της Νατάσας Φραγκούλη
Παιδιά ενός κατώτερου Θεού σε τεχνολογικό επίπεδο και σε επίπεδο καινοτομίας παραμένουν οι μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Αυτό το ψηφιακό έλλειμμα και το χάσμα καινοτομίας κοστίζει σημαντικά στις μικρές εταιρείες της χώρας, ειδικά υπό τις συνθήκες της ραγδαίας ψηφιοποίησης που έχει δημιουργήσει η πανδημία.
Σε επίπεδο ψηφιοποίησης, η τεχνολογία δεν εντάσσεται στη στρατηγική του 40% των μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Το αντίστοιχο ποσοστό στις μεγάλες επιχειρήσεις της χώρας είναι μόλις 20%. Επιπλέον, οι μικρές εταιρείες στην Ελλάδα υστερούν στη χρήση πολύτιμων ψηφιακών εργαλείων, ειδικά όσον αφορά εξειδικευμένα συστήματα εσωτερικής λειτουργίας, που θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους (ERP, CRM, data analytics).
Ταυτόχρονα οι μικρές εταιρείες στην Ελλάδα εκφράζουν μικρότερη επιθυμία για ψηφιακές επενδύσεις: μόνο το 24% των μικρών εταιρειών έναντι 37% των μεγάλων εκφράζουν επενδυτικές προθέσεις για την τεχνολογία. Ταυτόχρονα, σύμφωνα πάντα με την έρευνα της ΕΤΕ, οι μικρότερες εταιρείες κάνουν και μικρότερη χρήση εξελιγμένων ψηφιακών εργαλείων.
Παράλληλα, βάσει της Έρευνας Συγκυρίας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της Εθνικής Τράπεζας, οι μικρότερες επιχειρήσεις στην Ελλάδα φαίνεται να μην αναγνωρίζουν την τεχνολογία ως πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Μόνο το 60% δηλώνει ότι βλέπει την τεχνολογία ως πηγή ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στις μεγάλες είναι 80%.
Αυτή η στάση είτε υπαγορεύεται από έλλειψη γνώσης και εξειδίκευσης είτε από την αδυναμία υλοποίησης σχετικών επενδύσεων. Αυτό αντικατοπτρίζεται και στη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, της οποίας η σημασία αυξάνεται παγκοσμίως (ενώ επιταχύνθηκε και λόγω της πανδημίας) αλλάζοντας τα δεδομένα του ανταγωνισμού.
Ψηφιακά έργαλεια
Ειδικότερα, ενώ όσον αφορά τυπικά ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας με πελάτες (πχ. Ιστοσελίδα) οι μικρές επιχειρήσεις βρίσκονται κοντά στις μεγάλες επιχειρήσεις, η απόκλιση αυξάνεται όσον αφορά τη χρήση εσωτερικών ψηφιακών συστημάτων που θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγικότητά τους.
Μόλις το 23% των μικρών εταιρειών στην Ελλάδα χρησιμοποιεί ERP ή CRM, έναντι 66% των μεγάλων. Ακόμη χαμηλότερα είναι τα ποσοστά σε χρήση data analytics: 8% για τις μικρές επιχειρήσεις έναντι 44% αντίστοιχα για τις μεγάλες.
Περί καινοτομίας
Σχεδόν οι μισές μικρές εταιρείες προχωρούν σε σχετικές επενδύσεις έναντι 88% των μεγάλων. Επίσης μόνο των 31% αναπτύσσει νέα ή σημαντικά βελτιωμένα προϊόντων έναντι 50% των μεγάλων.
Εξάλλου, μόλις το 6% των μικρών εταιρειών προχωρά σε κατοχύρωση πατέντας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις μεγάλες είναι έναντι 23%. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα κανάλια στα οποία καταφεύγουν οι ΜμΕ προκειμένου να καινοτομήσουν.
Ειδικότερα, κυρίαρχη είναι η εισαγωγή τεχνολογίας από το εξωτερικό, που προτιμάται από το ¼ των ΜμΕ, ποσοστό αντίστοιχο με τις μεγάλες. Στο μεταξύ, μόνο το 20% διατηρεί ειδικό τμήμα (ή προσωπικό) για έρευνα και ανάπτυξη εντός της επιχείρησης, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για τις μεγάλες είναι 43%, με τις δεύτερες να αντέχουν -προφανώς- σε μεγαλύτερο βαθμό τις αντίστοιχες δαπάνες.
Αποκλίσεις
Σημαντική απόκλιση εντοπίζεται και στις συνεργασίες με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Περίπου το 10% των ΜμΕ έναντι 25-30% των μεγάλων έχει σχετικές συνεργασίες, οι οποίες θα μπορούσαν να «ξεκλειδώσουν» δυνατότητες καινοτομίας στις μικρότερες επιχειρήσεις που αδυνατούν να αντέξουν το κόστος εσωτερικής ανάπτυξης.
Πάντως, η βελτίωση των υποδομών ερευνητικών κέντρων και η καλύτερη διασύνδεση με αυτά αναγνωρίζεται από τις ΜμΕ ως βασικός παράγοντας ενίσχυσης της καινοτομίας (περίπου 1/4 των ΜμΕ, έναντι 12% των μεγάλων), μετά από την διαθεσιμότητα χρηματοδότησης και στοχευμένων προγραμμάτων, η οποία είναι βασικό ζητούμενο σε όλα τα μεγέθη.
