Σε νέο «σημείο εισόδου» των καταναλωτών στις υπηρεσίες υγείας εξελίσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, με περισσότερους από έναν στους δύο πολίτες να δηλώνουν ότι έχουν ήδη κινηθεί ή θα ήταν διατεθειμένοι να κινηθούν προς εξέταση, θεραπεία ή συνταγογράφηση φαρμάκων με αφετηρία πληροφορίες που έλαβαν από εργαλεία AI. Η μετατόπιση είναι ήδη ισχυρότερη από την επιρροή των social media και αλλάζει σταδιακά τη διαδρομή από την αναζήτηση μιας πληροφορίας έως την πρόσβαση σε υπηρεσίες και θεραπείες.
Σύμφωνα με το Global Consumer Health Report της EY, που βασίζεται σε απαντήσεις 7.500 καταναλωτών από 10 αγορές, το 56% δηλώνει ότι έχει ζητήσει ή θα εξέταζε να ζητήσει εξέταση, θεραπεία ή συνταγογράφηση βάσει πληροφοριών από AI. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι 45%, ενώ οι μηχανές αναζήτησης εξακολουθούν να έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή, με ποσοστό 70%.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια ουσιαστική αλλαγή στη σχέση ασθενούς και συστήματος υγείας: οι καταναλωτές φτάνουν πλέον συχνότερα στον γιατρό έχοντας προηγουμένως αναζητήσει ψηφιακά πληροφορίες, αξιολογήσει συμπτώματα και, σε αρκετές περιπτώσεις, διαμορφώσει άποψη για την εξέταση ή τη θεραπεία που θεωρούν ότι χρειάζονται.
Πρόσβαση μέσω επαγγελματία υγείας
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η εικόνα στα φάρμακα GLP-1, που χρησιμοποιούνται κυρίως για τον διαβήτη τύπου 2 και την απώλεια βάρους. Μόλις το 58% των χρηστών δηλώνουν ότι απέκτησαν πρόσβαση σε αυτά μέσω επαγγελματία υγείας. Το 23% αναφέρουν προγράμματα διαχείρισης βάρους, το 20% διαδικτυακές πηγές και άλλο 20% άτυπες πηγές, όπως οικογένεια ή φίλους, με τα επιμέρους κανάλια να μπορούν να επικαλύπτονται.
Η σύνδεση των συγκεκριμένων χρηστών με τα ψηφιακά κανάλια είναι ακόμη ισχυρότερη. Το 60% όσων χρησιμοποιούν GLP-1 βασίζονται στο AI για πληροφορίες υγείας, έναντι 37% μεταξύ όσων δεν λαμβάνουν τα συγκεκριμένα φάρμακα. Αντίστοιχα, το 37% χρησιμοποιεί τα social media ως πηγή πληροφόρησης, έναντι 20% των μη χρηστών.
Η ηλικία αποτελεί επίσης καθοριστικό παράγοντα. Στις Gen Z και Gen Y, το 27% των χρηστών GLP-1 αποκτούν πρόσβαση μέσω διαδικτυακών παρόχων, έναντι μόλις 10% στις Gen X και στους baby boomers. Από άτυπες πηγές προμηθεύεται GLP-1 το 26% των νεότερων χρηστών, έναντι 9% των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων.
Τα αρνητικά αποτελέσματα
Η μεγαλύτερη εξάρτηση από ψηφιακές και μη παραδοσιακές πηγές συνοδεύεται, ωστόσο, από αυξημένους κινδύνους. Το 43% των χρηστών GLP-1 αναφέρουν αρνητικά αποτελέσματα έπειτα από ενέργειες που έκαναν βάσει πληροφοριών υγείας από AI, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 23% μεταξύ όσων δεν χρησιμοποιούν GLP-1.
Η απόκλιση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη ανάλογα με την πηγή πρόσβασης: το ποσοστό αρνητικών αποτελεσμάτων φτάνει στο 63% για όσους απέκτησαν GLP-1 από άτυπες πηγές, έναντι 38% για όσους τα έλαβαν μέσω επαγγελματία υγείας.
Διαφορά καταγράφεται και στη συνέχιση της θεραπείας. Το 41% όσων απέκτησαν πρόσβαση μέσω επαγγελματία υγείας διέκοψαν τη χρήση, έναντι 47% μέσω διαδικτυακών παρόχων και 49% μέσω άτυπων καναλιών.
Το 57% μετρά δεδομένα υγείας
Παρά την ταχεία διείσδυση του AI, οι κλινικοί γιατροί παραμένουν η πιο αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης. Για την EY, αυτό δημιουργεί περιθώριο ώστε η τεχνολογία να ενσωματωθεί σε ένα περισσότερο προληπτικό και εξατομικευμένο μοντέλο φροντίδας και όχι να λειτουργήσει ως υποκατάστατο του επαγγελματία υγείας.
Το χάσμα παραμένει, πάντως, σημαντικό: το 57% των ερωτηθέντων παρακολουθεί ήδη δεδομένα υγείας, αλλά μόλις το 30% δηλώνει ότι ο γιατρός του έχει πρόσβαση και αξιοποιεί ενεργά στοιχεία από wearables.
Η κατεύθυνση για τα επόμενα χρόνια είναι σαφής. Σχεδόν τρεις στους τέσσερις καταναλωτές θεωρούν πιθανό ότι μέσα στην επόμενη τριετία έως πενταετία οι πολίτες θα χρησιμοποιούν συστηματικά την τεχνολογία για να αξιολογούν ζητήματα υγείας πριν απευθυνθούν σε επαγγελματία.
Για τους οργανισμούς υγείας, η εξέλιξη αυτή καθιστά κρίσιμη τη δημιουργία ψηφιακών υπηρεσιών με αξιόπιστη πληροφόρηση, προστασία προσωπικών δεδομένων και σαφείς δικλείδες ασφαλείας.
