Την ακύρωση του διαγωνισμού για την παραχώρηση υπηρεσιών λειτουργίας λιμένος και δικαιώματος χρήσης, λειτουργίας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης της μαρίνας Καλαμαριάς (Αρετσού) ανακοίνωσε το ΤΑΙΠΕΔ, μέλος του Υπερταμείου (ΕΕΣΥΠ).
Η απόφαση ελήφθη σε συνέχεια της με αριθμ. 567/2022 απόφασης του Δ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο έκρινε ότι θα έπρεπε να έχει εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) με τις επιτρεπόμενες χρήσεις και Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) έγκρισης περιβαλλοντικών όρων των προβλεπόμενων έργων πριν από την έναρξη του διαγωνισμού.
Σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, το οποίο έκανε δεκτή σχετική αίτηση ακύρωσης του δήμου Καλαμαριάς, η οποία υποβλήθηκε τον Απρίλιο του 2021, το ΤΑΙΠΕΔ θα έπρεπε να έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία νέας χωροθέτησης της μαρίνας πριν από την έκδοση της πρόσκλησης του διαγωνισμού, με την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος για τον νέο γενικό σχεδιασμό της και της ΚΥΑ έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή και λειτουργία των προβλεπόμενων έργων.
«Πριν την έκδοση της προσκλήσεως έπρεπε (…) να έχει ολοκληρωθεί η κινηθείσα από το ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε. διαδικασία νέας χωροθετήσεως της μαρίνας κατά το άρθρο 31 του Ν. 2160/1993, δηλαδή να έχει εκδοθεί το προεδρικό διάταγμα του νέου γενικού σχεδιασμού της και η κοινή υπουργική απόφαση εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή και λειτουργία των προβλεπόμενων έργων. Για τον λόγο αυτόν, ο οποίος προβάλλεται βασίμως, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη πρόσκληση», αναφέρεται στην απόφαση του ΣτΕ.
Στο ΣτΕ το ΠΔ
Η απόφαση του ΣτΕ επέφερε την ακύρωση του υφιστάμενου διαγωνισμού για τη μαρίνα Καλαμαριάς- από το ΤΑΙΠΕΔ από την πρώτη στιγμή ανέφεραν ότι οι αποφάσεις της Ελληνικής Δικαιοσύνης είναι απολύτως σεβαστές και το Ταμείο θα τις εφαρμόσει, όπως κάνει πάντα. Ο διαγωνισμός ήταν στη Β΄Φάση και αναμενόταν η υποβολή δεσμευτικών προσφορών από τους επενδυτές.
Ένα από τα ενδιαφέροντα της υπόθεσης είναι ότι σε έτερο τμήμα του ΣτΕ έχει ήδη εισαχθεί προς συζήτηση και έγκριση το σχετικό ΠΔ – με επισπεύδον το Υπουργείο Τουρισμού. Έτερο σημείο είναι ότι το ΤΑΙΠΕΔ είχε έρθει σε συνεννόηση και συμφωνία με τον Δήμο Καλαμαριάς, ο οποίος είχε εγείρει ενστάσεις με το σχέδιο αξιοποίσης, και στο πλαίσιο της υπογραφής της σύμβασης παραχώρησης θα προβλεπόταν η μη εξάντληση του συντελεστή δόμησης στην περιοχή όπου χωροθετείται η ανέγερση κατοικιών.
Το εάν και πότε θα αποφασίσει το ΤΑΙΠΕΔ να επαναπροκηρύξει την αξιοποίηση της μαρίνας Καλαμαριάς θα το δείξει το… μακρύ μέλλον, καθώς θα καταρχήν, να εγκριθεί και να εκδοθεί ΠΔ με τις χρήσεις.
