Της Νατάσας Φραγκούλη
Σε φάση μετάβασης βρίσκεται η παγκόσμια αγορά μεταχειρισμένων και ανακατασκευασμένων smartphones (pre-owned/refurbished). Οι μεν ώριμες αγορές, όπως ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία, έχουν φτάσει σε σημείο κορεσμού, ενώ οι αναδυόμενες περιοχές όπως Αφρική, Ινδία, Νοτιοανατολική Ασία και Κίνα αποτελούν πλέον την κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης.
Σύμφωνα με την Counterpoint Research, το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι ώριμες αγορές, ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία, σημείωσαν στασιμότητα ή ελαφρά αύξηση 1%, επηρεασμένες από υψηλά κόστη, αβεβαιότητα στις εξαγωγές και μακρύτερους κύκλους αντικατάστασης συσκευών. Παράλληλα, υιοθετούν ολοένα και περισσότερο μοντέλα κυκλικής οικονομίας, ενισχύοντας τα προγράμματα επαναγοράς και πιστοποιημένων pre-owned συσκευών.
Αντίθετα, οι αναδυόμενες αγορές κατέγραψαν μέση αύξηση 4% ετησίως, με την Αφρική να προηγείται (+6%), ακολουθούμενη από Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία (+5% η καθεμία). Μάλιστα, η Αφρική παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη, με αύξηση 6% σε ετήσια βάση.
Η άνοδος αυτή οφείλεται στην οργάνωση της αλυσίδας αξίας, στην ενίσχυση τοπικών οικοσυστημάτων ανακατασκευής και σε κυβερνητικές πρωτοβουλίες, όπως το πρόγραμμα “Bridge by Digital Africa”, που χρηματοδοτεί επιχειρήσεις ανακατασκευής και ενισχύει τις τοπικές υποδομές.
Όσον αφορά τους παίκτες της αγοράς των μεταχειρισμένων στην Αφρική, η Apple ηγείται του κλάδου με 7% αύξηση σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του 2025, χάρη στις συνεργασίες της με premium μεταπωλητές και την υψηλή δημοτικότητα των iPhone 13 και νεότερων. Η Samsung ακολουθεί με 4% ανάπτυξη, αξιοποιώντας προγράμματα ανταλλαγής έως και 50% έκπτωσης στις σειρές Galaxy S και Z.
Αγορές σε στασιμότητα
Στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ιαπωνία, η αγορά μεταχειρισμένων smartphones παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη (+1% κατά μέσο όρο). Οι παράγοντες που περιορίζουν την ανάπτυξη είναι η μειωμένη προσφορά, η πτώση των εξαγωγών προς αναδυόμενες αγορές, το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και οι ρυθμιστικές αβεβαιότητες.
Στις ΗΠΑ, οι έμποροι και οι πάροχοι ενισχύουν τα προγράμματα buy-back και διατηρούν υψηλά αποθέματα ανταλλακτικών, ενόψει πιθανών αλλαγών πολιτικής.
Στην Ευρώπη, οι αυξανόμενοι δασμοί και τα κόστη λειτουργίας επηρεάζουν την κερδοφορία, ενώ η αγορά χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό μεταξύ λιανεμπόρων και νέες προσφορές trade-in.
Στην Ιαπωνία, η αναγνώριση των πιστοποιημένων pre-owned συσκευών αυξάνεται, κυρίως μέσω των παρόχων NTT Docomo και SoftBank, ενώ πρωτοβουλίες της Apple και άλλων OEMs ενισχύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Σε αυτές τις αγορές, τα iPhone 12 και 13 παραμένουν οι πρωταγωνιστές των ανακατασκευασμένων πωλήσεων, ενώ τα Galaxy S-series αναμένεται να ανακάμψουν τους επόμενους μήνες.
Ινδία: Το pre-owned γίνεται «premium»
Η αγορά μεταχειρισμένων smartphones της Ινδίας αναπτύχθηκε κατά 5% το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η Apple σημείωσε εκρηκτική άνοδο 19%, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση πίσω από τη Samsung, η οποία διατήρησε την πρώτη θέση παρά μικρή υποχώρηση 1%.
Οι Ινδοί καταναλωτές στρέφονται σε ανακατασκευασμένα premium μοντέλα, κυρίως iPhone 13/14 και Galaxy S22/S23, τα οποία προβάλλονται πλέον ως αξιόπιστες και “πολυτελείς” επιλογές με καλύτερη αξία. Οι μεγάλοι λιανέμποροι επενδύουν σε προγράμματα ανταλλαγής, επεκταμένες εγγυήσεις και προώθηση μέσω online καναλιών, καθιερώνοντας μια πιο οργανωμένη αγορά.
Νοτιοανατολική Ασία: Τοπική προσφορά
Η Νοτιοανατολική Ασία κατέγραψε επίσης 5% αύξηση, με κινητήριο μοχλό τη ζήτηση μέσω online πλατφορμών που διευκολύνουν τις C2C (consumer-to-consumer) συναλλαγές. Η περιοχή εξαρτιόταν παλαιότερα από εισαγωγές μεταχειρισμένων συσκευών από την Κίνα, όμως τα τελευταία χρόνια οι χώρες της αναπτύσσουν δικά τους δίκτυα προμήθειας και ανακατασκευής, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές.
Η Apple καλύπτει σχεδόν το 50% της αγοράς, σημειώνοντας 15% ετήσια αύξηση, με τα iPhone 12 και 13 να κυριαρχούν σε Ινδονησία και άλλες χώρες της περιοχής. Η Samsung, παρότι κατέγραψε πτώση 3%, ενισχύει τα προγράμματα ανταλλαγής της, σε συνεργασία με τοπικούς παρόχους όπως η Laku6 (Carousell Group), προωθώντας τη βιωσιμότητα και την ανακύκλωση συσκευών.
