- Γράφει η Μαρία Μόσχου
Ένα από τα μεγαλύτερα έξοδα των αεροπορικών εταιρειών αποφάσισε να ελαφρύνει η ΕΕ παρατείνοντας την αναστολή των κανόνων για την υποχρεωτική χρήση («use it or lose it») των χρονοθυρίδων («slots») των αεροπορικών εταιρειών.
Την ίδια στιγμή συνεχίζεται η μείωση της εναέριας κυκλοφορίας κατά 74% ετησίως από τα μέσα Ιουνίου του 2020, κάτι που δείχνει ότι η άσχημη οικονομική κατάσταση των αεροπορικών θα συνεχιστεί και το 2021.
Το σχέδιο που τίθεται σε ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αφορά πώς θα πραγματοποιηθεί η επιστροφή σε μια κανονική εφαρμογή των κανόνων. Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν, στην άτυπη συμφωνία τους με τις κυβερνήσεις της ΕΕ, να επιτραπεί στις αεροπορικές εταιρείες να χρησιμοποιούν μόνο το 50% των προγραμματισμένων χρονοθυρίδων απογείωσης και προσγείωσης για τη θερινή και τη χειμερινή περίοδο του 2021 (αντί του 80% που απαιτείται κανονικά), ώστε να μπορούν να τις διατηρήσουν σε επόμενες σεζόν.
Υπενθυμίζεται ότι το Κοινοβούλιο είχε αναστείλει τους κανόνες για την υποχρεωτική χρήση («use it or lose it») των χρονοθυρίδων («slots») των αεροπορικών εταιρειών τον Μάρτιο του 2020, ώστε να μη χρειάζεται να πραγματοποιούνται πτήσεις με κενά αεροπλάνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας (πτήσεις φάντασμα). Αυτό επέτρεψε στις αεροπορικές εταιρείες να μην χρησιμοποιούν τους προγραμματισμένους χρόνους απογείωσης και προσγείωσης, μόνο για να τις διατηρήσουν την επόμενη σεζόν. Αυτή η εξαίρεση λήγει στις 27 Μαρτίου 2021 οπότε πλέον θα υπάρξει παράταση.
Η αρχική πρόταση της Κομισιόν που «έκαιγε» τις αεροπορικές
Πρόσφατα, όμως, η Κομισιόν επανήλθε με πρόταση για τη σταδιακή επιστροφή του ευρωπαϊκού κανονισμού χρήσης slots από το Μάρτιο 2021 για την φετινή θερινή περίοδο. Η πρόταση αφορά μειωμένο ποσοστό χρήσης των slots στο 40% αντί για 80% του κανονισμού για τα ιστορικά slots (αυτά δηλαδή που είναι συνέχεια παλαιότερων περιόδων) και 80% βάσει του κανονισμού για τα νέα slots που θα κατανεμηθούν.
Η πρόταση της Επιτροπής στηρίχθηκε στην εκτίμηση του ευρωπαϊκού οργανισμού για την ασφάλεια των πτήσεων, Eurocontrol ότι η αεροπορική κίνηση τη θερινή περίοδο θα κινηθεί στο 50% από το 2019 και επομένως θεωρεί ότι το 40% που προτείνει, δεν θα επιφέρει προβλήματα.
Ωστόσο για το διάστημα που πέρασε ακόμα και μείωση του 80% είχε ως αποτέλεσμα δεκάδες πτήσεις – «φαντάσματα» πάνω από την Ευρώπη. Τα αεροπλάνα αναγκαζόταν να πετούν ακόμη και άδεια με τόνους καυσίμων να καταναλώνονται άσκοπα.
«Απογοητευτικά» τα στοιχεία του Eurocontrol
Παράλληλα τα στοιχεία του Eurocontrol δείχνουν συνεχή μείωση της εναέριας κυκλοφορίας κατά 74% ετησίως από τα μέσα Ιουνίου του 2020.
Στο ίδιο πλαίσιο η οποιαδήποτε έναρξη νέων πτήσεων μετατίθεται μετά το πρώτο εξάμηνο του 2021, λόγω της κατάστασης με την πανδημία του κορονοϊού, εξέλιξη η οποία θα επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση των τουριστικών επιχειρήσεων και θα καθυστερήσει την πολυπόθητη ανάκαμψη.
