εκτίμησε ότι, εάν δεν επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε αποθήκευση, μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια τα curtailments μπορούν να κινηθούν στην περιοχή του 20%. Το κρίσιμο σημείο είναι η σύνδεση που κάνει με τη χρηματοδότηση των έργων. Εάν ένα φωτοβολταϊκό πάρκο χάνει συστηματικά σημαντικό μέρος της παραγωγής που είχε αρχικά υπολογιστεί ότι θα διαθέτει στην αγορά, μειώνονται αντίστοιχα οι αναμενόμενες χρηματοροές του.
Κατά τον κ. Εξάρχου, σε ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να επηρεαστεί η δυνατότητα εξυπηρέτησης δανείων με τα οποία έχουν χρηματοδοτηθεί έργα ΑΠΕ, μετατρέποντας σταδιακά ένα ενεργειακό πρόβλημα σε τραπεζικό. Η προειδοποίηση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση για τα curtailments πέρα από το τεχνικό επίπεδο λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος και τη συνδέει άμεσα με τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Αιχμές για τον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ
Ο επικεφαλής της AKTOR άσκησε κριτική και στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται σήμερα η αγορά αποθήκευσης. Ειδικότερα, προειδοποίησε ότι η διαδικασία χορήγησης όρων σύνδεσης μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς αδειών, χωρίς να διασφαλίζεται ότι τα έργα που αποκτούν πρόσβαση στον ηλεκτρικό χώρο θα κατασκευαστούν πράγματι.
Το ζητούμενο, κατά τον ίδιο, δεν είναι να εμφανίζεται στα χαρτιά μεγάλος αριθμός αδειοδοτημένων MW, αλλά να δημιουργηθούν πραγματικές μονάδες αποθήκευσης που θα μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στα επόμενα χρόνια. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η κριτική του στον Οδικό Χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% έως το 2029.
Ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι ένας τόσο φιλόδοξος στόχος θα μπορούσε να είναι εφικτός, αμφισβήτησε όμως ότι το σημερινό μείγμα πολιτικών αρκεί για να τον επιτύχει. Κατά την άποψή του, ένα ισχυρό fast track πρόγραμμα ανάπτυξης μπαταριών θα έπρεπε να αποτελεί βασικό τμήμα της στρατηγικής, καθώς μεγάλα έργα όπως η αντλησιοταμίευση είναι απαραίτητα αλλά απαιτούν περισσότερο χρόνο για να ωριμάσουν και να κατασκευαστούν.
Οι μπαταρίες μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος;
Η σύνδεση της αποθήκευσης με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας χρειάζεται μία κρίσιμη διάκριση. Οι μπαταρίες δεν εγγυώνται από μόνες τους συγκεκριμένη ποσοστιαία μείωση στους λογαριασμούς. Επιτρέπουν όμως στο ηλεκτρικό σύστημα να αξιοποιεί καλύτερα τη φθηνότερη παραγωγή από ΑΠΕ.
Αντί η πλεονάζουσα ηλιακή ή αιολική παραγωγή να περικόπτεται σε ώρες χαμηλής ζήτησης, μπορεί να αποθηκεύεται και να διοχετεύεται αργότερα στο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό, η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει τις στρεβλώσεις που δημιουργεί η χρονική απόσταση μεταξύ των ωρών υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και των ωρών υψηλής κατανάλωσης.
Το ενεργειακό στοίχημα, επομένως, μετατοπίζεται σταδιακά. Δεν αρκεί πλέον μόνο η εγκατάσταση περισσότερων MW ΑΠΕ. Χρειάζονται δίκτυα και αποθήκευση ικανά να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά αυτή την παραγωγή.
Προειδοποίηση ακόμη και για φυσικό αέριο στα 100 ευρώ/MWh
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης Εξάρχου αφορούσε και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου. Ο επικεφαλής της AKTOR επανέλαβε την εκτίμησή του ότι κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 100 ευρώ ανά MWh, με αντίστοιχες επιπτώσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται και σε αυτή την περίπτωση για εκτίμηση του ίδιου και όχι για πρόβλεψη επίσημου φορέα.
Ο ίδιος συνέδεσε τον κίνδυνο με τις συνθήκες στη διεθνή αγορά LNG και άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή στρατηγική προμηθειών φυσικού αερίου: η Ευρώπη δεν πρέπει να αντικαταστήσει μια μονομερή ενεργειακή εξάρτηση με μια άλλη. Αντίθετα, χρειάζεται διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας και μακροχρόνια συμβόλαια που θα ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού.
Η AKTOR επενδύει η ίδια σε ΑΠΕ και αποθήκευση
Οι τοποθετήσεις Εξάρχου έχουν και σαφές επιχειρηματικό context, καθώς ο ίδιος ο Όμιλος AKTOR επενδύει σημαντικά στην αγορά ενέργειας και αποθήκευσης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ομίλου, η AKTOR αναπτύσσει μεσοπρόθεσμα χαρτοφυλάκιο 520 MW σε ΑΠΕ και αποθήκευση, στο οποίο περιλαμβάνονται περίπου 100 MW συστημάτων αποθήκευσης. Ο ευρύτερος σχεδιασμός προβλέπει χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ 1,2 GW έως το 2031, ενώ η εταιρεία επεκτείνεται και στην αντλησιοταμίευση. Παράλληλα, μέσω της συνεργασίας με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας συμμετέχει στην ανάπτυξη χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης άνω των 470 MW, με την AKTOR να κατέχει το 51%. Η αναφορά σε αυτές τις επενδύσεις είναι απαραίτητη για την πλήρη αποτύπωση των θέσεων που διατυπώνει ο επικεφαλής του ομίλου για την απελευθέρωση και επιτάχυνση της αγοράς αποθήκευσης.
Το ευρύτερο ζήτημα, ωστόσο, αφορά ολόκληρη την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα νέα φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα μπορούν να κατασκευαστούν. Θα κριθεί και από το εάν η χώρα διαθέτει αρκετά δίκτυα και αποθήκευση ώστε η πράσινη ενέργεια που παράγει να μη χάνεται όταν υπάρχει πλεόνασμα και να μπορεί να χρησιμοποιείται όταν πραγματικά χρειάζεται.
