Σε μια από τις πιο ολοκληρωμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για την ασφάλεια των ανηλίκων στο Διαδίκτυο προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτοντας σε εφαρμογή σχέδιο δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού με βασικό στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων σε ολόκληρη την Ένωση.
Κεντρικός άξονας της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εφαρμογής αναφοράς περιστατικών κυβερνοεκφοβισμού. Μέσω αυτής, τα θύματα θα μπορούν εύκολα να καταγγέλλουν την παρενόχληση σε εθνικές γραμμές βοήθειας, να λαμβάνουν υποστήριξη και να αποθηκεύουν ή να αποστέλλουν αποδεικτικά στοιχεία με ασφάλεια. Η Επιτροπή θα αναπτύξει τον βασικό σχεδιασμό και τα κράτη-μέλη θα τον προσαρμόζουν, θα τον μεταφράζουν και θα τον συνδέουν με τις εθνικές υπηρεσίες τους.
Παράλληλα, το σχέδιο επιδιώκει κοινή αντίληψη και συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα κράτη-μέλη καλούνται να καταρτίσουν ολοκληρωμένα εθνικά σχέδια και να χρησιμοποιούν συγκρίσιμα δεδομένα, ώστε κάθε νέος στην ΕΕ να προστατεύεται με τον ίδιο τρόπο. Η Επιτροπή θεωρεί τη σύγκλιση πολιτικών βασικό βήμα για ένα ενιαίο μέτωπο απέναντι στο φαινόμενο.
Στο ίδιο πλαίσιο, προχωρά και η ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου. Προβλέπεται επανεξέταση των κατευθυντήριων γραμμών της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ώστε οι ψηφιακές πλατφόρμες να λαμβάνουν ισχυρότερα μέτρα αποτροπής της έκθεσης ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο και να διευκολύνεται η αναφορά του.
Παράλληλα, θα καθοριστεί ο ρόλος των αξιόπιστων πηγών επισήμανσης παράνομου περιεχομένου, θα εξεταστεί το πρόβλημα σε πλατφόρμες βίντεο στο πλαίσιο της οδηγίας οπτικοακουστικών μέσων και θα ενισχυθεί η εφαρμογή των κανόνων της πράξης για την τεχνητή νοημοσύνη, ειδικά σε περιπτώσεις χειραγώγησης ή παραγωγής επιβλαβούς περιεχομένου.
Πρόληψη και ψηφιακή παιδεία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόληψη. Η Επιτροπή προωθεί υγιείς και υπεύθυνες ψηφιακές πρακτικές από νεαρή ηλικία, εντάσσοντας τον κυβερνοεκφοβισμό στην επικείμενη αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για τους εκπαιδευτικούς σχετικά με τον ψηφιακό γραμματισμό. Παράλληλα, επεκτείνονται οι πόροι και η εκπαίδευση στα σχολεία μέσω των κέντρων ασφαλέστερου διαδικτύου και της πλατφόρμας «Καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά».
Τα στοιχεία καταδεικνύουν την ανάγκη παρέμβασης. Εκτιμάται ότι περίπου ένα στα έξι παιδιά ηλικίας 11-15 ετών αναφέρει ότι έχει βιώσει κυβερνοεκφοβισμό, ενώ περίπου ένα στα οκτώ παραδέχεται το ίδιο.
Παράλληλα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, το 93% των Ευρωπαίων θεωρεί επείγουσα τη δράση των δημόσιων αρχών για τον αντίκτυπο των κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία των παιδιών, το 92% για την αντιμετώπιση του κυβερνοεκφοβισμού και το 92% για τη δημιουργία μηχανισμών περιορισμού ακατάλληλου περιεχομένου.
Η εφαρμογή του σχεδίου θα γίνει σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, τη βιομηχανία, την κοινωνία των πολιτών, διεθνείς οργανισμούς και τα ίδια τα παιδιά. Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες πρωτοβουλίες, όπως ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας που διασφαλίζει την ιδιωτικότητα, νέα πράξη για την ψηφιακή δικαιοσύνη και έρευνα για τον αντίκτυπο των κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία.
