Η ψηφιακή οικονομία δεν αποτελεί πλέον συμπλήρωμα του παγκόσμιου εμπορίου, αλλά τον βασικό του κορμό. Σε αυτό το περιβάλλον, η έναρξη ισχύος της Ψηφιακής Συμφωνίας Εμπορίου (Digital Trade Agreement – DTA) μεταξύ της Ευρωπαϊκή Ένωση και της Σιγκαπούρη σηματοδοτεί μια στρατηγική τομή: πρόκειται για την πρώτη αυτόνομη διμερή ψηφιακή εμπορική συμφωνία που συνάπτει ποτέ η ΕΕ.
Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2026 και αποτυπώνει την προσπάθεια των δύο πλευρών να μεταφέρουν το εμπόριο στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα, με σαφείς κανόνες, υψηλά πρότυπα και έμφαση στην ασφάλεια δικαίου. Η DTA έρχεται να συμπληρώσει και να εμβαθύνει τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ–Σιγκαπούρης του 2019, πάνω στην οποία έχει ήδη οικοδομηθεί μια ισχυρή οικονομική σχέση.
Τα μεγέθη είναι ενδεικτικά: το 2024 το συνολικό διμερές εμπόριο έφτασε τα 131 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 83 δισ. ευρώ αφορούσαν υπηρεσίες και 48 δισ. ευρώ αγαθά. Η πλειονότητα των υπηρεσιών παρασχέθηκε ψηφιακά, γεγονός που αναδεικνύει γιατί το ψηφιακό εμπόριο δεν μπορεί πλέον να παραμένει χωρίς εξειδικευμένο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκεται η δημιουργία ενός ασφαλούς διαδικτυακού περιβάλλοντος. Η DTA εισάγει δεσμευτικές και υψηλού επιπέδου προβλέψεις για την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας, καθώς και την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων εμπορικών μηνυμάτων.
Οι ρυθμίσεις αυτές στοχεύουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών, προσφέροντας μεγαλύτερη βεβαιότητα και ασφάλεια στις ψηφιακές συναλλαγές.
Αντιμετώπιση προστατευτισμού
Για τις επιχειρήσεις, η συμφωνία λειτουργεί ως καταλύτης μείωσης της γραφειοκρατίας και των αβεβαιοτήτων. Προβλέπει την προώθηση του paperless trade και διασφαλίζει τη νομική ισχύ των ηλεκτρονικών υπογραφών, των ηλεκτρονικών συμβάσεων και των ψηφιακών τιμολογίων. Παράλληλα, απαγορεύει την επιβολή τελωνειακών δασμών στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις, στοιχείο που καθιστά τις διασυνοριακές ψηφιακές συναλλαγές πιο προβλέψιμες και οικονομικά αποδοτικές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση του «δίκαιου ψηφιακού εμπορίου». Η DTA απαγορεύει αδικαιολόγητες απαιτήσεις τοπικής αποθήκευσης δεδομένων (data localisation) και τις υποχρεωτικές μεταβιβάσεις πηγαίου κώδικα λογισμικού. Με αυτόν τον τρόπο, προστατεύει τις επιχειρήσεις από προστατευτικές πρακτικές και ενισχύει την εμπιστοσύνη στις ψηφιακές αγορές, χωρίς να περιορίζει το δικαίωμα των κρατών να ρυθμίζουν ζητήματα δημοσίου συμφέροντος.
Πολιτικό μήνυμα
Η συμφωνία τοποθετεί την ΕΕ και τη Σιγκαπούρη στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ψηφιακής πολιτικής, σε μια περίοδο αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας διεθνώς. Όπως δήλωσε ο Επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, Maroš Šefčovič, το ψηφιακό εμπόριο αποτελεί πλέον κεντρικό μοχλό της παγκόσμιας ανάπτυξης και όχι μια εξειδικευμένη δραστηριότητα. Το μήνυμα είναι σαφές: ανοιχτό, βασισμένο σε κανόνες εμπόριο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της ψηφιακής εποχής.