Τι μέλλει γενέσθαι με άλλα έργα…
Η απόφαση του ΣτΕ δεν αποκλείεται να φέρει τα πάνω κάτω τα δημόσια έργα, κάτι που μελετούν οι νομικοί, καθώς εκτιμούν ότι με τη νομολογία αυτή ουσιαστικά κρίνεται αντισυνταγματικό ένα μέρος του ν. 4413/16 “Ανάθεση και εκτέλεση συμβάσεων παραχώρησης”. Και αυτό γιατί μέχρι χθες, δινόταν η δυνατότητα παράλληλων και όχι σειριακών διαδικασιών (έγκριση ΣΜΠΕ ή ΕΣΧΑΔΑ, έκδοση ΠΔ, διαγωνισμός, διαδικασίες αδειοδότησης από τον επενδυτή), ώστε να προχωρήσει ένας διαγωνισμός παραχωρήσεων.
Στην περίπτωση του ΤΑΙΠΕΔ, σε ό, τι αφορά τις παραχωρήσεις, καθώς με αυτή την προσέγγιση θα αξιοποιείτο η μαρίνα Καλαμαριάς, το Ταμείο έθετε ως προαπαιτούμενο για την ολοκλήρωση μιας συναλλαγής να έχει εκδοθεί το ΠΔ. Μάλιστα, το σχέδιο του ΠΔ ήταν αναρτημένο στο VDR – την εικονική τράπεζα πληροφοριών – και προς γνώση των υποψηφίων επενδυτών, οι οποίοι βάση αυτού διαμόρφωναν τα επιχειρηματικά τους σχέδια και υπέβαλλαν δεσμευτική προσφορά.
Αυτό ακολουθήθηκε και στη μαρίνα Αλίμου και τη μαρίνα Χίου, ακολουθώντας τα προβλεπόμενα από την νομοθεσία, με δύο επιτυχημένους διαγωνισμούς αξιοποίησης μακρινών.
Το ερώτημα είναι εάν αυτή η νομολογία βάζει “φρένο” όχι μόνο σε άλλα έργα του ΤΑΙΠΕΔ, αλλά και σε μεγάλα δημόσια έργα, όπως είναι οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, ο ΒΟΑΚ, το Flyover στη Θεσσαλονίκη και άλλα έργα στα οποία απαιτείται είτε έκδοση ΠΔ για χωροθέτηση είτε και ΚΥΑ έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και αυτά δεν έχουν ολοκληρωθεί πριν την εκκίνηση των διαγωνισμών… Νομικοί κύκλοι μελετούν εάν το ΣτΕ δεν προσέγγισε τον διαγωνισμό της μαρίνας Καλαμαριάς ως παραχώρηση (θα ήταν για 35 έτη) αλλά σαν δημόσιο κατασκευαστικό έργο…
Προκαταβολικά business plan
Πλέον, στη μαρίνα Καλαμαριάς θα πρέπει το ΤΑΙΠΕΔ να διαμορφώσει και business plan, αφού βάση αυτού εκδίδεται η ΚΥΑ έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Ουσιαστικά θα πρέπει το Ταμείο να σχεδιάσει το ίδιο όλο το έργο – σαν να ήταν εκείνο ο ανάδοχος – και να προκαταβάλλει τα όποια επενδυτικά σχέδια των ενδιαφερόμενων.
Μέχρι χθες, τα business plan τα κατάρτιζαν οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές, σύμφωνα με τις δραστηριότητες και τα οικονομικά τους μοντέλα. Και ήταν δική τους ευθύνη να λάβουν αδειοδοτήσεις, αφού αναλάμβαναν ως νέοι παραχωρησιούχοι ή ιδιοκτήτες ένα περιουσιακό στοιχείο. Πλέον και το μελετητικό και οικονομικό κόστος αυτό το επωμίζεται το ΤΑΙΠΕΔ, δηλαδή εντέλει το ελληνικό δημόσιο.
Το ερώτημα που γεννάται είναι γιατί ένας επενδυτής να δεσμευτεί εξαρχής σε ένα business plan που έχει σχεδιάσει τρίτος για μια μακροχρόνια παραχώρηση 35 ή 40 ετών. Και εάν αυτή η επιλογή, εφόσον προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον, θα επιφέρει και σημαντικά έσοδα για το δημόσιο ή θα κόβει από τα τιμηνατα γιατί δεν θα χαρακτηρίζεται προσεδοφόρο για τους επενδυτές…
