«Μήτρα» νέων επαγγελματιών και ειδικοτήτων αποτελούν οι ψηφιακές τεχνολογίες και η πληροφορική, καθώς η επέλαση της τεχνολογίας σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και λειτουργίες έχει γεννήσει- και θα συνεχίσει – ανάγκες για… πληροφορικάριους. Σε τόσο μεγάλο βαθμό δε, που υπάρχει έλλειψη προσωπικού και εν δυνάμει καλοπληρωμένες θέσεις άδειες σε προγραμματισμό, κυβερνοασφάλεια, αρχιτεκτονική πληροφοριακών συστημάτων κ.α.
Η πανδημία COVID 19 έδρασε ως καταλύτης στην υιοθέτηση και στην εδραίωση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, σε όλους τους κλάδους της οικονομικής και κοινωνικής ζωής παγκοσμίως, καθιστώντας αδιαμφισβήτητη την παραδοχή, ότι η εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού έχει φτάσει. Και η Ελλάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση.
Ο κλάδος των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) βρίσκεται σε ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται και από την «ψήφο εμπιστοσύνης» μεγάλων επενδύσεων διεθνών επιχειρήσεων σε data centers και tech hubs. Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, τόσο του Δημόσιου Τομέα όσο και των επιχειρήσεων, έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο.
Ωστόσο, ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα που ανακύπτουν – σε παγκόσμιο επίπεδο – αναφορικά με την νέα ψηφιακή εποχή είναι η επάρκεια ειδικών ΤΠΕ. Σε ευρωπαϊκό, όπως και σε διεθνές επίπεδο, παρατηρείται σοβαρό έλλειμα όσον αφορά στους ειδικούς ΤΠΕ.
Η Deloitte διεξήγαγε δύο πρωτογενείς έρευνες στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέαγια λογαριασμό του ΣΕΠΕ, ώστε να καταγραφεί η άποψη των εταιρειών και των φορέων του Δημοσίου αναφορικά με τις ανάγκες ειδικών ΤΠΕ, την επάρκεια τους, τις μελλοντικές τους ανάγκες και, φυσικά, τα προβλήματα, τα οποία ενδέχεται να αντιμετωπίζουν στην αναζήτηση κατάλληλου προσωπικού. Η αξιολόγηση της επάρκειας των ειδικών ΤΠΕ στην ελληνική αγορά εργασίας πραγματοποιήθηκε στη βάση εκτίμησης του αναμενόμενου κενού μεταξύ ζήτησης και προσφοράς εργασίας μέχρι το 2030.
Κενές θέσεις…
Παρουσιάζοντας τα στοιχεία της έρευνας, επιβεβαιώθηκε ότι η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών στην Ελλάδα έχουν ακάλυπτες θέσεις ειδικών ΤΠΕ, ενώ αναμένεται σημαντική αύξηση των αναγκών τους στο μέλλον:
- 7,8% ακάλυπτων θέσεων ειδικών ΤΠΕ την τρέχουσα περίοδο στον κλάδο ΤΠΕ και
- 7,5% ακάλυπτων θέσεων ειδικών ΤΠΕ την τρέχουσα περίοδο στους λοιπούς κλάδους.
Η έρευνα, επίσης, επιβεβαίωσε ότι οι εταιρείες στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση προσωπικού ΤΠΕ (ποσοστό 51% του κλάδου ΤΠΕ απάντησε ότι είναι πολύ δύσκολο), με κύριες αιτίες:
- τη μη επαρκή εξειδίκευση και
- τη μετανάστευση νέων επιστημόνων το εξωτερικό.
Οι συμμετέχουσες εταιρείες αξιολόγησαν σε μεγάλο ποσοστό (43%) την ετοιμότητα ένταξης στην αγορά εργασίας των αποφοίτων ως «μέτρια». Σημαντική ζήτηση προκύπτει για τις 3 πιο βασικές ειδικότητες στον κλάδο ΤΠΕ σήμερα:
- με τον προγραμματισμό να κατέχει ποσοστό 78%,
- την κυβερνοασφάλεια 54% και
- την αρχιτεκτονική πληροφοριακών συστημάτων 48%.
Στους υπόλοιπους κλάδους η ζήτηση διαμορφώνεται ως εξής:
- προγραμματισμός 52%,
- IT Business Analysis 48%,
- IT Project Management 48%,
με τα ποσοστά να ανεβαίνουν στους περισσότερους κλάδους τα επόμενα χρόνια.
Δημόσιος τομέας και κυβερνοασφάλεια
Μέσω αντίστοιχης έρευνας, αναδείχθηκε η ύπαρξη αναγκών σε ειδικούς ΤΠΕ και στο Δημόσιο Τομέα με την κυβερνοασφάλεια να κατέχει το 56%, τον προγραμματισμό το 52% και την αρχιτεκτονική πληροφοριακών συστημάτων το 42% σήμερα, με μικρή ποσοστιαία απόκλιση τα επόμενα χρόνια.
Οι ειδικοί ΤΠΕ εκτιμώνται σήμερα σε περίπου 160 χιλ., ενώ το 2030. Λαμβάνοντας υπόψη τη στόχευση της Ψηφιακής Πυξίδας της ΕΕ και την ανάγκη στήριξης του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, οι ειδικοί ΤΠΕ θα ανέλθουν σε περίπου 280-300 χιλ. Εκτιμάται επιπλέον ζήτηση περί των 15.000 – 16.000 ειδικών ΤΠΕ κατ’ έτος για την περίοδο 2023 – 2030.
Βάσει των εκτιμήσεων για την εξέλιξη της προσφοράς αποφοίτων από το 2023 έως το 2030, η διαθέσιμη προσφορά αναμένεται να ανέλθει σε περίπου 8 – 8,5 χιλ. κατ’ έτος, ενώ με βάση τη μεθοδολογία, που ακολουθήθηκε, η εκτίμηση της επιπλέον ζήτησης, που αναμένεται να μην καλύπτεται από τη διαθέσιμη προσφορά, ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 7.000 – 7.500 ετησίως για την περίοδο 2023 – 2030.
«Αντίδοτο» στην έλλειψη στελεχών
Η μελέτη προχωράει και σε προτεινόμενες δράσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην κάλυψη του κενού σε ειδικούς ΤΠΕ στην Ελλάδα. Ειδικότερα, προτείνονται οι εξής βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δράσεις:
- Αύξηση προγραμμάτων κατάρτισης σε αντικείμενα ΤΠΕ
- Προσέλκυση & αξιοποίηση ειδικών από το εξωτερικό ( Visas/ Hubs)
- Δημιουργία νέων μεταπτυχιακών τμημάτων ΤΠΕ
- Υποχρεωτική πρακτική άσκηση φοιτητών & ενίσχυση συνεργασίας ΑΕΙ – εταιριών
- Δημιουργία νέων προπτυχιακών τμημάτων ΤΠΕ
- Εμπλουτισμός προγραμμάτων σπουδών λοιπών τμημάτων με μαθήματα ΤΠΕ
- Ενίσχυση αντικειμένων & δεξιοτήτων ΤΠΕ σε Α’ βάθμια & Β’ βάθμια εκπαίδευση
- Συνεργασία με ξένες χώρες σε πανεπιστημιακό επίπεδο
Βάσει των ανωτέρω δράσεων, οι οποίες διαφέρουν ως προς το χρονικό ορίζοντα που θα αποφέρουν αποτέλεσμα, το κενό προβλέπεται να καλυφθεί από το 2029 και μετά.
