23.8 C
Athens
Πέμπτη, 13 Μαΐου, 2021

EY: Η Ελλάδα εξελίσσεται σε περιφερειακό κόμβο logistics – Τα έργα που την «ισχυροποίησαν»

Ραγδαία ανάπτυξη σημειώθηκε στον ελληνικό κλάδο των μεταφορών και logistics από το 2017 έως σήμερα, ως αποτέλεσμα της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης της χώρας, της ανάκαμψης της οικονομίας και ενός φιλικότερου επενδυτικού περιβάλλοντος.

Τα έργα σε λιμάνια και οδικές αρτηρίες δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του ελληνικού κλάδου μεταφορών και logistics με αποτέλεσμα πάνω απο το 50% να κρίνει ότι η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου logistics είτε είναι επαρκής, είτε ξεπερνά τις προσδοκίες τους.

Τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτελέσει η Ελλάδα στην προσπάθειά της να εξελιχθεί σε ένα διεθνές εμπορευματικό κέντρο και κόμβο logistics, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει στο μέλλον, παρουσιάζει η δεύτερη έκδοση της έρευνας της EY Ελλάδος, “Greece: International Freight Center”.

Σημειώνει, ωστόσο, ότι η ανάπτυξη αυτή οφείλεται κυρίως σε εξελίξεις στους κλάδους της ναυτιλίας και της ναυτιλιακής εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και στις οδικές υποδομές, καταλήγοντας ότι θα απαιτηθεί εντατικότερη προσπάθεια σε ό,τι αφορά τις σιδηροδρομικές και αεροπορικές εμπορευματικές μεταφορές, τις υποδομές logistics της ενδοχώρας (hinterland logistics), την αγορά παροχής υπηρεσιών logistics προς τρίτους (third party logistics – 3PL), τις τελωνειακές υπηρεσίες και, κυρίως, τη διασύνδεση αυτών των διακριτών στοιχείων του ελληνικού κλάδου μεταφορών και logistics.

Η ελληνική ναυτιλία και το οδικό δίκτυο της χώρας, καταλύτες της ανάπτυξης των μεταφορών και logistics

Η κυρίαρχη θέση της ελληνικής ναυτιλίας, που αντιπροσωπεύει το 15,6% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου με βάση τη χωρητικότητα τόνων νεκρού βάρους (deadweight tonnage – DWT), υπήρξε η βασική κινητήρια δύναμη που έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη του ελληνικού ναυτιλιακού συμπλέγματος, αναδεικνύοντάς το ως ένα από τα πιο σημαντικά και ανταγωνιστικά θαλάσσια κέντρα παγκοσμίως.

Επιπλέον, σε μια εποχή που οι εμπορικές ροές μεταξύ Ασίας και Ευρώπης συνεχίζουν να αυξάνονται κάθε χρόνο, ο Πειραιάς προσφέρει μια εξαιρετικά ανταγωνιστική εναλλακτική επιλογή απευθείας σύνδεσης με τα λιμάνια της Άπω Ανατολής, με αποτέλεσμα να είναι σήμερα – για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά – το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι στη Μεσόγειο και το τέταρτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη, με βάση τον συνολικό αριθμό διακινηθέντων εμπορευματοκιβωτίων (TEUs), παρά τις δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας στο παγκόσμιο εμπόριο.

H ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης

Παράλληλα, η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης και οι αντίστοιχες επενδύσεις που υλοποιούνται, καθώς και η προγραμματισμένη δημιουργία του εμπορευματικού σταθμού στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου, αναμένεται να αναβαθμίσουν τη Θεσσαλονίκη σε σημαντικό ευρωπαϊκό λιμένα για την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αντίστοιχες προοπτικές δημιουργούνται και για αρκετούς από τους 25 σημαντικούς εμπορικούς λιμένες της χώρας, πέντε από τους οποίους έχουν αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως λιμένες στρατηγικού ενδιαφέροντος.

