Κώδικας δεοντολογίας της ΕΕ για τους επηρεαστές γνώμης (influencers)
H ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε προτάσεις προκειμένου να υποχρεωθούν οι πλατφόρμες, οι χώρες της ΕΕ και η Επιτροπή να εγγυηθούν ένα ασφαλές διαδικτυακό περιβάλλον για τους νέους.
Με 395 ψήφους υπέρ, 136 κατά και 80 αποχές, οι ευρωβουλευτές ζητούν μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική στην οποία θα συμμετέχουν νομοθέτες, οικογένειες και σχολεία, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο είναι ασφαλή, ιδίως για τους νεότερους χρήστες. Σημειώνοντας ότι το διαδικτυακό περιβάλλον παρέχει ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης δημιουργικότητας, τονίζουν επίσης τους κινδύνους εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έκθεσης στον κυβερνοεκφοβισμό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας.
Το Κοινοβούλιο επιθυμεί οι πλατφόρμες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την προστασία των νέων από επιβλαβές ή χειριστικό περιεχόμενο και να μετριάσουν τον αντίκτυπο του εθιστικού και του λεγόμενου πειστικού σχεδιασμού, δημιουργώντας δικλείδες στα social media βάσει κινδύνου για τα συστήματα συστάσεων, καθώς και μέτρα για την απαγόρευση των πλέον εθιστικών πρακτικών.
Πρακτικά μέτρα για ασφαλέστερο διαδικτυακό περιβάλλον και μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Οι ευρωβουλευτές ζητούν από τις εταιρείες:
• καθιέρωση επαλήθευσης της ηλικίας χωρίς τη συλλογή ή τη διατήρηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
• αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τα αλγοριθμικά συστήματα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
• «τρόπος λειτουργίας για τους νέους» («youth mode») που να απενεργοποιεί τη στοχευμένη διαφήμιση
• βελτίωση της διαφάνειας όσον αφορά την εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ)
• υποχρεωτικά δεοντολογικά πρότυπα για τους «συνοδούς ΤΝ» (AI companions)
• απαγόρευση στα συστήματα ΤΝ να παράγουν, να χειρίζονται ή να αλλάζουν εικόνες ή βίντεο που απεικονίζουν σεξουαλικό περιεχόμενο προσώπου χωρίς συγκατάθεση.
Προστασία από παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο βίντεο
Οι ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η επικείμενη αναθεώρηση της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων αποτελεί ευκαιρία για την καλύτερη προστασία των νέων από παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο σε πλατφόρμες διαμοίρασης βίντεο. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν από την Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσον οι υπηρεσίες που παρέχονται από επηρεαστές γνώμης (influencers) και επαγγελματίες δημιουργούς περιεχομένου καλύπτονται από την εν λόγω νομοθεσία.
Επιθυμούν επίσης, μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με το καθεστώς και τις ευθύνες των influencers και των επαγγελματιών δημιουργών περιεχομένου στις πλατφόρμες αυτές, ώστε να διασφαλιστεί ότι τηρούν τις ίδιες υποχρεώσεις διαφάνειας με τους παρόχους υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης, όσον αφορά τη διαφήμιση.
Κώδικας δεοντολογίας της ΕΕ για τους επηρεαστές γνώμης
Δεδομένου του αυξανόμενου αντικτύπου που έχουν οι επηρεαστές γνώμης στα social media στη διαμόρφωση αντιλήψεων, μεταξύ άλλων όσον αφορά την εικόνα του σώματος των νέων, οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Επιτροπή και τις χώρες της ΕΕ να καταρτίσουν κώδικα δεοντολογίας για τους επηρεαστές γνώμης, τους οργανισμούς και τις διαδικτυακές πλατφόρμες σε επίπεδο ΕΕ. Ένας νομικός ορισμός των «πρακτικών εμπορικής προώθησης των επηρεαστών γνώμης» και η απαγόρευση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών θα συμβάλουν επίσης στην αύξηση της διαφάνειας, δηλώνει το ΕΚ, υποστηρίζοντας την θέσπιση υποχρέωσης για δημοσιοποίηση των χορηγιών.
«Η νομοθετική πρόταση που ανακοίνωσε η πρόεδρος von der Leyen για τα παιδιά στην ΕΕ αποτελεί ευπρόσδεκτο βήμα και κινείται στην κατεύθυνση της έκθεσής μας για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τους νέους. Οι αλγόριθμοι δεν σταματούν στα σύνορα: η Ευρώπη χρειάζεται κοινούς κανόνες. Όχι μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών, εποπτευόμενη πρόσβαση από τα 13 έως τα 15, συμπεριλαμβανομένου ενός ημερήσιου ορίου μίας ώρας, και μεγαλύτερη αυτονομία στη συνέχεια. Η ευθύνη δεν μπορεί να βαρύνει μόνο τα παιδιά και τις οικογένειες: οι πλατφόρμες πρέπει να καθιστούν τα προϊόντα τους ασφαλή. Δεν συζητάμε μόνο τι κάνουν οι νέοι με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τι κάνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στους νέους», δήλωσε ο εισηγητής Sandro Ruotolo (Σοσιαλιστές, Ιταλία).
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 98% των νέων ηλικίας 16 έως 29 ετών στην ΕΕ χρησιμοποιούν καθημερινά το διαδίκτυο, σε σύγκριση με το 90% του συνολικού πληθυσμού. Η συμμετοχή στα κοινωνικά δίκτυα ήταν η συνηθέστερη διαδικτυακή δραστηριότητα μεταξύ των νέων το 2025, με τη δημιουργία προφίλ και την ανάρτηση μηνυμάτων να θεωρείται συνήθης δραστηριότητα για το 89% των νέων της ΕΕ.
