Με κοινή διακυβέρνηση, τοπική στόχευση και ανοιχτό χαρακτήρα, Pleiades και τοπική αυτοδιοίκηση δημιουργούν τις “έξυπνες” πόλεις του αύριο
- Γράφει η Μαρία Μόσχου
Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή αποκεντρωμένης καινοτομίας, με τη δημιουργία πέντε Κέντρων Καινοτομίας Pleiades, που συνδυάζουν την τεχνολογία, τη βιωσιμότητα και τη συμμετοχική διακυβέρνηση σε τοπικό επίπεδο.
Η Καλαμάτα, το Παλαιό Φάληρο, η Χάλκη, η Νάξος και η Κως αποτελούν τους πρώτους σταθμούς ενός εγχειρήματος που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο που σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι λύσεις για τις πόλεις και τις κοινότητες της επόμενης δεκαετίας.
Το Pleiades IoT Innovation Cluster και η τοπική αυτοδιοίκηση ενώνουν δυνάμεις για να φέρουν το μέλλον πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες. Το μοντέλο των Pleiades Labs βασίζεται σε ένα καινοτόμο σχήμα κοινής διακυβέρνησης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, χωρίς εμπορικό χαρακτήρα και χωρίς ανάγκη εξωτερικής χρηματοδότησης, εξασφαλίζοντας ευελιξία, αμεσότητα και αποτελεσματικότητα.
Η επιλογή των περιοχών δεν είναι τυχαία
Η επιλογή των περιοχών δεν είναι τυχαία: κάθε τοπική κοινωνία αποκτά ένα tailored tech lab, προσαρμοσμένο στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και ανάγκες και συγκεκριμένα:
- Καλαμάτα όπου το Kalamata.Lab, θα λειτουργεί με βάση τη στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης
- Χάλκη, όπου το Chalki.Lab θα αξιοποιήσει την εμπειρία του νησιού στην πράσινη ενέργεια
- Παλαιό Φάληρο, με επίκεντρο την αστική αναζωογόνηση και τη διασύνδεση καινοτομίας – πολιτισμού
- Νάξο και Κω, για ενίσχυση της έξυπνης γεωργίας και της τεχνολογικής επιχειρηματικότητας
Στόχος: βιώσιμη ανάπτυξη από τη βάση της κοινωνίας
Οι δράσεις των labs θα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:
- εκπαίδευση και κατάρτιση σε τεχνολογίες αιχμής (AI, IoT, Data Analytics)
- ενίσχυση τοπικών νεοφυών επιχειρήσεων
- προώθηση STEM για νέους και μαθητές
- πράσινες λύσεις για ενέργεια, μεταφορές και περιβάλλον
- προγράμματα κυκλικής οικονομίας και έξυπνης πόλης
Το όραμα είναι σαφές: η καινοτομία να γίνει εργαλείο καθημερινότητας για όλους – όχι προνόμιο λίγων.
Το Παλαιό Φάληρο
Ο Δήμος Παλαιού Φαλήρου γίνεται ο πρώτος Δήμος στην Αττική που ανοίγει επίσημα έναν νέο, δυναμικό δίαυλο συνεργασίας με τον Συνεργατικό Σχηματισμό Τεχνολογίας και Καινοτομίας Pleiades, θέτοντας τα θεμέλια για ένα καινοτόμο μοντέλο τοπικής ανάπτυξης, με επίκεντρο την τεχνολογία, τη βιωσιμότητα και τη συμμετοχική διακυβέρνηση. Η δημιουργία του PalaioFaliro.Lab σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα εποχή όπου δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, πανεπιστήμια και πολίτες συνδημιουργούν λύσεις για τις σύγχρονες προκλήσεις του αστικού περιβάλλοντος.
Το κέντρο θα επικεντρωθεί σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά, οι έξυπνες πόλεις, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Παράλληλα, θα λειτουργήσει ως θερμοκοιτίδα νεοφυών επιχειρήσεων και πλατφόρμα προώθησης βιώσιμης επιχειρηματικότητας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες απασχόλησης και ενισχύοντας τη συνεργασία με ερευνητικά κέντρα και την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Η δομή του PalaioFaliro.Lab περιλαμβάνει εξειδικευμένες θεματικές ομάδες εργασίας και ένα σύστημα ανταλλαγής δεδομένων που βασίζεται στην ανοιχτή αρχιτεκτονική Fiware, διασφαλίζοντας τη διαλειτουργικότητα και τη διαφάνεια. Οι δράσεις του θα υποστηριχθούν από εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ιδιωτικές επενδύσεις και πιλοτικά έργα ESG, δημιουργώντας ένα σταθερό υπόβαθρο υλοποίησης.
