Μια νέα φάση ψηφιακού μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, στην οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη παύει να αποτελεί απλώς ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο και ενσωματώνεται στον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας του κράτους, περιγράφει η έκθεση Deloitte Government Trends 2026. Η μελέτη εντοπίζει 8 τάσεις και 5 βασικά επίπεδα μετασχηματισμού, που εκτιμάται ότι θα επανακαθορίσουν τη λειτουργία των κυβερνήσεων με ορίζοντα το 2030.
Στον πυρήνα αυτής της μετάβασης βρίσκεται η σταδιακή μετακίνηση από την απλή ψηφιοποίηση διαδικασιών προς ένα περισσότερο ευέλικτο και «γνωσιακό» μοντέλο δημόσιας διοίκησης, το οποίο αξιοποιεί δεδομένα και AI για να προβλέπει ανάγκες, να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων και να παρέχει περισσότερο εξατομικευμένες υπηρεσίες στους πολίτες.
Η πρώτη από τις οκτώ τάσεις αφορά ακριβώς αυτή την ανάγκη συνεχούς προσαρμογής. Σύμφωνα με την Deloitte, οι κυβερνήσεις αναμένεται να στραφούν σε περισσότερο ευέλικτα λειτουργικά μοντέλα, με ψηφιακές πλατφόρμες, διεπιστημονικές ομάδες και νέες πρακτικές εργασίας.
Η δεύτερη και η τρίτη τάση αφορούν άμεσα τον ρόλο της τεχνολογίας. AI, αυτοματοποίηση και ψηφιακές πλατφόρμες ενσωματώνονται στον πυρήνα των κρατικών λειτουργιών, ενώ η αξιοποίησή τους, σε συνδυασμό με την ψηφιακή ταυτότητα και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ υπηρεσιών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερο προσωποποιημένες δημόσιες υπηρεσίες.
Η Deloitte περιγράφει, παράλληλα, την ανάδυση του «cognitive government», ενός κράτους που δεν περιορίζεται στην ψηφιοποίηση υφιστάμενων διαδικασιών. Το νέο μοντέλο αξιοποιεί τα δεδομένα ώστε να ενισχύει τη λήψη αποφάσεων, να αναγνωρίζει μεταβαλλόμενες ανάγκες και να μπορεί να δρα περισσότερο προληπτικά.
Η τεχνολογική μετάβαση επεκτείνεται και στο ρυθμιστικό πεδίο. Το κανονιστικό πλαίσιο προβλέπεται να εξελιχθεί από ένα στατικό σύστημα κανόνων σε ένα δυναμικό μοντέλο εποπτείας, που αξιοποιεί δεδομένα, AI, αυτοματοποιημένους ελέγχους και προσομοιώσεις. Στόχος είναι η μείωση της γραφειοκρατίας χωρίς αντίστοιχη υποχώρηση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας.
Νέα μοντέλα συνεργασιών και προμηθειών
Μία ακόμη δομική αλλαγή αφορά τη μετάβαση προς ένα κράτος που λειτουργεί περισσότερο μέσα από οικοσυστήματα. Οι συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα διευρύνονται πέρα από τα παραδοσιακά έργα υποδομών προς τις ψηφιακές υποδομές, την καινοτομία και την κοινωνική ανάπτυξη, με μεγαλύτερη έμφαση σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
Αλλαγές προβλέπονται και στις δημόσιες προμήθειες. Η Deloitte αναμένει απλούστερες και πιο ευέλικτες διαδικασίες, κοινά ψηφιακά πρότυπα και αξιολόγηση σημαντικών προμηθειών με βάση συγκεκριμένα αποτελέσματα και το επίπεδο κινδύνου κάθε έργου.
Η όγδοη τάση αφορά το ανθρώπινο δυναμικό. Καθώς η AI αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος διαδικασιών και εργασιών, οι δημόσιοι οργανισμοί καλούνται να επενδύσουν σε νέες δεξιότητες και να επανασχεδιάσουν ρόλους και μοντέλα εργασίας. Η κατεύθυνση που περιγράφει η έκθεση δεν είναι η υποκατάσταση της ανθρώπινης κρίσης, αλλά η ενίσχυσή της μέσω της τεχνολογίας.