Στην «ακτινογραφία» της ελληνικής αγοράς 3PL, φαίνεται ότι η συγκεκριμένη αγορά είναι κατακερματισμένη, αποτελούμενη κυρίως από μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις που καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Επίσης οι προοπτικές που δημιουργούνται με την κατασκευή του εμπορευματικού κέντρου στο Θριάσιο Πεδίο είναι τεράστιες καθώς όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χερσαίους λιμένες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενισχύοντας σημαντικά τις υποδομές logistics της ενδοχώρας του λιμανιού του Πειραιά, ενώ γίνεται αναφορά και στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών πάρκων αλυσίδας εφοδιασμού στα Οινόφυτα και την Ηγουμενίτσα.

Oδικές εμπορευματικές μεταφορές

Ως προς τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, η έρευνα καταγράφει τη σημαντική ανάπτυξη του ελληνικού οδικού δικτύου τα τελευταία έτη, το οποίο πλέον ξεπερνά τα 2.145 χλμ αυτοκινητοδρόμων, ενώ εξετάζονται και προγραμματιζόμενα νέα έργα, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ). Τονίζεται, ωστόσο, το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων του κλάδου, το χαμηλό περιθώριο κέρδους των υπηρεσιών μεταφοράς και η σχετικά περιορισμένη διείσδυση του τομέα των μεταφορών για λογαριασμό τρίτων στις συνολικές δραστηριότητες οδικών εμπορευματικών μεταφορών.

Η έρευνα αναφέρεται και στην ανάπτυξη των αεροπορικών μεταφορών εμπορευμάτων στα ελληνικά αεροδρόμια κατά τα τελευταία χρόνια, στην κατασκευή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι της Κρήτης, καθώς και στην αναβάθμιση των 14 παραχωρηθέντων περιφερειακών αεροδρομίων, και στις προοπτικές που αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν για την ανάδειξη της Ελλάδας ως πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τις εμπορευματικές αερομεταφορές.

Επίσης επισημαίνεται η πρόοδος που έχει συντελεστεί σε ό,τι αφορά το νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο για τα logistics και τα τελωνεία, γεγονός που συνέβαλε στη βελτίωση της διεθνούς κατάταξης της χώρας όσον αφορά τη διευκόλυνση και την ανταγωνιστικότητα του εμπορίου και τις επιδόσεις της στον τομέα των logistics.

Πώς αξιολογεί η αγορά τις επιδόσεις της Ελλάδας ως κόμβου logistics

Σύμφωνα με τιην έρευνα οι συμμετέχοντες εμφανίζονται ικανοποιημένοι, σε μεγάλο βαθμό, ως προς την πρόοδο που σημειώνεται στις λιμενικές υποδομές, το οδικό δίκτυο και τις οδικές μεταφορές, ενώ βλέπουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης κυρίως στις τελωνειακές υπηρεσίες, τις υπηρεσίες και τις υποδομές 3PL / 4PL και το σιδηροδρομικό δίκτυο.

Συγκεκριμένα:

  • Το 42% των ερωτηθέντων αξιολογούν ως «επαρκή» την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας ως περιφερειακό διαμετακομιστικό κέντρο και κόμβο logistics,
  • 12%  απαντούν ότι ξεπερνά τις προσδοκίες τους.
  • Αντίθετα, το 43% εντοπίζουν περαιτέρω περιθώρια βελτίωσης, κρίνοντας ότι η ανταγωνιστικότητα των logistics της χώρας είναι «χαμηλή».

