Ξεκινά η δεύτερη φάση του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον ΙΙ»

• της Μαρίας Μόσχου

Περίπου  250 εκατ. ευρώ, θα διατεθούν για την υλοποίηση της Β΄ φάσης του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον ΙΙ», ποσό που εκτιμάται ότι θα χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις σε 20.000 – 25.000 κατοικίες.

Το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον ΙΙ» συνίσταται στην παροχή κινήτρων για την υλοποίηση παρεμβάσεων με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας στο οικιακό κτιριακό τομέα, τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και κατά συνέπεια του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών.

Την εξοικονόμηση ενέργειας του κτηριακού αποθέματος, ιδιωτικού και δημόσιου, παρουσίασε την Τετάρτη 12 Ιουνίου 2019 ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε από κοινού με: τον Γενικό Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Μιχάλη Βερροιόπουλο, τον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ, Παναγιώτη Κορκολή, τον Ηλία Παπαγεωργίου από το Γραφείο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Αθήνα, τον πρόεδρο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, Κωνσταντίνο Βαρλαμίτη και τον πρόεδρο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Βασίλη Τσολακίδη.

Ο κ. Σταθάκης ξεκίνησε υπογραμμίζοντας ότι «οι δυο πρωτοβουλίες που παρουσιάζουμε εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική της χώρας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Στο σκέλος της εξοικονόμησης ενέργειας, στόχος είναι έως το 2030 να καταναλώνουμε 32,5% λιγότερη ενέργεια σε σχέση με τις προβλέψεις του 2009. Ετησίως χρειαζόμαστε περίπου ένα πρόγραμμα «εξοικονομώ» κάθε χρόνο, γνωρίζοντας ότι το 2018 πάνω από το 70% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας αφορά στον τομέα των κτηρίων».

Στη συνέχεια ο Υπουργός υπενθύμισε ότι «πριν ένα χρόνο ξεκίνησε το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον ΙΙ», αφού προηγούμενα είχε φτιαχτεί ένα πρόγραμμα γέφυρα για το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον Ι» που είχε προκηρυχθεί παλαιότερα. Εγκρίθηκαν περί τις 43.000 αιτήσεις υπαγωγής, συνολικού προϋπολογισμού έργων 640 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 362 εκατ. ευρώ προέρχονται από επιδοτήσεις. Να θυμίσω το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον ΙΙ» σε σχέση με το «Εξοικονομώ κατ’ οίκον Ι» είχε δυο καινοτομίες: αυξημένο ποσοστό επιχορήγησης μέχρι το 70% και εισοδηματικά κριτήρια προκειμένου να στηριχθούν οι χαμηλότερες κατηγορίες που είχαν αποκλειστεί προηγουμένως».

Με βάση τα απολογιστικά στοιχεία, ο κ. Σταθάκης ανέφερε ότι «τελικά εντάχθηκαν 43.000 αιτήσεις, εκ των οποίων οι 15.000 έχουν ήδη ολοκληρώσει τις παρεμβάσεις και λάβει τις επιδοτήσεις και 24.000 ολοκληρώνουν τις παρεμβάσεις και επίκεινται οι εκταμιεύσεις. Πετύχαμε τον στόχο ενίσχυσης των ασθενέστερων εισοδηματικά, καθώς πάνω από 66% των αιτήσεων προήλθε από οικογένειες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ».

Για τη συνέχεια ο Υπουργός δήλωσε: «Με τους ίδιους όρους και τις ίδιες διαδικασίες ακριβώς συνεχίζεται το πρόγραμμα με επιπλέον 250 εκατ. ευρώ τα οποία θα καλύψουν 25.000 κατοικίες. Μαζί με την συμμετοχή των ιδιωτών, το ύψος των παρεμβάσεων αναμένεται να υπερβεί τα 400 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα να κλείνει ο κύκλος του προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον ΙΙ» με έργα ενεργειακής αναβάθμισης αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ».

Σε σχέση με το πρόγραμμα ενεργειακής εξοικονόμησης για τα δημόσια κτήρια με την επωνυμία «Ηλέκτρα», ο κ. Σταθάκης δήλωσε ότι θα έχει προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, με προοπτική αύξησης.

«Η χρηματοδότηση των έργων πραγματοποιείται μέσω των επενδυτικών δανείων που χορηγούνται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με πόρους του ΠΔΕ και της ΕΤΕπ», σημείωσε. Υποστήριξε πως «το πρόγραμμα «Ηλέκτρα» έχει πολύ μεγάλη σημασία. Για πρώτη φορά το Δημόσιο οφείλει να δώσει το καλό παράδειγμα στην εθνική προσπάθεια, αναβαθμίζοντας ενεργειακά, νοσοκομεία, σχολεία, πανεπιστήμια, δημόσια κτήρια κλπ».

