- Της Μαρίας Μόσχου
Δέσμη μέτρων και οικονομικών κινήτρων υπέρ της ηλεκτροκίνησης στην χώρα μας προαναγγέλλει το υπουργείο Περιβάλλοντος, μία ημέρα μετά την υπογραφή της Υπουργικής Απόφασης από τους υπουργούς Μεταφορών και Περιβάλλοντος με την οποία καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι τεχνικές προδιαγραφές για τα σημεία επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Η χώρα μας, παραμένει στις τελευταίες θέσεις όσον αφορά την ηλεκτροκίνηση. Υπολογίζεται ότι σήμερα στην Ελλάδα ο ηλεκτροκίνητος στόλος είναι κάτω από 1.000 αυτοκίνητα, την ίδια ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη η ηλεκτροκίνηση πατάει… γκάζι και οι αυτοκινητοβιομηχανίες ανακοινώνουν η μία μετά την άλλη ότι από το 2020 θα ξεκινήσουν αυτόνομη γραμμή παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται από την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος «η προώθηση της ηλεκτροκίνησης αποτελεί βασικό στόχο πολιτικής, ο οποίος προϋποθέτει την ολοκλήρωση του σχετικού κανονιστικού πλαισίου και ην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου οικονομικής υποστήριξης της χρήσης ηλεκτροκίνητων οχημάτων όπως μέσω της θέσπισης αποδοτικών κινήτρων».
Παράλληλα τονίζεται ότι διάφορα οικονομικά κίνητρα έχουν θεσπιστεί με σκοπό την προώθηση των ηλεκτροκίνητων οχημάτων. Συγκεκριμένα, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής τελών κυκλοφορίας, τελών ταξινόμησης και φόρου πολυτέλειας. Τα υβριδικά αυτοκίνητα απαλλάσσονται από το 50% του προβλεπόμενου τέλους ταξινόμησης.
«Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζονται ολοκληρωμένες παρεμβάσεις σε κανονιστικό επίπεδο ώστε να δρομολογηθούν όλες οι προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στη χώρα μας. Έμφαση θα δοθεί σε κατηγορίες οχημάτων με υψηλό μεταφορικό έργο (πχ. ταξί, λεωφορεία, εταιρίες ταχυμεταφορών-ενοικιάσεων κλπ.) και άρα εν δυνάμει μεγάλου ενεργειακού και περιβαλλοντικού οφέλους» επισημαίνεται σε ανακοίνωση του Υπουργείου.
Η υπουργική απόφαση
«Ένα σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την ηλεκτροκίνηση των οχημάτων ολοκληρώθηκε» τονίζεται στην ανακοίνωση επισημαίνοντας ότι υπεγράφη από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Σπίρτζη και τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργο Σταθάκη -και δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ (2040 Β/04.06.19)- η Κοινή Υπουργική Απόφαση με την οποία καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι τεχνικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση συσκευών φόρτισης συσσωρευτών ηλεκτροκίνητων οχημάτων (σημεία επαναφόρτισης), στις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων σε δημοσίως προσβάσιμα σημεία επαναφόρτισης κατά μήκος του αστικού, υπεραστικού και εθνικού οδικού δικτύου καθώς και σε χώρους στάθμευσης δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων.
Ειδικότερα εκεί ορίζονται ζητήματα, όπως το πεδίο εφαρμογής, οι τεχνικές προδιαγραφές των συσκευών φόρτισης συσσωρευτών ηλεκτροκίνητων οχημάτων, προδιαγραφές ασφαλείας, χωροταξικά αλλά και αδειοδοτικά ζητήματα.
«Επόμενο βήμα προκειμένου να συμπληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο για την ηλεκτροκίνηση στη χώρα μας, είναι η υπογραφή σχετικής Υπουργικής Απόφασης, σχετικά με τους όρους και τη λειτουργία των Φορέων Εκμετάλλευσης υποδομών επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων, όπου αφορά στην οργάνωση της αγοράς ηλεκτροκίνησης, (μοντέλο λειτουργίας υποδομών φόρτισης) την τιμολόγηση των υπηρεσιών κ.ά.» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
ΕΣΕΚ – Μέτρα πολιτικής για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης
Ο ν. 4233/2014 θέσπισε τη δυνατότητα εγκατάστασης κοινόχρηστων σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων στα πρατήρια παροχής καυσίμων και ενέργειας, στους στεγασμένους και υπαίθριους χώρους στάθμευσης, στα συνεργεία αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών και στα ΚΤΕΟ, ενώ στη συνέχεια ΥΑ καθόρισε τους όρους, τις προϋποθέσεις και τις τεχνικές προδιαγραφές για τη φόρτιση συσσωρευτών ηλεκτροκίνητων οχημάτων.
Ο ν. 4399/2016 ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγίας 2014/94/ΕΕ για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων, την απλοποίηση διαδικασίας αδειοδότησης και άλλες διατάξεις αναφορικά με τα πρατήρια παροχής καυσίμων και ενέργειας. Ως απόρροια του συγκεκριμένου νόμου εκδόθηκε η ΚΥΑ για το Εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ανάπτυξη της αγοράς υποδομών εναλλακτικών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών.
