- Γράφει η Μαρία Μόσχου
Πολίτες και επιστήμονες μαζί στην μελέτη της αστικής ευημερίας (urban well-being). Τέσσερις ευρωπαϊκές πόλεις, ένα ερευνητικό πρόγραμμα, το euPOLIS, που στόχο έχει να κάνει καλύτερη τη ζωή των ανθρώπων που ζουν στα αστικά κέντρα. Μία από αυτές είναι ο Πειραιάς, όπως παρουσιάζει σήμερα το Moved.gr.
Το ερευνητικό πρόγραμμα euPOLIS που ασχολείται με την εφαρμογή μιας καινοτομικής φιλοσοφίας αστικού σχεδιασμού, η οποία σκοπεύει στην ενσωμάτωση «Φυσικών Λύσεων» (nature-based solutions-NBS) στο αστικό περιβάλλον.
Το euPOLIS στοχεύει στο να κάνει τις ζωές των πολιτών καλύτερες, χωρίς τις επιδράσεις της περιβαλλοντικής φθοράς που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Με τη συμμετοχή των πολιτών να είναι ζωτικής σημασίας και ένας από τους κρίσιμους πυλώνες της φιλοσοφίας του έργου euPOLIS, οι πόλεις που συμμετέχουν στο έργο προετοιμάζουν την δημιουργία ομάδων που θα αποτελούνται από πολίτες και επιστήμονες για την καταγραφή των αναγκών των πολιτών.
Στο euPOLIS συμμετέχουν επιστήμονες και επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων, με γνώσεις στην ιατρική, στη βιολογία, στις κοινωνικές επιστήμες, σε θέματα νερού / περιβάλλοντος / ενέργειας, σε θέματα καινοτόμων τεχνολογιών στην πληροφορική, καθώς και ειδικοί στην επικοινωνία με στόχο την ανάπτυξη και την εφαρμογή «Φυσικών Λύσεων».
euPOLIS από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ο φορέας που συντονίζει το έργο euPOLIS για τον Πειραιά είναι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και στο έργο συμμετέχουν 28 διαφορετικοί εταίροι από όλο τον κόσμο. To ΕΜΠ, o Δήμος Πειραιά και η εταιρεία BioAssist, η οποία προσφέρει υπηρεσίας φροντίδας σε ασθενείς και ηλικιωμένους, βρίσκονται σε στενή συνεργασία για την διεξαγωγή της πρώτης φάσης της μελέτης σχετικά με την επίδραση στην υγεία και ευημερία των κατοίκων του Πειραιά, των «Φυσικών Λύσεων» που υλοποιούνται στις περιοχές του Μικρολίμανου και της Ακτής Δηλαβέρη. Στο έργο από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν ακόμη οι Geosystems Hellas, Plegma Labs και Sentio Labs, ως προμηθευτές τεχνολογικών λύσεων και πληροφορικής.
Το euPOLIS ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2020, και μέχρι σήμερα έχουν γίνει τέσσερις ομάδες εργασίας στις συμμετέχουσες πόλεις, για να παρουσιάσουν στους πολίτες των πόλεων και σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη την ιδέα του έργου.
Ο Πειραιάς, το Βελιγράδι (Σερβία), η Λοτζ (Πολωνία) και η πόλη Gladsaxe της Δανίας είναι οι 4 πόλεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ως «Πόλεις Πρώτης Εφαρμογής» (Front Runners cities – FR).
Στο πρόγραμμα euPOLIS συμμετέχουν και άλλες 5 πόλεις από όλο τον κόσμο
Εκτός από τις 4 «Πόλεις Πρώτης Εφαρμογής», στο ερευνητικό πρόγραμμα euPOLIS συμμετέχουν και άλλες 5 πόλεις από όλο τον κόσμο στις οποίες θα ακολουθήσουν παρόμοιες παρεμβάσεις μετά την αρχική εφαρμογή στις 4 «Πόλεις Πρώτης Εφαρμογής».
Οι «Πόλεις – Ακόλουθοι» του προγράμματος είναι η Λεμεσός (Κύπρος), το Παλέρμο (Ιταλία), η Trebinje (Βοσνία και Ερζεγοβίνη), η Μπογκοτά (Κολομβία), και η Fengxi New City (Κίνα).
