- Της Μαρίας Μόσχου
Σημαντικό κόστος τόσο σε αξιοπιστία όσο και σε χρήμα αποτελούν οι ισόπεδες διαβάσεις για τον ΟΣΕ. Ο Οργανισμός ξοδεύει σημαντικά ποσά για την φύλαξη αυτών των διαβάσεων όπου προκαλούν συχνά ατυχήματα με κόστος ανθρώπινες ζωές.
Τη Δευτέρα το μεσημέρι στα Διαβατά εκτυλίχθηκε μία ακόμα τραγωδία σε φυλασσόμενη ισόπεδη διάβαση του ΟΣΕ όταν σημειώθηκε σύγκρουση μεταξύ οχήματος και τρένου με αποτέλεσμα να βρει το θάνατο μια έγκυος γυναίκα.
Το μοιραίο αυτοκίνητο με 2 επιβαίνοντες παραβίασε τη διάβαση και «σφηνώθηκε» κάτω από το τρένο. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ νεκρή είναι 39χρονη, συνοδηγός του οχήματος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι με πρόσφατη απόφαση που δημοσιεύτηκε στο Διαύγεια για φύλαξη 15 ισόπεδων διαβάσεων της γραμμής Μακεδονίας – Θράκης ο ΟΣΕ θα κληθεί να πληρώσει μόνο για 25 ημέρες περίπου 70 χιλ ευρώ.
Ειδικότερα σύμφωνα με την απόφαση εγκρίνεται «Η κατακύρωση του έργου «Παροχή Υπηρεσιών Φύλαξης Δέκα πέντε (15) Ισόπεδων Διαβάσεων (Ι.Δ.) του ΟΣΕ, δικαιοδοσίας της Διεύθυνσης Συντήρησης Γραμμής Μακεδονίας – Θράκης (ΔΙΣΥΓ/ΥΓΜΘ), με ανθρώπινο δυναμικό», του Συνοπτικού Διαγωνισμού (2019-55) σύμφωνα με το άρθρο 316 του Ν. 4412/2016 (ΦΕΚ.147/Α/8.8.2016), συνολικής αξίας 55.334,07# € χωρίς Φ.Π.Α. και 68.614,25# € με Φ.Π.Α. 24%, για χρονικό διάστημα είκοσι (20) ημερών, στον μειοδότη και τεχνικά κατάλληλο προσφέροντα οικονομικό φορέα ¨MEGA SPRINT GUARD SERVICES AE¨.
Ο ΟΣΕ διαθέτει περίπου 1.800 ισόπεδες διαβάσεις, όπου συμβαίνουν και τα περισσότερα ατυχήματα με εμπλοκή του σιδηροδρόμου.
Το κόστος συντήρησης και διαχείρισης των ισόπεδων διαβάσεων ανέρχεται σε περίπου 6 εκατ. ευρώ ετησίως, όσο δηλαδή το ένα δέκατο του ετήσιου κόστους λειτουργίας του σιδηροδρόμου. Περίπου ίσο με το μέσο κόστος συντήρησης του δικτύου.
Ενδεικτικά, το αντίστοιχο κόστος για τους ελβετικούς σιδηρόδρομους είναι μηδενικό.
Στο ενεργό σιδηροδρομικό δίκτυο λειτουργούν 42 διαβάσεις φυλασσόμενες από προσωπικό, ακόμη 500 διαθέτουν Αυτόματο Σύστημα Ισόπεδων Διαβάσεων (ειδικό φωτισμό και μπάρες), ενώ περίπου 300 παραμένουν αφύλακτες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο αριθμός των διαβάσεων στη χώρα μας θεωρείται μεγάλος καθώς αντιστοιχεί μια σιδηροδρομική διάβαση ανά 1,36 χλμ. ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός όρος υπολογίζεται σε μία ανά 2,2 χλμ.
Τα ατυχήματα στο δίκτυο του ΟΣΕ
Το 65% των ατυχημάτων στο δίκτυο του ΟΣΕ σημειώνεται σε αφύλακτες διαβάσεις με εμπλοκή Ι.Χ. Τα σιδηροδρομικά ατυχήματα στη χώρα ανέρχονται κατά μέσον όρο σε 30 ετησίως από τα οποία 12 άτομα χάνουν τη ζωή τους και 16 τραυματίζονται.