Δράσεις ενίσχυσης της ελκυστικότητας της Ελλάδας ως διεθνούς κέντρου εμπορευματικών μεταφορών και logistics

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας  για να αυξήσει την ελκυστικότητά της ως διεθνές κέντρο εμπορευματικών μεταφορών ή ως κορυφαίος περιφερειακός κόμβος logistics, η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τέσσερις προτεραιότητες:

  • Βελτίωση της διασυνδεσιμότητας με παγκόσμιους εμπορικούς διαύλους και άλλους κόμβους, αξιοποιώντας κυρίως – αλλά όχι κατ’ αποκλειστικότητα – το ελληνικό ναυτιλιακό οικοσύστημα.
  • Βελτίωση των λιμενικών υποδομών και υποδομών εφοδιαστικής αλυσίδας, με επενδύσεις σε πάρκα logistics, ως συνέχεια της προόδου που σημειώθηκε στις λιμενικές υποδομές.
  • Ενίσχυση του χρηματοοικονομικού οικοσυστήματος, για την παροχή χρηματοοικονομικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών υψηλού επιπέδου.
  • Αναβάθμιση των τεχνολογικών υποδομών, της καινοτομίας και του ανθρώπινου κεφαλαίου, για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης νέων επιχειρηματικών μοντέλων και την υλοποίηση του απαιτούμενου μετασχηματισμού των αλυσίδων εφοδιασμού.

Οι προτεραιότητες αυτές εξειδικεύονται με επιμέρους προτάσεις που αφορούν τα λιμάνια, το οδικό δίκτυο, τον κλάδο 3PL / 4PL, τις αεροπορικές και θαλάσσιες εμπορευματικές μεταφορές, το σιδηροδρομικό δίκτυο, τα τελωνεία, το ανθρώπινο κεφάλαιο στον κλάδο μεταφορών και logistics, καθώς και την εμπορική ταυτότητα (brand) της χώρας.

Η ναυτιλία και η ναυτιλιακή εφοδιαστική αλυσίδα σε σταθερή άνοδο

Η ναυτιλία είναι αναμφίβολα ένα από τα ισχυρότερα χαρτιά της ελληνικής οικονομίας, καθώς συνεισέφερε περίπου 11 δισ. ευρώ – ή 6,6% του ΑΕΠ της χώρας το 2019. Ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 15,6% του παγκόσμιου στόλου, με βάση τη χωρητικότητα τόνων νεκρού βάρους (deadweight tonnage -DWT), ενώ τα ελληνικών συμφερόντων πλοία μεταφέρουν το 21% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.

Η ισχυρή παρουσία ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών και η ηγετική θέση του ελληνικού στόλου στην παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα, αποτελούν τις βασικές κινητήριες δυνάμεις πίσω από την ανάπτυξη του ελληνικού ναυτιλιακού συμπλέγματος σε ένα από τα πιο σημαντικά και ανταγωνιστικά θαλάσσια κέντρα παγκοσμίως.

Οι περισσότεροι Έλληνες εφοπλιστές διαθέτουν γραφείο διαχείρισης πλοίων ή διευθύνουν τις δραστηριότητές τους από την Ελλάδα και, παρά τον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό – κυρίως από αναδυόμενα ναυτιλιακά κέντρα στην Ασία – εξακολουθούν να θεωρούν την Ελλάδα ως ελκυστική τοποθεσία για την ίδρυση γραφείων διαχείρισης πλοίων.

Ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο

Ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 15,6% του παγκόσμιου στόλου, με βάση τη χωρητικότητα τόνων νεκρού βάρους (DWT), ενώ τα ελληνικών συμφερόντων πλοία μεταφέρουν το 21% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.

Ο Πειραιάς και η ευρύτερη περιοχή της Αττικής βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της ανάπτυξης, προσελκύοντας σημαντικές ναυτιλιακές δραστηριότητες, όπως εταιρείες διαχείρισης πλοίων, ναυπηγεία και υπεργολάβους ναυπηγείων, λιμενικούς φορείς, μεταφορείς εμπορευμάτων και παρόχους υπηρεσιών logistics προς τρίτους (3PLPs).