Το τελευταίο χρονικό διάστημα, έχει ξεκινήσει η διαδικασία του σχεδιασμού των παρεμβάσεων «Φυσικών Λύσεων» στις παραπάνω πόλεις για την προαγωγή της Αστικής Ευημερίας των πολιτών τους.
Ο σκοπός των «Φυσικών Λύσεων»
Ο σκοπός αυτών των «Φυσικών Λύσεων» είναι:
- η δημιουργία ενός βιώσιμου, υγιούς και ευχάριστου περιβάλλοντος,
- η βελτίωση της ποιότητας του νερού και του αέρα,
- η αναζωογόνηση του εδάφους και
- η αποκατάσταση της αστικής βιοποικιλότητας.
Τους επόμενους μήνες οι επιστήμονες που απασχολούνται στο έργο θα διερευνήσουν όλες τις περιπτώσεις και τα επίπεδα των κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνθηκών κάθε περιοχής.
Έτσι λοιπόν, ένας από τους άμεσους στόχους του euPOLIS είναι η διεξαγωγή μιας διακρατικής εθελοντικής έρευνας για την καταγραφή των απόψεων των πολιτών που ζουν, εργάζονται, σπουδάζουν ή απλά επισκέπτονται τις υπό μελέτη περιοχές (Demo Sites – DS) των τεσσάρων πόλεων (FR), για να προσδιοριστούν οι ανάγκες και οι προτιμήσεις των κατοίκων τους.
Καταγραφή των απόψεων και των προτιμήσεων των πολιτών έχει προγραμματιστεί να γίνει και στις «Πόλεις – Ακόλουθοι». Λόγω της πανδημίας του COVID-19, οι παραπάνω έρευνες θα πραγματοποιούνται διαδικτυακά ή / και δια ζώσης. Τα αποτελέσματα των μελετών και οι συμβουλές των εμπειρογνωμόνων θα δημοσιευτούν σε διάφορα κανάλια επικοινωνίας (δημοσιογραφία, κοινωνικά δίκτυα, δημόσιες και επαγγελματικές εκδηλώσεις, διαδικτυακά κλπ.) και θα διαμοιραστούν μεταξύ όλων των πιθανών συμμετεχόντων (και ενδιαφερόμενων μερών).
Οι πολίτες που θα συμμετέχουν
Οι πολίτες που θα συμμετέχουν στις μελέτες του έργου, θα κληθούν να αξιολογήσουν τις υπό περιοχές των πόλεων με βάση συγκεκριμένα κριτήρια (πχ. σκοπός επίσκεψης της περιοχής: αθλητισμός, πολιτισμός, κοινωνική αλληλεπίδραση, οικογενειακές επισκέψεις, θέσεις εργασίας…).
Όσοι πολίτες επιθυμούν να συμμετέχουν ενεργά στις παραπάνω μελέτες μπορούν να γίνουν «φίλοι του έργου» – τακτικοί συμμετέχοντες σε επαναλαμβανόμενες συναντήσεις με ομάδες τοπικών εμπειρογνωμόνων του έργου euPOLIS – και να συνεργάζονται μαζί με τους επιστήμονες για τη βελτίωση της Δημόσιας Υγείας και της Αστικής Ευημερίας των πολιτών της πόλης τους καθώς και να συμμετέχουν στην ανάπτυξη ενός «ευτυχισμένου» αστικού περιβάλλοντος.
Στους πολίτες που συμμετέχουν στις παραπάνω έρευνες θα δοθούν καινοτόμα ιατρικά / αθλητικά / βιομετρικά gadget που θα βοηθήσουν στη καταγραφή της υγείας τους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη τους στους χώρους μελέτης. Επίσης, οι πολίτες θα μπορούν να επιλέξουν πόσο συχνά και με ποιον τρόπο θα επικοινωνούν με τους επιστήμονες του έργου (πολιτικοί μηχανικοί, ιατροί, αρχιτέκτονες).
Επιπλέον, σε όλα τα στάδια των μελετών θα ληφθούν υπόψη θέματα σχετικά με τη βελτίωση της ισότητας των φύλων, του ψηφιακού αναλφαβητισμού, της κοινωνικής ένταξης ορισμένων ομάδων (ιδιαίτερα ευάλωτων / μειονεκτικών) με σκοπό να βοηθήσουν τις πόλεις στην αλλαγή του τρόπου λήψης αποφάσεων (αποφάσεις με επίκεντρο τις ανάγκες των πολιτών).