Το PalaioFaliro.Lab έρχεται να επαναπροσδιορίσει την έννοια της «έξυπνης πόλης», καθιστώντας τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου πρότυπο και οδηγό για αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε ολόκληρη τη χώρα. Με όχημα τη συνεργασία και τη στοχευμένη καινοτομία, ο Δήμος ενισχύει τη θέση του ως σημείο αναφοράς για την ψηφιακή μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην αστική Ελλάδα.
Καλαμάτα και Χάλκη: τα πρώτα κύτταρα καινοτομίας
Το πρώτο μνημόνιο υπεγράφη με τον Δήμο Καλαμάτας για τη δημιουργία του Kalamata.Lab, ενός καινοτόμου κόμβου που θα λειτουργεί με βάση τη στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης. Με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2030 και ενταγμένη στο πρόγραμμα NetZero Cities της Ε.Ε., η Καλαμάτα ενισχύει το ψηφιακό της αποτύπωμα με ένα εργαστήριο που θα εστιάζει στην έξυπνη γεωργία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την κυκλική οικονομία, τη ρομποτική και την εκπαίδευση.
Την ίδια ώρα, στο απομακρυσμένο νησί της Χάλκης, η καινοτομία παίρνει άλλη μορφή. Το Chalki.Lab, που δημιουργείται με τη συνεργασία του Δήμου, της Αναπτυξιακής Εταιρείας «Πορφύρα Χάλκης» και του Pleiades, αξιοποιεί την ήδη επιτυχημένη ενεργειακή μετάβαση του νησιού. Η Χάλκη, που καλύπτει τις ενεργειακές της ανάγκες αποκλειστικά από ΑΠΕ, θέτει τώρα στόχο να γίνει και τεχνολογικός κόμβος, εστιάζοντας σε smart cities, data transparency, πολιτικές απασχόλησης, STEM και βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο στόχος: καινοτομία παντού – χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς
Με άλλα δύο Κέντρα Καινοτομίας να έχουν ήδη πάρει τον δρόμο της υπογραφής σε Νάξο και Κω, το Pleiades φιλοδοξεί να εδραιώσει μια νέα αρχιτεκτονική καινοτομίας, όπου κάθε τοπική κοινωνία γίνεται κόμβος παραγωγής λύσεων για το σήμερα και το αύριο. Τα νέα labs θα λειτουργούν με κοινή διακυβέρνηση χωρίς εμπορικό χαρακτήρα, ενώ πολλοί δήμοι ήδη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να ενταχθούν.
Ο Αντώνης Κασσάνο, Πρόεδρος του Pleiades IoT Innovation Cluster, έχει αναφερθεί στο εγχείρημα που ξεκίνησε τονίζοντας: «Δεν δημιουργούμε απλώς κέντρα καινοτομίας, αλλά πυρήνες αλλαγής. Η περιφέρεια δεν είναι πια θεατής, αλλά πρωταγωνιστής στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση».
Μοντέλο χωρίς εξωτερική χρηματοδότηση – Με κοινή διακυβέρνηση
Όπως τονίζει ο κ. Κασσάνος, το Lab του Παλαιού Φαλήρου, όπως και τα υπόλοιπα, δεν βασίζονται σε επιδοτήσεις ή χρηματοδοτήσεις από το κράτος ή την Ευρώπη, αλλά σε αυτοδύναμη λειτουργία, κοινή διακυβέρνηση και τοπική δέσμευση. Η φιλοσοφία του έργου είναι να ενεργοποιεί τοπικά οικοσυστήματα και να ενώνει δυνάμεις με στόχο τη δημιουργία λύσεων πάνω σε σύγχρονες αστικές προκλήσεις.
Η ταυτότητα των Pleiades
Το Pleiades IoT Innovation Cluster ιδρύθηκε το 2022 από τη Uni Systems και τον Όμιλο Info Quest. Είναι μη κερδοσκοπικός φορέας που ενώνει περισσότερους από 60 εταίρους, μεταξύ των οποίων ερευνητικά ιδρύματα, start-ups, δημόσιοι οργανισμοί και μεγάλες επιχειρήσεις όπως η ΔΕΗ, ο ΔΕΔΔΗΕ και η Εθνική Τράπεζα. Στόχος είναι η επιτάχυνση της καινοτομίας και της τεχνολογικής υιοθέτησης σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στο Internet of Things, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κλιματική ουδετερότητα και την τεχνητή νοημοσύνη.
