- της Νατάσας Φραγκούλη
Παιδιά ενός κατώτερου ψηφιακού Θεού παραμένουν σήμερα τουλάχιστον 2,9 δισ. άνθρωποι, οι οποίοι στερούνται ενός βασικού αγαθού: της συνδεσιμότητας. Πρακτικά περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού της γης, κυρίως πολίτες των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών του πλανήτη, παραμένει σήμερα offline.
Αυτό το ψηφιακό χάσμα, ειδικά στη σημερινή συγκυρία, είναι κάτι περισσότερο από σημαντικό, καθώς η συνδεσιμότητα έχει εξελιχθεί σε βασικό αγαθό επιβίωσης λόγω των νέων συνθηκών, που διαμορφώνει η πανδημία. Δεν είναι τυχαίο ότι από τα 2,9 δισ. πολίτες, που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός σύνδεσης, το 96% ζει σε αναπτυσσόμενες χώρες.
Αλλά ακόμη και μεταξύ των 4,9 δισ. πολιτών, που έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο, αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια συνδέονται σπάνια, μέσω κοινών συσκευών ή χρησιμοποιώντας ταχύτητες συνδεσιμότητας που περιορίζουν σημαντικά τη χρησιμότητα της σύνδεσής τους.
Εκτοξεύονται οι χρήστες
Την ίδια στιγμή πάντως που το 1/3 του πλανήτη παραμένει αποκλεισμένο από το Διαδίκτυο, ο αριθμός των πολιτών, που κάνει χρήση Internet, συνεχίζει να αυξάνεται. Εν μέσω πανδημικής κρίσης, το 2021 ο αριθμός των ανα τη γη ψηφιακών πολιτών έφτασε τα 4,9 δισ. άτομα από 4,1 δισ. το 2019.
Πρακτικά 780 εκατ. άνθρωποι μπήκαν στο Διαδίκτυο το 2021, με τον ψηφιακό πληθυσμό του πλανήτη να αυξάνεται κατά 17%. Το δε 2020, την πρώτη χρονιά της πανδημίας, οι χρήστες του Internet αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 10%. Παρά τα καλά νέα για την αύξηση της παγκόσμιας συνδεσιμότητας, οι ψηφιακές ανισότητες παραμένουν σε όλο τον κόσμο.
Η έκδοση «Facts and Figures 2021», η ετήσια επισκόπηση της ITU -του φορέα του ΟΗΕ που ασχολείται με τις ΤΠΕ- για την κατάσταση της ψηφιακής συνδεσιμότητας παγκοσμίως, δείχνει ότι ο αριθμός των χρηστών του Διαδικτύου παγκοσμίως αυξάνεται κατά περισσότερο από 10% ετησίως στον καιρό της πανδημίας. Πρόκειται μακράν για τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση σε επίπεδο δεκαετίας.
Η ισχυρή ανάπτυξη της συνδεσιμότητας τη διετία 2019-2021 οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις αυξήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η διείσδυση του Διαδικτύου αυξήθηκε περισσότερο από 13%. Αλλά και στα 46 κράτη, που έχουν χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ ως λιγότερο ανεπτυγμένα, η μέση αύξηση ξεπέρασε το 20%.
Εκτός σύνδεσης περισσότερες γυναίκες
Σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά μέσο όρο το 62% των ανδρών χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο σε σύγκριση με το 57% των γυναικών. Το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των φύλων έχει μειωθεί σε όλες τις περιοχές του κόσμου και έχει σχεδόν εξαλειφθεί στον ανεπτυγμένο κόσμο: το 89% των ανδρών και το 88% των γυναικών είναι στο Διαδίκτυο.
Εξακολουθεί όμως να υφίσταται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες όπου το 31% των ανδρών σε σύγκριση σε μόλις το 19% των γυναικών χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο. Το χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει ιδιαίτερα έντονο στην Αφρική: το 35% των ανδρών σε σύγκριση με το 24% είναι online, αλλά και στα Αραβικά κράτη, όπου τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 68% και 56%.
Σε σκοτάδι οι αγροτικές περιοχές
Το χάσμα μεταξύ πόλης και υπαίθρου, αν και λιγότερο σοβαρό στις ανεπτυγμένες χώρες, παραμένει μια σημαντική πρόκληση για την ψηφιακή συνδεσιμότητα στον υπόλοιπο κόσμο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι άνθρωποι στις αστικές περιοχές έχουν διπλάσιες πιθανότητες να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο από εκείνους στις αγροτικές περιοχές (76% συγκριτικά με το 39% στις αγροτικές περιοχές).
Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, το χάσμα μεταξύ πόλης και υπαίθρου φαίνεται αμελητέο ως προς τη χρήση του Internet (με το 89% των ανθρώπων στις αστικές περιοχές να έχουν χρησιμοποιήσει το Διαδίκτυο τους τελευταίους τρεις μήνες, σε σύγκριση με το 85% στις αγροτικές περιοχές). Στις αναπτυσσόμενες χώρες, οι άνθρωποι στις αστικές περιοχές έχουν διπλάσιες πιθανότητες να χρησιμοποιήσουν το Διαδίκτυο από εκείνους στις αγροτικές περιοχές: 72% στις αστικές περιοχές σε σύγκριση με 34% στις αγροτικές.
Χάσμα γενεών
Ένα ψηφιακό χάσμα γενεών είναι εμφανές σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Κατά μέσο όρο, το 71% του παγκόσμιου πληθυσμού ηλικίας 15-24 ετών χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο, σε σύγκριση με 57% όλων των άλλων ηλικιακών ομάδων.
Αυτό το χάσμα γενεών αντικατοπτρίζεται σε όλες τις περιφέρειες. Είναι, ωστόσο, πιο έντονο στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου, όπου συνδέεται το 34% των νέων σε σύγκριση με μόνο το 22% του υπόλοιπου πληθυσμού.