Επιπλέον, σε μια εποχή όπου οι εμπορικές ροές μεταξύ Ασίας και Ευρώπης συνεχίζουν να αυξάνονται κάθε χρόνο, ο Πειραιάς προσφέρει μια εξαιρετικά ανταγωνιστική εναλλακτική επιλογή απευθείας σύνδεσης με τα λιμάνια της Άπω Ανατολής, σε σύγκριση με τα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, όσον αφορά τη διάρκεια της μεταφοράς, τη συχνότητα εξυπηρέτησης και το κόστος, επιτρέποντας στη χώρα μας να εξελιχθεί σε μια σημαντική θαλάσσια πύλη για την Ευρώπη.

Ο Πειραιάς είναι ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα λιμάνια στην Ευρώπη και ήταν το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι στη Μεσόγειο, καθώς και το τέταρτο μεγαλύτερο στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με βάση τον συνολικό αριθμό διακινηθέντων εμπορευματοκιβωτίων (TEUs), για το 2019 και το 2020, παρά τις δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας στο παγκόσμιο εμπόριο.

Ο Πειραιάς ήταν το πρώτο εμπορικό λιμάνι στη Μεσόγειο και το τέταρτο μεγαλύτερο λιμάνι στην Ευρώπη, με βάση τον αριθμό TEUs, για δύο συνεχόμενα έτη (2019 & 2020) 

Το όραμα της μετατροπής του Πειραιά στη νότια πύλη της Ευρώπης υποστηρίζεται από μια σειρά προγραμματισμένων επενδύσεων, με στόχο τη βελτίωση των υποδομών και την καλύτερη διασύνδεση με τα σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα, για τη μετατροπή του λιμανιού σε έναν σύγχρονο κόμβο logistics.

Σημαντικές επενδύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης – το βασικό λιμάνι εισόδου για τη Βόρεια Ελλάδα και διεθνής κόμβος logistics για τις χώρες των Βαλκανίων – μετά την ιδιωτικοποίησή του το 2018.

Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης αποτελεί τμήμα του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (Trans-European Transport Network – TEN-T) και βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον αγωγό Trans Adriatic Pipeline (TAP).

Το γενικό σχέδιο του λιμένα, που εκπονήθηκε το 2017 και εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθορίζει σαφείς βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες για την ανάπτυξη και την αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης σε ευρωπαϊκό λιμένα μεσαίας κατηγορίας.

Οι κύριες αναπτυξιακές δράσεις στοχεύουν στην αύξηση της χωρητικότητας των τερματικών σταθμών φορτίων, καθώς και στην αναβάθμιση των υποδομών κρουαζιέρας και των υπηρεσιών διαμεταφοράς.

Η Θεσσαλονίκη είναι ένας σημαντικός κόμβος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) 

Συνολικά, στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα περισσότεροι από 25 σημαντικοί εμπορικοί λιμένες, πέντε από τους οποίους έχουν αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως λιμένες στρατηγικού ενδιαφέροντος και βασικά θαλάσσια σημεία διεπαφής του διαδρόμου Orient / Εast-Med (OEM).

Περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεις ή συμφωνίες παραχώρησης που περιλαμβάνουν ορισμένα από τα κύρια περιφερειακά λιμάνια, αναμένεται να οδηγήσουν σε πρόσθετες επενδύσεις και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους και της διεθνούς τους αναγνώρισης.

Συγχρόνως, αντίστοιχες εξελίξεις, πέρα από τα ίδια τα λιμάνια, διαμορφώνουν ένα πιο ανταγωνιστικό και αξιόπιστο περιβάλλον υποδομών logistics ενδοχώρας για τον Πειραιά και τα άλλα σημαντικά ελληνικά λιμάνια.