Τέλος, σε σχέση με τη συνολική συζήτηση για την ενεργειακή αναβάθμιση, έκανε ειδική αναφορά σε πρόσφατη πρόταση του κ. Μητσοτάκη για κίνητρο προς τις ξενοδοχειακές μονάδες να προχωρήσουν σε ενεργειακή αναβάθμιση, με την κατά παρέκκλιση αναγνώριση αυξημένου συντελεστή δόμησης. «Ελπίζω να μην υποστηρίζει εγχειρήματα όπως εκείνα που προηγήθηκαν του 1974 αλλά να συντάσσεται με μια λελογισμένη πολική αναβάθμισης των κτηρίων, που τηρεί το ευρύτερο χωροταξικό και περιβαλλοντικό πρότυπο», δήλωσε ο κ. Σταθάκης.

Ο Μιχάλης Βερροιόπουλος ξεκίνησε την παρέμβασή του αναφέροντας: «Η περιστολή της ενεργειακής ζήτησης και η έμφαση στην προώθηση της ενεργειακής απόδοσης αποτελούν βασικό στόχο της χώρας στο πλαίσιο εκπλήρωσης των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της. Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτηριακού αποθέματος της χώρας αποτελεί βασική προτεραιότητα του Εθνικού Ενεργειακού Σχεδιασμού με σκοπό τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στο αστικό περιβάλλον δίνοντας καταρχήν έμφαση στον κτηριακό τομέα».

Στη συνέχεια υπενθύμισε ότι «στο ΕΣΕΚ προβλέπεται συνέχιση επιτυχημένων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και υιοθέτηση νέας δέσμης οικονομικά αποδοτικών δράσεων για την κινητοποίηση των απαιτούμενων επενδύσεων στο πλαίσιο της μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανακαίνισης του κτηριακού αποθέματος.

• Η ενεργειακή αναβάθμιση του 10% των κατοικιών εντός δεκαετίας 2012-2030 καθώς και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτηριακού αποθέματος στο σύνολο του, εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος, αναμένεται να οδηγήσει σε άνω των 10 δις. ευρώ επενδύσεις και στη δημιουργία και διατήρηση άνω των 25.000 θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.
• Στον τομέα των δημοσίων κτηρίων για κάθε 1 εκατ. ευρώ που διατίθεται για την ενεργειακή αναβάθμιση, εξοικονομούνται 553 MWh ανά έτος, δημιουργείται ετήσιο οικονομικό όφελος 94.000 ευρώ, δημιουργούνται 31 νέες θέσεις εργασίας, μειώνεται η εισαγωγή πετρελαίου κατά 110 κυβικά μέτρα ετησίως και επιτυγχάνεται η μείωση της εκπομπής των ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα κατά 553 τόνους ετησίως».

Για τον λόγο αυτό «η ανακατασκευή παλαιών και ενεργοβόρων κτηρίων αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση, προσφέροντας την ευκαιρία να εφαρμοστούν οικονομικά αποδοτικά μέτρα και να μετατραπούν σε κτήρια αποδοτικά από πλευράς πόρων και φιλικά προς το περιβάλλον με αυξημένη κοινωνική και οικονομική αξία.

Στην κατεύθυνση αυτή κινείται το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» αναμένεται να συμβάλει καίρια στην επίτευξη του εθνικού ενδεικτικού στόχου ενεργειακής απόδοσης. Βασικός σκοπός του «ΗΛΕΚΤΡΑ» είναι η ενεργειακή αναβάθμιση του κτηριακού αποθέματος που ανήκει στην ιδιοκτησία των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης με παρεμβάσεις που αφορούν ενδεικτικά στο κέλυφος του κτηρίου, στα διάφορα συστήματα ηλεκτρο-μηχανολογικών εγκαταστάσεων και γενικότερα σε παρεμβάσεις που αποδεδειγμένα συμβάλουν στην ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων, συμπεριλαμβανομένης της στατικής ενίσχυσης και του ελέγχου της στατικής επάρκειας, όπου απαιτείται».

Τέλος, αποσαφήνισε ότι «φορέας διαχείρισης του «ΗΛΕΚΤΡΑ» ορίζεται η Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και πως σε διακριτή ιστοσελίδα στον ιστότοπο του ΥΠΕΝ θα αναρτώνται οι όροι χρηματοδότησης των δικαιούχων, προκειμένου να διασφαλίζεται η επικοινωνία με τους δικαιούχους, η δημοσιότητα και η διαφάνεια της πορείας υλοποίησης του προγράμματος».

Κατά την α’ φάση υλοποίησής του χρηματοδοτήθηκαν παρεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 640 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 362 εκατ. ευρώ χρηματοδοτήθηκαν μέσω επιδοτήσεων από πόρους του ΕΣΠΑ και του ΠΔΕ. Συνολικά αναβαθμίστηκαν ενεργειακά περί τις 43.000 κατοικίες.