Το ενιαίο πλαίσιο για την ανάπτυξη αγοράς υποδομών εναλλακτικών καυσίμων στην Ελλάδα έως το έτος 2030, καθορίζει τις προοπτικές για την εξέλιξη της ηλεκτροκίνησης, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού του αριθμού των σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Διάφορα οικονομικά κίνητρα έχουν θεσπιστεί με σκοπό την προώθηση των ηλεκτροκίνητων οχημάτων. Συγκεκριμένα, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής τελών κυκλοφορίας, τελών ταξινόμησης και φόρου πολυτέλειας. Τα υβριδικά αυτοκίνητα απαλλάσσονται από το 50% του προβλεπόμενου τέλους ταξινόμησης.
Βασικός στόχος πολιτικής
Η προώθηση της ηλεκτροκίνησης αποτελεί βασικό στόχο πολιτικής, ο οποίος προϋποθέτει την ολοκλήρωση του σχετικού κανονιστικού πλαισίου και ην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου οικονομικής υποστήριξης της χρήσης ηλεκτροκίνητων οχημάτων όπως μέσω της θέσπισης αποδοτικών κινήτρων.
Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζονται ολοκληρωμένες παρεμβάσεις σε κανονιστικό επίπεδο ώστε να δρομολογηθούν όλες οι προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στη χώρα μας. Έμφαση θα δοθεί σε κατηγορίες οχημάτων με υψηλό μεταφορικό έργο (πχ. ταξί, λεωφορεία, εταιρίες ταχυμεταφορών-ενοικιάσεων κλπ.) και άρα εν δυνάμει μεγάλου ενεργειακού και περιβαλλοντικού οφέλους.
- Ειδικά για την ηλεκτροκίνηση στις οδικές μεταφορές τα αποτελέσματα αναφέρονται σε συμμετοχή κατά 10% των ηλεκτροκίνητων επιβατικών οχημάτων σε σχέση με το σύνολο του στόλου των επιβατικών οχημάτων που θα βρίσκονται σε κυκλοφορία το έτος 2030.
- Η σταδιακή ανανέωση του υφιστάμενου στόλου επιβατικών οχημάτων, με νέα υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης ανά μονάδα μεταφορικού έργου, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και τα αποδοτικότερα οχήματα εσωτερικής καύσης, θα οδηγήσουν σε μία μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας των επιβατικών οχημάτων της τάξης του 9%, που σε απόλυτο νούμερο ανέρχεται στα 293 ktoe για την περίοδο 2016-2030.
- Ενδεικτικά, ο εξηλεκτρισμός των οδικών επιβατικών μεταφορών οδηγεί σε σημαντική βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ανά μονάδα μεταφορικού έργου, με τη μοναδιαία κατανάλωση να μειώνεται στα 24 ktoe/kpkm το 2030 σε σχέση με τα 32 ktoe/kpkm το 2016.
- Επίσης ο εξολοκλήρου εξηλεκτρισμός των μέσων σταθερής τροχιάς, θα οδηγήσει σε μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας του υπο-κλάδου κατά 26%.
- Πιο συγκεκριμένα ο εξηλεκτρισμός του τομέα των μεταφορών θα επιτευχθεί κυρίως μέσω των σιδηροδρόμων, ενώ στους υπο-κλάδους των επιβατικών οχημάτων και λεωφορείων το έτος 2030, αναμένεται η συνεισφορά του ηλεκτρισμού να ανέλθει σε 5% και 3% αντίστοιχα.
Η ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα
Η χώρα, όπως αποδεικνύεται ι από μελέτες, είναι ουραγός στις υποδομές για την ηλεκτροκίνηση συγκριτικά με άλλα Ευρωπαϊκά Κράτη που συμβαδίζουν ήδη στους στόχους της ΕΕ.
Σύμφωνα με τους στόχους που έθεσε προ ολίγων μηνών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι μέσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα CO2 στα νέα αυτοκίνητα και ελαφρά φορτηγά, θα πρέπει να μειωθούν κατά 30% έως το 2030, σε σχέση με τις εκπομπές το 2021.
Η Ελλάδα, όπως προκύπτει από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, που κατατέθηκε από την Ελληνική Κυβένρηση στην Κομισιόν για έγκριση, στοχεύει να πετύχει διείσδυση ηλεκτρικών αυτοκινήτων 1% της αγοράς επιβατικών αυτοκινήτων μέχρι το 2021 και περίπου 10% το 2030. Και ξεκινά από πολύ χαμηλή βάση, καθώς λιγότερα από 800 ηλεκτρικά αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν νόμιμα στη χώρα στα τέλη του 2018 ενώ οι σταθμοί φόρτισης, σχεδόν όλοι τοποθετημένοι από ιδιωτική πρωτοβουλία, περιορίζονταν σε 70-80 σε όλη την επικράτεια.
