Της Μαρίας Μόσχου
Αύξηση στις ταχύτητες, καθυστερήσεις στην σταθερή τηλεφωνία, αλλά και σημαντικά προβλήματα διαπιστώνει η ΕΕΤΤ στην έκθεση Ανοιχτού Διαδικτύου 2024-2025 με φόντο μια αγορά που εξελίσσεται, αλλά δεν έχει ακόμη κλείσει τα «κενά» στη διαφάνεια, την ποιότητα υπηρεσίας και την προστασία των καταναλωτών.
Το 2024 η μέση ταχύτητα καθόδου στο σταθερό Διαδίκτυο έφτασε τα 110,94 Mbps (μέσω ΥΠΕΡΙΩΝ), σημειώνοντας αύξηση 44,25% σε σχέση με το 2023. Στο κινητό Διαδίκτυο, η μέση ταχύτητα καθόδου ανήλθε στα 137,43 Mbps, με ετήσια άνοδο 23,52%.
Ωστόσο, ταυτόχρονα, καταγράφηκαν 271.663 παράπονα από συνδρομητές για θέματα απόδοσης, ενώ περισσότεροι από 183.000 έλεγχοι αποκάλυψαν αποκλίσεις στις παρεχόμενες ταχύτητες.
Σταθερά και κινητά δίκτυα: Η Ελλάδα ανεβάζει ταχύτητα
Το 2024, η Ελλάδα πέτυχε σημαντική αναβάθμιση στις υποδομές πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Οι μετρήσεις της πλατφόρμας ΥΠΕΡΙΩΝ δείχνουν πως η μέση ταχύτητα καθόδου σε σταθερές συνδέσεις αυξήθηκε στα 110,94 Mbps, ενώ η διάμεση ταχύτητα διαμορφώθηκε στα 70,42 Mbps. Από την πλευρά της Ookla (speedtest.net), η αντίστοιχη μέση ταχύτητα ήταν 86,24 Mbps, επίσης με σαφή βελτίωση έναντι του προηγούμενου έτους.
Στο κινητό Internet, οι ταχύτητες συνεχίζουν να κινούνται σε εντυπωσιακά επίπεδα, με 137,43 Mbps κατά μέσο όρο στη ροή καθόδου, γεγονός που επιβεβαιώνει την ισχυρή παρουσία των παρόχων σε τεχνολογίες 5G.
Η μέση καθυστέρηση (latency) παρέμεινε σταθερή: περίπου 21 ms σε speedtest.net και 29,54 ms σε ΥΠΕΡΙΩΝ (μειωμένη κατά 24,16%).
«Απεριόριστα» προγράμματα με… όρια και χαμηλές ταχύτητες
Παρά τη γενική βελτίωση των επιδόσεων, η ΕΕΤΤ διαπιστώνει ότι παραμένει σημαντικός αριθμός προγραμμάτων με περιορισμούς ταχύτητας, ακόμη και στα λεγόμενα «απεριόριστα» πακέτα.
Συγκεκριμένα, 47 προγράμματα από τους τρεις μεγάλους παρόχους (ΟΤΕ, Vodafone, Nova) επιβάλλουν περιορισμούς ταχύτητας. Από αυτά, 39 είναι «απεριόριστα», αλλά εφαρμόζουν πολιτική ορθής χρήσης μετά από συγκεκριμένη κατανάλωση. Το όριο κυμαίνεται από 15 GB/μήνα έως 400 GB/μήνα – κυρίως στα επαγγελματικά προγράμματα.
Οι ταχύτητες μετά την εφαρμογή του περιορισμού είναι αισθητά μειωμένες:
- Μέση ταχύτητα καθόδου: 6,98 Mbps
- Διάμεση ταχύτητα: 8 Mbps
- Ελάχιστη: 0,128 Mbps
- Μέγιστη: 42,3 Mbps
Πρόκειται για τιμές που επηρεάζουν καθοριστικά την εμπειρία χρήσης, ιδίως όταν επιβάλλονται χωρίς επαρκή διαφάνεια προς τον καταναλωτή.
Προτεραιοποίηση, φραγές και αποκλεισμοί
Η έκθεση καταγράφει εκτεταμένη χρήση εργαλείων διαχείρισης κίνησης από τους παρόχους, τα οποία εφαρμόζονται σε διάφορα επίπεδα:
- Προτεραιοποίηση κίνησης για υπηρεσίες φωνής (VoIP, VoLTE) και βίντεο.
