Ένα νέο ψηφιακό δίκτυο επιτήρησης των εμπορευματικών ροών αναπτύσσεται σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, φιλοδοξώντας να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι τελωνειακοί έλεγχοι και η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου. Πρόκειται για το έργο «Σύστημα Παρακολούθησης Επαγγελματικών Οχημάτων και Εμπορευματοκιβωτίων», το οποίο υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας για λογαριασμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0».
Σύμφωνα με πληροφορίες, το έργο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης, με τις βασικές υποδομές να έχουν αναπτυχθεί και το επόμενο τρίμηνο να θεωρείται κρίσιμο για την ολοκλήρωση και πλήρη λειτουργική ωρίμανση του συστήματος.
Στο πλαίσιο του έργου δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο δίκτυο παρακολούθησης σε 24 στρατηγικά σημεία της Ελλάδας, από τα χερσαία σύνορα μέχρι τα μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας. Η φιλοσοφία του νέου συστήματος μετατοπίζει το βάρος από τους αποσπασματικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται σήμερα σε τελωνεία και σημεία εισόδου, σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον συνεχούς εποπτείας των εμπορευματικών μεταφορών.
Με τη χρήση ειδικών συσκευών γεωεντοπισμού (GPS trackers) που θα τοποθετούνται σε επαγγελματικά οχήματα και εμπορευματοκιβώτια, οι αρμόδιες αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη διαδρομή των φορτίων και να εντοπίζουν άμεσα τυχόν αποκλίσεις από τις δηλωμένες διαδρομές. Σε περιπτώσεις ύποπτων κινήσεων ή αλλαγών πορείας, το σύστημα θα μπορεί να ενεργοποιεί στοχευμένους ελέγχους, ενισχύοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.
Κάμερες, X-Ray και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο
Το νέο μοντέλο επιτήρησης δεν βασίζεται μόνο στην τεχνολογία γεωεντοπισμού. Το έργο περιλαμβάνει την εγκατάσταση καμερών αναγνώρισης πινακίδων, ακτινοσκοπικών συστημάτων X-Ray και τη διασύνδεση κρίσιμων τελωνειακών υποδομών, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο σύστημα ελέγχου των εμπορευματικών ροών. Όλα τα δεδομένα θα συγκεντρώνονται σε κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα, δίνοντας στις αρμόδιες υπηρεσίες πλήρη εικόνα της πορείας των φορτίων από τη στιγμή της εισόδου τους στη χώρα μέχρι την άφιξή τους στον τελικό προορισμό.
Στην πράξη, η ΑΑΔΕ αποκτά για πρώτη φορά τη δυνατότητα να παρακολουθεί ολόκληρη την αλυσίδα μεταφοράς ενός φορτίου, ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα εντοπισμού παράνομων δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το νέο σύστημα για κατηγορίες προϊόντων που παραδοσιακά παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο λαθρεμπορίου, όπως τα καύσιμα, τα καπνικά προϊόντα και τα αλκοολούχα ποτά. Οι συγκεκριμένοι κλάδοι αποτελούν διαχρονικά σημαντική πηγή απώλειας δημοσίων εσόδων, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την ενίσχυση των ελεγκτικών δυνατοτήτων των αρχών. Η δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης της διακίνησης των φορτίων αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των τελωνειακών ελέγχων και να περιορίσει τα περιθώρια παράνομων παρεμβάσεων κατά τη μεταφορά των εμπορευμάτων.
Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο για το κράτος
Πέρα από τον επιχειρησιακό του ρόλο, το έργο αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής ψηφιακού μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης. Η διασύνδεσή του με συστήματα όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ψηφιακά δελτία αποστολής και οι φορολογικές πλατφόρμες δημιουργεί σταδιακά ένα ενιαίο οικοσύστημα δεδομένων, όπου οι πληροφορίες διακινούνται σε πραγματικό χρόνο και αξιοποιούνται για ελέγχους, ανάλυση κινδύνου και λήψη αποφάσεων.
Όπως επισημαίνει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης, το σύστημα παρακολούθησης εμπορευματικών ροών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου που μεταφράζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό σε μετρήσιμη δημόσια αξία, αξιοποιώντας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για την ενίσχυση της διαφάνειας, την προστασία των δημοσίων εσόδων και την αναβάθμιση των ελεγκτικών δυνατοτήτων της χώρας.
Με την ολοκλήρωσή του μέσα στους επόμενους μήνες, το έργο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ψηφιακά εργαλεία που θα διαθέτει η ΑΑΔΕ στη μάχη κατά του λαθρεμπορίου, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο της Ελλάδας ως σύγχρονου και αξιόπιστου κόμβου logistics και εμπορευματικών μεταφορών στην ευρύτερη περιοχή.