Η Β Φάση

Στη β’ φάση οι διαθέσιμοι πόροι θα ανέλθουν σε 250 εκατ. ευρώ, τα οποία εκτιμάται ότι θα χρηματοδοτήσουν παρεμβάσεις σε 20.000 – 25.000 κατοικίες.

Στο πρόγραμμα  μπορούν να ενταχθούν μονοκατοικίες, πολυκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα, τα οποία διαθέτουν οικοδομική άδεια ή άλλον νομιμοποιητικό έγγραφο. Ειδικά οι πολυκατοικίες έχουν δικαίωμα ένταξης στο πρόγραμμα, για τις οποίες θα ισχύει ότι η κάθε μια θα λογίζεται ως μία κατοικία, ως μία μονάδα. Μπορούν να συμμετέχουν φυσικά πρόσωπα τα οποία έχουν το δικαίωμα κύριας  κυριότητας και πληρούν τα παρακάτω εισοδηματικά κριτήρια.

Το πρόγραμμα ενεργοποιείται στις αρχές του β’ εξαμήνου, προκειμένου να υπάρξει το χρονικό περιθώριο ώστε να αξιοποιηθούν ως μεγέθη αναφοράς τα εισοδήματα του 2018. Από τον παραπάνω πίνακα γίνεται σαφές ότι προτεραιότητα δίνεται στην ένταξη  οικογενειών με παιδιά (5% για κάθε ανήλικο μέλος-έως και 2 παιδιά) και νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα. Η 7η κατηγορία αν και δεν μπορεί να λάβει επιχορήγηση, δύναται να επωφεληθεί από το πρόγραμμα μέσω της λήψης άτοκου δανείου. Ισχύει η αποσύνδεση της υποχρέωσης λήψης δανείου από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, δηλαδή η λήψη δανείου δεν είναι υποχρεωτική. Ο προϋπολογισμός της κάθε αίτησης δεν θα υπερβαίνει τα 25.000 ευρώ.

Οι ενδιαφερόμενοι πολίτες θα μπορούν να συμπληρώνουν την αίτηση ένταξης τους στο πρόγραμμα, μέσω της ειδικής ιστοσελίδας και της ειδικής πλατφόρμας του προγράμματος,  όπου και θα ελέγχουν αν τηρούν τα παραπάνω κριτήρια. Οι αιτήσεις θα γίνονται μόνο ηλεκτρονικά και η ηλεκτρονική αίτηση, θα επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης. Με την απλούστευση της διαδικασίας της αίτησης, διευκολύνονται οι πολίτες, καθώς και μειώνεται σημαντικά η γραφειοκρατία. Ακόμη, μέσω της ηλεκτρονικής αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να επιλέγουν αν θα ζητήσουν χορήγηση δανείου ή όχι. Στη συνέχεια, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής, θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό στον οποίο θα απευθυνθούν, χωρίς να χρειάζεται η φυσική τους παρουσία, ο οποίος στη συνέχεια θα εξετάζει την πιστοληπτική τους ικανότητα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη στο πρόγραμμα είναι η διενέργεια ενεργειακής επιθεώρησης από Ενεργειακό Επιθεωρητή, ο οποίος και θα εκδίδει το απαιτούμενο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Στη συνέχεια, οι παρεμβάσεις θα επιλέγονται σύμφωνα με τα ευρήματα/αποτελέσματα της επιθεώρησης, με στόχο την επίτευξη της μέγιστης εξοικονόμησης ενέργειας και τη μέγιστη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. Μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων, θα διεξάγεται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση, ώστε να ελέγχεται κατά πόσο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που είχαν τεθεί, και κατά συνέπεια η αντίστοιχη επιχορήγηση.

Το κόστος του Ενεργειακού Επιθεωρητή, θα καλύπτεται από το Πρόγραμμα εφόσον βέβαια η αίτηση λάβει την απαιτούμενη έγκριση. Οι παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν από τους ενδιαφερόμενους θα αφορούν τις εξής κατηγορίες:

1. αντικατάσταση κουφωμάτων
2. τοποθέτηση συστημάτων σκίασης
3. τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κτηριακό κέλυφος
4. αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης / ψύξης
5. αναβάθμιση συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης

Οι παραπάνω παρεμβάσεις θα πρέπει να:

o             ικανοποιούν τις ελάχιστες απαιτήσεις του ΚΕΝΑΚ

o             επιτυγχάνουν εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερης από το 40% της κατανάλωσης (kWh/m2) του κτηρίου αναφοράς για τις κατηγορίες 1 και 2 του πίνακα

o             επιτυγχάνουν εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερης από το 70% της κατανάλωσης (kWh/m2) του κτηρίου αναφοράς για τις υπόλοιπες κατηγορίες