Η ιδιωτικοποίηση του εθνικού παρόχου σιδηροδρομικών μεταφορών το 2019, αναμένεται να οδηγήσει σε ταχύτερη ανάπτυξη του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου και την προσθήκη τραίνων υψηλής και εξαιρετικά υψηλής ταχύτητας στις γραμμές, καθώς και την αναβάθμιση της διαδρομής Αθήνα-Πάτρα, διευκολύνοντας, έτσι, τη χερσαία σύνδεση με πλοία από και προς την Ιταλία.

Η ελληνική αγορά παροχής υπηρεσιών logistics προς τρίτους εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις

Η αγορά 3PL στην Ελλάδα αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις, ως άμεσο αποτέλεσμα της σοβαρής ύφεσης της ελληνικής οικονομίας μετά το 2009. Παρά την ανάκαμψή της μετά το 2014, η αγορά δεν έχει ακόμη καταφέρει να ανακτήσει τα προ της οικονομικής κρίσης μεγέθη, με τον κύκλο εργασιών των ελληνικών 3PLPs να καταγράφει αθροιστικό ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) -2,06%, μεταξύ των ετών 2008 και 2019 (αλλά με +3,55% CAGR μετά το 2014).

Η συρρίκνωση της κατανάλωσης και της παραγωγής, σε συνδυασμό με την αργή ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, άσκησε μεγάλη πίεση στους Έλληνες κατασκευαστές και εμπόρους να μειώσουν τα κόστη τους, χωρίς να μειώσουν, όμως, τα επίπεδα απόδοσης και εξυπηρέτησης.

Ωστόσο, έχουν γίνει πιο θετικοί ως προς την ανάθεση βασικών λειτουργιών εφοδιαστικής αλυσίδας σε τρίτους, επιτρέποντας σε αξιόπιστους 3PLPs που έχουν επενδύσει στην ποιότητα των υπηρεσιών και την καινοτομία, να επεκτείνουν το μερίδιο αγοράς τους και να βελτιώσουν την απόδοσή τους. Η ελληνική αγορά 3PL αυξήθηκε κατά 4,6% το 2019 και αναμένεται να αυξηθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,8% μεσοπρόθεσμα (έως το 2023).

Η ελληνική αγορά 3PL αυξήθηκε το 2019 κατά 4,6% και αναμένεται να αυξηθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,8% μεσοπρόθεσμα (έως το 2023).

Οι ελληνικές εταιρείες 3PL παρέχουν ένα πλήρες φάσμα υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας, με σημαντικό μέρος των εσόδων τους να προέρχεται από δραστηριότητες αποθήκευσης και διανομής, καθώς και από την οργάνωση και τη διαχείριση οδικών μεταφορών. Ο τομέας αποτελείται, κατά κύριο λόγο, από μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν σε ένα πολύ ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο πρωτοστατεί μιας σειράς σημαντικών έργων logistics στη χώρα

Οι σημαντικότερες αγορές logistics έχουν αναπτυχθεί γύρω από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και συνδέονται στενά με τα κύρια θαλάσσια σημεία διεπαφής της χώρας: τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης.

Η κατασκευή του νέου κέντρου εμπορευματικών μεταφορών και logistics στο Θριάσιο Πεδίο, κοντά στον Πειραιά, θα ενισχύσει σημαντικά τις υποδομές ενδοχώρας του λιμανιού, ενώ θα διευκολύνει, επίσης, την πιθανή ανάπτυξη νέων λειτουργιών και υπηρεσιών logistics προστιθέμενης αξίας. Στην πλήρη μορφή του, το Θριάσιο θα είναι ένας από τους μεγαλύτερους χερσαίους λιμένες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Επιπλέον, το εμπορευματικό κέντρο που προβλέπεται να αναπτυχθεί στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου στη Θεσσαλονίκη – επί του παρόντος βρίσκεται στο στάδιο προκαταρκτικής μελέτης σκοπιμότητας – αναμένεται να ενισχύσει την αποθηκευτική χωρητικότητα του τερματικού σταθμού του λιμένα και να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητές του.

