Η επενδυτική έκρηξη στα data centers, με βασικό επιταχυντή την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλάζει όχι μόνο την κλίμακα της παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής, αλλά και το προφίλ κινδύνου που τη συνοδεύει. Τα κέντρα δεδομένων μετατρέπονται από μια εξειδικευμένη κατηγορία εμπορικών ακινήτων σε κρίσιμες υποδομές, στις οποίες συγκεντρώνονται τεράστια κεφάλαια, υπολογιστική ισχύς και αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με την Allianz Commercial, οι ετήσιες επενδύσεις σε data centers προβλέπεται να υπερδιπλασιαστούν, από περίπου 500 δισ. δολ. το 2024 σε περισσότερα από 1 τρισ. δολ. το 2027. Η ανάπτυξη αυτή επεκτείνεται πολύ πέρα από τις ίδιες τις εγκαταστάσεις: παραγωγή και μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ψύξης, δίκτυα, ημιαγωγοί και τηλεπικοινωνιακές υποδομές αποτελούν πλέον τμήματα του ίδιου επενδυτικού οικοσυστήματος.
Οι ΗΠΑ και η Κίνα αναμένεται να συγκεντρώσουν περίπου το 62% της νέας παγκόσμιας δυναμικότητας έως το 2030. Στην Ευρώπη, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία παραμένουν βασικές αγορές, ενώ ταχύτερη ανάπτυξη προβλέπεται σε Ισπανία, Φινλανδία και Δανία, όπου η πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια και οι διαδικασίες αδειοδότησης μπορούν να λειτουργήσουν ως συγκριτικό πλεονέκτημα.
Η νέα γενιά data centers για εφαρμογές AI μετατοπίζει ταυτόχρονα και τα βασικά σημεία συμφόρησης της αγοράς. Σύμφωνα με την Allianz, οι σημαντικότεροι περιορισμοί αφορούν πλέον λιγότερο τη χρηματοδότηση και περισσότερο την πραγματική δυνατότητα ανάπτυξης των υποδομών.
Η ενέργεια γίνεται κρίσιμος παράγοντας
Η πρόσβαση σε επαρκή ηλεκτρική ισχύ, οι συνδέσεις με τα δίκτυα, οι άδειες, η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου εξοπλισμού και ανθρώπινου δυναμικού εξελίσσονται σε καθοριστικές παραμέτρους για την υλοποίηση νέων έργων. Καθώς οι εγκαταστάσεις υψηλής υπολογιστικής ισχύος γίνονται μεγαλύτερες και ενεργειακά απαιτητικότερες, η αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης και των συστημάτων ψύξης μετατρέπεται σε βασικό παράγοντα επιχειρησιακής συνέχειας.
Παράλληλα, αυξάνεται σημαντικά η συγκέντρωση αξίας μέσα σε κάθε εγκατάσταση. Το κόστος κατασκευής ενός μεμονωμένου συγκροτήματος υποδομών AI μπορεί, σύμφωνα με την έκθεση, να ξεπεράσει τα 20 δισ. δολ., πριν ακόμη συνυπολογιστεί πλήρως η αξία του εξοπλισμού υψηλών επιδόσεων.
Κλιματικοί κίνδυνοι
Η κλιματική ανθεκτικότητα αναδεικνύεται ταυτόχρονα σε κρίσιμο παράγοντα σχεδιασμού. Περίπου το 79% της παγκόσμιας δυναμικότητας των data centers βρίσκεται ήδη σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο φυσικών καταστροφών, ενώ το 54% εντοπίζεται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν παρατεταμένες συνθήκες καύσωνα και ξηρασίας.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή ορισμένες από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές υποδομών AI βρίσκονται ταυτόχρονα μεταξύ εκείνων με σημαντική έκθεση σε κλιματικούς κινδύνους. Στην Αμερική, το 86% της δυναμικότητας επηρεάζεται από κινδύνους όπως αιφνίδιες πλημμύρες, πυρκαγιές και ισχυροί άνεμοι, ενώ στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού το 89% εκτίθεται σε χρόνιο θερμικό και υδατικό στρες.
Στα 24 δισ. δολ. η ασφαλιστική αγορά
Η αλλαγή κλίμακας μετασχηματίζει και την ασφαλιστική αγορά. Η παγκόσμια αγορά ασφάλισης data centers εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 11 δισ. δολ. σήμερα σε περισσότερα από 24 δισ. δολ. έως το 2030.
Οι ανάγκες κάλυψης διευρύνονται πέρα από την παραδοσιακή ασφάλιση περιουσίας και περιλαμβάνουν πλέον την κατασκευή, τις τεχνικές εργασίες, τη διακοπή λειτουργίας, τους κυβερνοκινδύνους, την αστική ευθύνη και την επιχειρησιακή συνέχεια.
Τα στοιχεία ζημιών της Allianz Commercial αποτυπώνουν την κλίμακα του κινδύνου. Οι πυρκαγιές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 50% της συνολικής αξίας των ζημιών που έχει αναλύσει η εταιρεία, ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ, ενώ οι ζημιές από νερό αποτελούν τη συχνότερη αιτία ασφαλιστικών απαιτήσεων. Σε πραγματικά περιστατικά εγκαταστάσεων υπερκλίμακας, προβλήματα σε συστήματα ψύξης, πυρκαγιές και καθυστερήσεις λόγω διαταραχών ηλεκτροδότησης έχουν προκαλέσει ζημιές από 50 έως 100 εκατ. δολ. ανά συμβάν.
