Της Μαρίας Μόσχου
Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκονται τα δύο προγράμματα ψηφιακής αναβάθμισης «Gigabit Voucher» και «Smart Readiness», που επιδοτούν την πρόσβαση και τις υποδομές σε υπερυψηλές ταχύτητες σύνδεσης, καθώς παρότι παρατηρείται ενθαρρυντική αύξηση της συμμετοχής, τα χρονικά περιθώρια στενεύουν και οι καθυστερήσεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο.
Τα δύο προγράμματα, που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, σχεδιάστηκαν για να φέρουν την Ελλάδα πιο κοντά στον ευρωπαϊκό στόχο της ευρυζωνικής κάλυψης. Το «Smart Readiness» αφορά στην επιδότηση για την αναβάθμιση των υποδομών κτιρίων με καλωδίωση οπτικής ίνας, ενώ το «Gigabit Voucher» επιδοτεί για διάστημα 24 μηνών τις συνδέσεις σε οικιακούς χρήστες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις..
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης βλέπει με συγκρατημένη αισιοδοξία τη βελτίωση των ρυθμών υποβολής αιτήσεων στα δύο συμπληρωματικά προγράμματα επιδότησης «Smart Readiness» και «Gigabit Voucher», που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι αριθμοί που δείχνουν πρόοδο, αλλά και το βάρος του χρόνου
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία:
- Το Smart Readiness έχει λάβει 11.205 αιτήσεις και έχουν εκδοθεί 6.881 κουπόνια, σε σύνολο 60.000 που προβλέπει η πρώτη φάση του προγράμματος. Μόλις πριν τρεις μήνες, οι αιτήσεις ήταν μόλις 1.972 – κάτι που δείχνει σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος.
- Το Gigabit Voucher, που αφορά την επιδότηση για απόκτηση σύνδεσης, έχει συγκεντρώσει 123.170 αιτήσεις, έχουν εκδοθεί 115.166 κουπόνια και 62.957 έχουν ήδη εξαργυρωθεί, από τα 200.000 κουπόνια που προβλέπονται στην πρώτη φάση.
Ωστόσο, η υλοποίηση αυτών των δράσεων πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης λήγει στο τέλος του 2026 και οι φάσεις είναι διασυνδεδεμένες: η πρόοδος του Smart Readiness καθορίζει τη συνέχιση του Gigabit Voucher, βάσει σχετικής ΚΥΑ.
Προβλήματα στις υποδομές και στη συμμετοχή
Το Smart Readiness παραμένει πιο δύσκολο στην εφαρμογή: οι εργασίες εντός πολυκατοικιών, η ανάγκη συνεννόησης μεταξύ ενοίκων και οι παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους προκαλούν καθυστερήσεις και αντιδράσεις. Επιπλέον, οι πάροχοι αντιμετωπίζουν προκλήσεις με ελλείψεις προσωπικού και τεχνικές καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση των συνδέσεων.
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχώρησε σε δύο σημαντικές κινήσεις το καλοκαίρι του 2024:
- Απλοποίηση διαδικασίας ταυτοποίησης των κτιρίων, ώστε να μειωθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια.
- Δημιουργία της πλατφόρμας “e-Διέλευσις”, για τον καλύτερο συντονισμό των παρεμβάσεων μεταξύ δήμων και παρόχων, καθώς και την παρακολούθηση των έργων σε πραγματικό χρόνο.
Οι φάσεις του προγράμματος και το ψηφιακό μέλλον
Οι δύο δράσεις θα υλοποιηθούν σε τέσσερις φάσεις με συνολικά 520.000 κουπόνια:
1η φάση (τρέχουσα): 200.000 Gigabit Voucher και 60.000 Smart Readiness.
2η φάση: 100.000 Gigabit Voucher και 30.000 Smart Readiness.
3η και 4η φάση: 50.000 Gigabit Voucher και 15.000 Smart Readiness έκαστη.
Η αγορά επισημαίνει ότι για να επιτύχει το Smart Readiness, απαιτείται περαιτέρω ενημέρωση των πολιτών αλλά και ενίσχυση της συνεργασίας με τους παρόχους. Πολλοί καταναλωτές αγνοούν ότι η συμμετοχή στην πρώτη δράση διευκολύνει τη μετάβαση στην επόμενη· μόλις εγκατασταθεί η οπτική ίνα στο κτίριο, είναι πολύ πιο εύκολο και οικονομικό να υλοποιηθεί η αναβάθμιση εσωτερικής υποδομής.
Το στοίχημα για την ψηφιακή μετάβαση της χώρας παραμένει ανοιχτό. Παρά τις θετικές ενδείξεις, απαιτείται συντονισμένη κινητοποίηση, επιπλέον ευελιξία και εστιασμένη ενημερωτική στρατηγική. Η ενεργοποίηση χιλιάδων κουπονιών δεν είναι αυτοσκοπός – είναι το μέσο για να αποκτήσει η Ελλάδα πραγματικά σύγχρονες ψηφιακές υποδομές. Και ο χρόνος πιέζει.