Η πρόοδος που σημείωσε ο κλάδος της εφοδιαστικής αλυσίδας έχει, επίσης, οδηγήσει στην ανάπτυξη επιχειρηματικών πάρκων αλυσίδας εφοδιασμού στη χώρα, με τις δύο πρώτες μεγάλες επενδύσεις να πραγματοποιούνται ήδη στη βιομηχανική ζώνη των Οινοφύτων και στην Ηγουμενίτσα.

Ένα ολοκληρωμένο και σύγχρονο οδικό δίκτυο, «οδηγεί» την ανάπτυξη των οδικών εμπορευματικών μεταφορών

Οι οδικές μεταφορές στην Ελλάδα υπέστησαν δραματική μείωση μεταξύ του 2009 και του 2015, ωστόσο, το διεθνές σκέλος της αγοράς των οδικών εμπορευματικών μεταφορών σημείωσε σταθερή ανάπτυξη από το χαμηλό ορόσημο του 2011 και έπειτα, καθώς ενισχύθηκε από την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου μέσω των ελληνικών λιμανιών – κυρίως του Πειραιά. Η περαιτέρω αύξηση του όγκου του διεθνούς εμπορίου στην Ελλάδα και η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω τη δραστηριότητα των οδικών μεταφορών τα επόμενα χρόνια.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο ανεπτυγμένα οδικά δίκτυα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με συνολικό μήκος αυτοκινητοδρόμων που ξεπερνά τα 2.145 χλμ. Με βάση τον όγκο των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, η Ελλάδα κατέλαβε την 11η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ το 2019, με 354 εκατ. τόνους, σε σύγκριση με τους 3,2 δισ. τόνους της Γερμανίας.

Το 2018, οι οδικές μεταφορές στην Ελλάδα αντιπροσώπευαν το 30% των επιχειρήσεων στον κλάδο των υπηρεσιών μεταφοράς και αποθήκευσης. Ο κλάδος αποτελείται κυρίως από μικρές εταιρείες και ιδιοκτήτες-μεταφορείς, που παρέχουν υπηρεσίες μεταφοράς με χαμηλό περιθώριο κέρδους σε μεσαίους ή μεγάλους εθνικούς και πανευρωπαϊκούς παρόχους logistics.

Ο τομέας των μεταφορών για λογαριασμό τρίτων (hire and reward) αντιπροσώπευε το 26% των συνολικών δραστηριοτήτων οδικών εμπορευματικών μεταφορών το 2019 (σε τόνο-χιλιόμετρα) – ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η αγορά χαρακτηρίζεται από μικρά περιθώρια κέρδους, κυρίως λόγω του υψηλού κατακερματισμού και της εξάρτησής της από μικρούς παρόχους (1,5 φορτηγά ανά πάροχο, κατά μέσο όρο).

Η αύξηση των διεθνών αερομεταφορών εμπορευμάτων μέσω των ελληνικών αεροδρομίων, δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τη χώρα

Η Ελλάδα διαθέτει συνολικά 45 αεροδρόμια – 15 από αυτά είναι διεθνή, 26 εσωτερικού και τέσσερα δημοτικά. Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» (AIA) είναι ξεκάθαρα το σημαντικότερο ελληνικό αεροδρόμιο, τόσο ως προς τον όγκο εμπορευματικών μεταφορών, όσο και ως προς την κίνηση επιβατών, και αναδύεται ως ένας σημαντικός επιβατικός κόμβος και κόμβος logistics για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η 40ετής παραχώρηση 14 περιφερειακών αεροδρομίων που ξεκίνησε το 2015, οδήγησε σε σημαντικές επενδύσεις για την ανακαίνιση και την περαιτέρω ανάπτυξή τους, μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2021. Περισσότεροι από 30 εκατομμύρια επιβάτες πέρασαν από αυτά τα 14 αεροδρόμια το 2019 – τον τελευταίο χρόνο πριν από την κατάρρευση της τουριστικής βιομηχανίας παγκοσμίως, η οποία οδήγησε σε μείωση 69,3% στην επιβατική κίνηση το 2020.