Τα ατυχήματα και δυστυχήματα που σημειώνονται σε αυτές αφορούν τόσο διέλευση Ι.Χ. όσο και πεζούς, ενώ ακόμα και ζώα έχουν πέσει θύματα του τρένου. Είναι δεδομένο ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή από οδηγούς και πεζούς κατά τη διέλευση αφύλακτων διαβάσεων. Ωστόσο, μέρος της ευθύνης αποδίδεται και στον ΟΣΕ, σύμφωνα με απόφαση της Επιθεώρησης Συγκοινωνιακού Δικαίου: «Σιδηροδρομικό Ατύχημα σε αφύλακτη και άνευ σημάνσεως Σιδηροδρομική Διάβαση. Ευθύνη ΟΣΕ». Αφορμή της απόφασης υπήρξε ένα συμβάν που εξετάστηκε από την επιθεώρηση.
Σύμφωνα με την απόφαση, το 70% της υπαιτιότητας ανήκει στον οδηγό ΙΧΕ αυτοκινήτου, ο οποίος αποπειράθηκε να διασχίσει την αφύλακτη ισόπεδη σιδηροδρομική διάβαση, χωρίς να σταματήσει για να ελέγξει αν πλησίαζε αμαξοστοιχία συμμορφούμενος και προς την πινακίδα υποχρεωτικής διακοπής της πορείας του. Το υπόλοιπο 30% της υπαιτιότητας ανήκει όμως στον ΟΣΕ ο οποίος παρέλειψε να τοποθετήσει κινητά φράγματα στη διάβαση (η απόφαση αφορά αφύλακτες ισόπεδες διαβάσεις) που βρίσκεται κοντά σε κατοικημένη περιοχή, αλλά και στον μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας.
Η κατάσταση στον κόσμο
Μπορεί ο αριθμός των θυμάτων από τροχαία ατυχήματα σε ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις είναι χαμηλός, σε σύγκριση με το σύνολο των θανάτων από τροχαία συμβάντα και να αντιπροσωπεύει ποσοστιαία μόλις το 1% στην Ε.Ε. ωστόσο ο ίδιος αριθμός αντιστοιχεί περίπου στο 28% των θανάτων στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο σιδηροδρομικός τομέας, μαζί με άλλους εταίρους, προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα αυτό εδώ και χρόνια, ποικιλοτρόπως.
Εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία:
Υπάρχουν περίπου 600.000 ισόπεδες διαβάσεις τρένων στον κόσμο (213.000 στις ΗΠΑ, περίπου 37.000 στον Καναδά και 114.580 στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ από το 2014).
Στην Ευρώπη, τα τροχαία δυστυχήματα στις ισόπεδες διαβάσεις αντιπροσωπεύουν το 26% όλων των σημαντικών σιδηροδρομικών ατυχημάτων.
Το 2015 σημειώθηκαν 469 συγκρούσεις σε ισόπεδες διαβάσεις, με 296 θανάτους (συμπεριλαμβανομένων οκτώ θανάτων από σιδηροδρομικές μεταφορές) και 264 σοβαρούς τραυματισμούς (στοιχεία ERA Safety interim report 2017).
Οι στατιστικές δείχνουν ότι τα περισσότερα από τα ατυχήματα που συμβαίνουν στις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις προκαλούνται κυρίως από λανθασμένη ενέργεια ή κακή εκτίμηση των συνθηκών διέλευσης από οδηγούς και πεζούς. Γιατί οι ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις συνιστούν έναν ασφαλή τρόπο για οδηγούς, πεζούς και δικυκλιστές να διασχίσουν τη σιδηροδρομική γραμμή, εφόσον τηρούνται ορισμένοι βασικοί κανόνες. Όταν οι κανόνες ασφαλείας δεν τηρούνται, οι χρήστες θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο τον εαυτό τους αλλά και τους υπόλοιπους χρήστες του σιδηροδρόμου.