- Φραγές κίνησης σε περιπτώσεις:
- Γονικού ελέγχου με συναίνεση του χρήστη.
- Συνδέσεων μέσω Carrier-Grade NAT (εισερχόμενες συνδέσεις).
- Συμμόρφωσης με αποφάσεις δικαστηρίων ή νόμους (π.χ. πειρατικό περιεχόμενο, τυχερά παιχνίδια).
- Κυβερνοασφάλειας (ευάλωτες θύρες, κακόβουλο περιεχόμενο, προστασία από DDoS επιθέσεις).
Παράλληλα, σε ορισμένα προγράμματα σταθερής ασύρματης πρόσβασης, υπάρχουν γεωχωρικοί και συσκευοκεντρικοί περιορισμοί, που επιτρέπουν τη χρήση μόνο σε συγκεκριμένες διευθύνσεις ή με συγκεκριμένο εξοπλισμό.
Περιορισμοί και εξαιρέσεις στον εξοπλισμό
Χρήστες που συνδέονται μέσω Carrier-Grade NAT συχνά δεν μπορούν να εγκαταστήσουν εξυπηρετητές ή να χρησιμοποιήσουν προώθηση θυρών. Παρόμοιοι περιορισμοί εντοπίζονται και σε συγκεκριμένους routers, ώστε να περιορίζεται η χρήση σε προκαθορισμένες γεωγραφικές περιοχές ή εγκαταστάσεις.
Εξειδικευμένες υπηρεσίες με ποιότητα – αλλά όχι για όλους
Οι υπηρεσίες υψηλής ποιότητας (QoS) που παρέχονται με προτεραιότητα αφορούν κυρίως στους διαφορετικούς τύπους VoIP – όπως VoLTE, VoNR και VoWiFi. Αντίθετα, IPTV και VPN προσφέρονται ως QoS υπηρεσίες μόνο από 1 στους 3 παρόχους, αναδεικνύοντας περιορισμένη κάλυψη για κρίσιμες εφαρμογές.
Χωρίς χρέωση η τηλεκπαίδευση και οι βασικές λειτουργίες
Θετική είναι η εικόνα στην πρόσβαση σε βασικές ψηφιακές υπηρεσίες, όπου όλοι οι πάροχοι προσφέρουν μηδενική χρέωση για:
- Υπηρεσίες τηλεκπαίδευσης
- Ενημέρωση υπολοίπου και ανανεώσεις πακέτων
- Μέτρηση ταχύτητας
Επιπλέον, ένας πάροχος προσφέρει μηδενική χρέωση για την κίνηση DNS προς τους servers του και την πρόσβαση στη σελίδα ρυθμίσεων περιαγωγής.
Ενισχυμένοι έλεγχοι και διαφάνεια το 2025
Το 2024 χαρακτηρίστηκε από εντατικοποίηση των ελέγχων. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 183.578 μετρήσεις απόδοσης από τους παρόχους, με σημαντικό ποσοστό να επιβεβαιώνει απόκλιση σε σχέση με τη συμβατική υποχρέωση. Η ΕΕΤΤ σχεδιάζει:
- Επέκταση των ελέγχων στους νέους παρόχους που θα μπουν στην αγορά το 2025
- Εφαρμογή νέου χάρτη ταχυτήτων με χρωματικές διαβαθμίσεις ανά περιοχή και δυνατότητα εστίασης (zoom)
Αυτή η ενέργεια αναμένεται να προσφέρει μεγαλύτερη διαφάνεια και ενίσχυση της ενημέρωσης του τελικού καταναλωτή.
Το μέλλον της αγοράς: Νέοι παίκτες, νέοι κανόνες
Το 2025 αναμένεται να φέρει ανατροπές στην αγορά παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου, καθώς η αγορά θα ανοίξει περαιτέρω με νέους παρόχους να διεκδικούν μερίδιο αγοράς. Η ΕΕΤΤ έχει δεσμευθεί να παρακολουθεί στενά την τήρηση των κανονισμών περί Ανοικτού Διαδικτύου, διασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση και απρόσκοπτη εμπειρία για τον καταναλωτή.
Η πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητη, όμως ο δρόμος προς ένα διαφανές, αξιόπιστο και δίκαιο ψηφιακό περιβάλλον απαιτεί ακόμη συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