Οι αεροπορικές μεταφορές στην Ελλάδα έχουν μερίδιο περίπου 35% του διεθνούς εμπορίου της χώρας ως προς την αξία, αλλά μόνο 1% ως προς το βάρος. Ωστόσο, η αεροπορική μεταφορά φορτίων επεκτείνεται ταχέως, με τις διεθνείς μεταφορές από την Ελλάδα προς την ΕΕ και εκτός αυτής, να αυξάνονται κατά 10,1% και 5,9%, μεταξύ 2017 και 2018. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα να αναδυθεί ως πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τις εμπορευματικές αερομεταφορές, παρέχοντας μια ρεαλιστική εναλλακτική έναντι υπερφορτωμένων κόμβων παγκοσμίως.

Το 2019, ο όγκος των εμπορευμάτων που μεταφέρθηκαν μέσω ελληνικών αεροδρομίων έφθασε στα προ-οικονομικής κρίσης επίπεδα, έχοντας υποστεί μείωση κατά 44%. Οι διεθνείς αεροπορικές εμπορευματικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% του συνόλου των αεροπορικών μεταφορών, με τις εξωκοινοτικές μεταφορές να ξεπερνούν για πρώτη φορά τις ενδοκοινοτικές μεταφορές το 2018, ενώ οι εξερχόμενες εμπορευματικές μεταφορές αυξήθηκαν σταδιακά από 40% το 2008, σε 57% το 2019. Περισσότερο από 88,3% του συνολικού αεροπορικού φορτίου το 2019 διακινήθηκε μέσω του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών.

Το αισθητά βελτιωμένο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο για τα logistics απέφερε καρπούς, αλλά απαιτούνται και άλλα βήματα για να φτάσει η Ελλάδα τον ανταγωνισμό

Τα τελευταία χρόνια, ο κλάδος μεταφορών και logistics συνεργάστηκε στενά με τον δημόσιο τομέα για να αναπτύξει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο μετασχηματισμού, που θα υποστηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη της εγχώριας αγοράς logistics και του διεθνούς εμπορίου στη χώρα. Αυτό οδήγησε σε μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας το 2014, με έναν νέο νόμο που παρέχει ένα ολιστικό ρυθμιστικό πλαίσιο, διευκολύνοντας τις επενδύσεις και μειώνοντας τη γραφειοκρατία στις άδειες εγκαταστάσεων logistics.

Εν μέρει, ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα βελτιώνει σταδιακά τη διεθνή της κατάταξη όσον αφορά τη διευκόλυνση και την ανταγωνιστικότητα του εμπορίου, όπως και τις επιδόσεις της στον τομέα των logistics. Ωστόσο, στους περισσότερους από αυτούς τους δείκτες, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τους κύριους εμπορικούς εταίρους και ανταγωνιστές της.

Οι πέντε ζώνες ελεύθερου εμπορίου (Free Trade Zones) της Ελλάδας, καθώς και οι τελωνειακές αποθήκες που διαχειρίζονται οι πάροχοι 3PL και οι μεταφορείς εμπορευμάτων, παρέχουν σαφή οφέλη στους εισαγωγείς και τους διαμεταφορείς, όσον αφορά τη βελτίωση των ταμειακών ροών, τη μεγαλύτερη ευελιξία και τη διαφάνεια.

Εν τω μεταξύ, ένας αυξανόμενος αριθμός 3PLs, αεροπορικών εταιρειών και ναυτιλιακών εταιρειών στην Ελλάδα, έχουν πιστοποιηθεί ως Εγκεκριμένοι Οικονομικοί Φορείς (Authorized Economic Operators – AEOs), απολαμβάνοντας, έτσι, οφέλη σε ολόκληρη την ΕΕ, ευκολότερη πρόσβαση σε απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες και δυνατότητες καλύτερης συμμόρφωσης με τις νέες απαιτήσεις ασφαλείας.