Μεγάλο ρόλο παίζει και η μειωμένη αντοχή αεροπορικών, αεροδρομίων και γενικότερα όλης της αλυσίδας γύρω από την αερομεταφορά, που διανύει δυστυχώς τον 11ο μήνα μειωμένης δραστηριότητας.
Τα νούμερα για τις απώλειες συνολικά ανά χώρα και ανά αεροπορική, όπως τις έχει καταγράψει το Eurocontrol, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας, προκαλούν vertigo.
Οι απώλειες στο κομμάτι της απασχόλησης έχουν ξεπεράσει τις 191.000 θέσεις εργασίας!
Για την Ελλάδα, σε σύνολο 41 χωρών, η χώρα μας κατατάσσεται στις αγορές με σχετικά χαμηλότερο ποσοστό μείωσης όσον αφορά τον αριθμό των πτήσεων την περασμένη χρονιά, κοντά στο 55%, με 255.000 λιγότερες πτήσεις το 2020 σε σύγκριση με το 2019. Συνολικά, οι πτήσεις στους ευρωπαϊκούς αιθέρες μειώθηκαν από 40% έως 73%, ανάλογα με τη χώρα.
Το οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας
Σε οικονομικό επίπεδο, ως προς τον αντίκτυπο της πανδημίας για τη χρονιά που μας πέρασε, το Eurocontrol κάνει λόγο για 56,2 δισ. ευρώ καθαρές ζημιές για τις αεροπορικές, τα αεροδρόμια και τους παρόχους υπηρεσιών στον κλάδο της αερομεταφοράς, καθώς επίσης και 1,7 δισ. λιγότερους επιβάτες.
Ιδιαίτερα αρνητικός ήταν ο αντίκτυπος μαζικά όσον αφορά τις πτήσεις στην Ευρώπη, όπου σημειώθηκαν απώλειες 6,1 εκατ. πτήσεων -μόλις 5 εκατ. πέρυσι από 11,1 εκατ. το 2019 και πτώση της κίνηση στο ενδοευρωπαϊκό δίκτυο κατά 54%.
Η μείωση της κίνησης με τις αγορές εκτός Ευρώπης ήταν κατά 59% και οι πτήσεις των εταιρειών χαμηλού κόστους μειώθηκαν κατά 62%.
Ανά χώρα οι μεγαλύτερες αγορές στην Ευρώπη σημείωσαν πτώση, όπως προαναφέρθηκε, ως προς τον αριθμό των πτήσεων από 40% έως 73% και συγκεκριμένα:
- Στο Ηνωμένο Βασίλειο 61%, με 1,3 εκατ. λιγότερες πτήσεις
- Στη Γερμανία 56% με 1,2 εκατ. λιγότερες πτήσεις
- Στην Ισπανία 61% με 1 εκατ. λιγότερες πτήσεις
- Στη Γαλλία 54% με 900.000 λιγότερες πτήσεις και
- Στην Ιταλία 60% με 800.000 λιγότερες πτήσεις
Η πρόβλεψη για το 2021
Για το 2021, το Eurocontrol παρουσιάζει διαφορετικά σενάρια. Οι πρώτοι μήνες του 2021 θα συνεχίσουν με πτώση μεταξύ 50%- 60%.
Η κίνηση στην Ευρώπη για το σύνολο του 2021 αναμένεται να ανακάμψει στο 51% ή αλλιώς στα 5,64 εκατ. πτήσεις σε σχέση με το 2019, με ταχύτερους ρυθμούς από το καλοκαίρι και μετά. Η πιο ρεαλιστική πρόβλεψη κάνει λόγο για ποσοστό 92% έως το 2024, με 10,24 εκατ. πτήσεις στην Ευρώπη και πλήρη ανάκαμψη μέχρι το 2026.
Παράλληλα τονίζεται ότι ακόμη περισσότερες εταιρείες μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με κατάρρευση, γεγονός το οποίο αναδεικνύει και την ανάγκη για οικονομική στήριξη στο σύνολο της αεροπορικής βιομηχανίας.