Οδηγίες για την ένταξη στο πρόγραμμα

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι ενδιαφερόμενοι για ένταξη στο πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον ΙΙ» πρέπει να ακολουθήσουν τα εξής βήματα:

Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτησή του στην πλατφόρμα του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον ΙΙ»

Γίνεται διασταύρωση των στοιχείων από το Taxisnet και μόνο εφόσον υπάρχει ταύτιση μπορεί να προχωρήσει η αίτηση στο επόμενο στάδιο. Η οριστική υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται υποχρεωτικά από τον ενδιαφερόμενο.

Ο ενδιαφερόμενος καταχωρίζει στο σύστημα τα στοιχεία του Α’ ΠΕΑ, τις παρεμβάσεις που έχει επιλέξει και το αντίστοιχο κόστος τους καθώς και τον ενεργειακό στόχο που θα πετύχει μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων. Επισυνάπτονται και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Το πληροφοριακό σύστημα ελέγχει τα υποβληθέντα στοιχεία. Εφόσον η αίτηση είναι πλήρης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να την υποβάλει λαμβάνοντας στη συνέχεια μοναδικό εξαψήφιο ακέραιο αριθμό πρωτοκόλλου.

Ο ενδιαφερόμενος εφόσον επιθυμεί τη λήψη δανείου, επιλέγει την τράπεζα που θέλει για να διενεργηθεί έλεγχος πιστοληπτικής ικανότητας. Ο έλεγχος θα πρέπει να ολοκληρωθεί σε 30 ημέρες.

Κατά τακτά χρονικά διαστήματα εκδίδονται αποφάσεις για την υπαγωγή ή απόρριψη των αιτήσεων κ.λπ.

Ο ωφελούμενος υποβάλλει δήλωση αποδοχής της συμμετοχής του στο πρόγραμμα ηλεκτρονικά στο πληροφοριακό σύστημα εντός διαστήματος δύο μηνών από την έκδοση της απόφασης υπαγωγής. Αν έχει επιλεγεί λήψη δανείου, η υπογραφή της δανειακής σύμβασης από τον ωφελούμενο πραγματοποιείται εντός του ανωτέρω χρονικού διαστήματος.

Οι προμηθευτές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα καταχωρίζουν τα στοιχεία τους στο σύστημα ώστε να ενεργοποιηθούν τα ΑΦΜ τους. Με την υπογραφή της δανειακής σύμβασης υπάρχει δυνατότητα εκταμίευσης ποσοστού 70% του δανείου, το οποίο αποτελεί προκαταβολή για την υλοποίηση του έργου. Σε περίπτωση που δεν έχει επιλεγεί η λήψη δανείου δύναται να δοθεί προκαταβολή με κατάθεση ίδιων κεφαλαίων, μόνο όμως μέσω τραπεζικού συστήματος, στον προμηθευτή και για ποσό που δεν υπερβαίνει το συνολικό ύψος των ίδιων κεφαλαίων.

Υλοποίηση παρεμβάσεων

Δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση. Έκδοση δεύτερου Πιστοποιητικού.

Μετά την έκδοση του Β’ ΠΕΑ ο ωφελούμενος ή ο σύμβουλος έργου καταχωρίζει στο σύστημα τα στοιχεία του Β’ ΠΕΑ και τα αναλυτικά στοιχεία των παραστατικών δαπανών των παρεμβάσεων.

Ο ωφελούμενος καταχωρίζει τη δήλωση πιστοποίησης για την ολοκλήρωση του έργου και την παροχή των κινήτρων του προγράμματος στο πληροφοριακό σύστημα επισυνάπτοντας τα παραστατικά δαπανών και τα λοιπά δικαιολογητικά. Ο ωφελούμενος ενημερώνεται από το πληροφοριακό σύστημα για τον τελικό συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό καθώς και για το ποσό των ίδιων κεφαλαίων που απαιτείται να καταβάλει στους προμηθευτές, στην περίπτωση που το άθροισμα των υποβαλλόμενων δαπανών υπερβαίνει τον τελικό συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό ή και τα ανώτατα όρια δαπανών του προγράμματος.

Όταν καταβληθούν τα ίδια κεφάλαια για την εξόφληση των δαπανών, ενημερώνεται η τράπεζα ώστε να καταβάλει την επιχορήγηση και την εκταμίευση του συνόλου του δανείου, κατά περίπτωση, για την εξόφληση των επί πιστώσει παραστατικών δαπανών και την καταβολή στον ωφελούμενο του ποσού που του αντιστοιχεί για τα εξοφλημένα παραστατικά δαπάνης.