Συμπεράσματα και προτάσεις

Για να αυξήσει την ελκυστικότητά της ως διεθνές εμπορευματικό κέντρο ή ως κορυφαίος περιφερειακός κόμβος logistics, η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τέσσερις προτεραιότητες:

  • Βελτίωση της διασυνδεσιμότητας με παγκόσμιους εμπορικούς διαύλους και άλλους κόμβους, αξιοποιώντας κυρίως – αλλά όχι κατ’ αποκλειστικότητα – το ελληνικό ναυτιλιακό οικοσύστημα.
  • Βελτίωση των λιμενικών υποδομών και υποδομών εφοδιαστικής αλυσίδας, με επενδύσεις σε πάρκα logistics, ως συνέχεια της προόδου που σημειώθηκε στις λιμενικές υποδομές.
  • Ενίσχυση του χρηματοοικονομικού οικοσυστήματος, για την παροχή χρηματοοικονομικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών υψηλού επιπέδου.
  • Αναβάθμιση των τεχνολογικών υποδομών, της καινοτομίας και του ανθρώπινου κεφαλαίου, για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης νέων επιχειρηματικών μοντέλων και την υλοποίηση του απαιτούμενου μετασχηματισμού των αλυσίδων εφοδιασμού.

Για την υλοποίηση των παραπάνω, η έκθεση της EY παρουσιάζει μια σειρά προτεινόμενων, εξειδικευμένων δράσεων, όσον αφορά:

  1.   Τα λιμάνια
  2.   Το οδικό δίκτυο
  3.   Τον κλάδο 3PL / 4PL
  4.   Τις αεροπορικές και θαλάσσιες εμπορευματικές μεταφορές
  5.   Το σιδηροδρομικό δίκτυο
  6.   Τα τελωνεία
  7.   Το ανθρώπινο κεφάλαιο στον κλάδο μεταφορών και logistics
  8.   Την εμπορική ταυτότητα (brand) της χώρας

Κοινοποιηση αρθρου

Τελευταια Νεα

MediaMarkt: Νέα, πρωτοποριακή υπηρεσία «Personal Video Shopping»

Θέλετε να δείτε ζωντανά τους χώρους του ψυγείου που προτιμάτε ή το πόσο φωτεινή και λεπτή είναι η τηλεόραση που σας αρέσει; Θέλετε να...

Ο Ρόμπυ Μπουρλάς νέος CEO στην Public-MediaMarkt

Η Public-MediaMarkt (PMM), κορυφαίος omnichannel retailer οικιακών και ηλεκτρονικών συσκευών και ειδών ψυχαγωγίας στην Ελλάδα και την Κύπρο, ανακοινώνει σήμερα ότι αναθέτει στον κ. Ρόμπυ Μπουρλά τη θέση του CEO, έπειτα από...

Αυτές είναι οι startups που έγιναν δεκτές στο EIT Digital Venture Program 2021

Εννέα early stage startups από την Ελλάδα, τη Ρουμανία και την Κύπρο επιλέχθηκαν για να συμμετάσχουν στη φετινή έκδοση του προγράμματος επιτάχυνσης που διοργανώνουν...

Κτηματολόγιο: Επιτάχυνση της εξέτασης των αιτήσεων διόρθωσης

Ψηφίστηκε ως άρθρο του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Οικονομικών για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/878 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/879 η τροπολογία που...

Αντίγραφα δικαστικών αποφάσεων και για τον Άρειο Πάγο μέσα από το gov.gr

Διαθέσιμη και για τον Άρειο Πάγο είναι μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr), η εφαρμογή για την ψηφιακή αίτηση και παραλαβή επίσημου ηλεκτρονικού αντιγράφου...