Σε φάση ουσιαστικής εφαρμογής περνά πλέον η ευρωπαϊκή Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύει τον μηχανισμό εποπτείας και επιβολής των νέων κανόνων μέσω δύο νέων ανεξάρτητων οργάνων: μιας επιστημονικής ομάδας υψηλού επιπέδου και ενός συμβουλευτικού φόρουμ εμπειρογνωμόνων.
Η κίνηση αυτή αποτυπώνει τη βούληση της ΕΕ να δημιουργήσει ένα σταθερό και τεχνικά επαρκές πλαίσιο ελέγχου για την πιο κρίσιμη τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας. Η επιστημονική ομάδα συγκεντρώνει 60 ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες παγκόσμιου κύρους, οι οποίοι διαθέτουν εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη αιχμής, στη μηχανική, στον τεχνικό έλεγχο, στη βιομηχανία αλλά και στις κοινωνικές επιπτώσεις της τεχνολογίας. Τα μέλη της θα έχουν διετή θητεία και θα λειτουργούν υποστηρικτικά προς την Υπηρεσία ΑΙ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και προς τις εθνικές αρχές που θα κληθούν να εφαρμόσουν το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Στο επίκεντρο του έργου της ομάδας βρίσκονται τα μοντέλα και τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης γενικού σκοπού, τα γνωστά GPAI, τα οποία θεωρούνται η πλέον σύνθετη και δυνητικά πιο επικίνδυνη κατηγορία εφαρμογών. Οι ειδικοί θα ασχοληθούν με ζητήματα συστημικών κινδύνων, ταξινόμησης μοντέλων, μεθοδολογιών αξιολόγησης αλλά και διασυνοριακής εποπτείας της αγοράς, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση απέναντι στις ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις.
Συμβουλευτικό φόρουμ
Παράλληλα, η Επιτροπή ενεργοποιεί και το νέο συμβουλευτικό φόρουμ, το οποίο θα παρέχει ανεξάρτητη τεχνική εμπειρογνωσία για ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή της Πράξης για την ΑΙ. Το φόρουμ θα λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στους θεσμούς, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τη βιομηχανία, την κοινωνία των πολιτών αλλά και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από το νέο ρυθμιστικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις προκλήσεις της τυποποίησης και της πρακτικής εφαρμογής των κανόνων, καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην καινοτομία και την προστασία των πολιτών. Η σύνθεση του φόρουμ σχεδιάστηκε ώστε να εξασφαλίζει γεωγραφική ισορροπία, ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων αλλά και πολυεπίπεδη τεχνογνωσία, από τον γραμματισμό στην τεχνητή νοημοσύνη έως τη διαχείριση δεδομένων και την εξειδίκευση σε κρίσιμους τομείς που καλύπτει η νέα νομοθεσία.
Μόνιμο ρόλο στο φόρουμ θα έχουν και βασικοί οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και ο ENISA, ο ευρωπαϊκός οργανισμός για την κυβερνοασφάλεια. Στη διαδικασία θα συμμετέχουν επίσης φορείς τυποποίησης, στοιχείο που δείχνει ότι η Ευρώπη επιδιώκει όχι μόνο να ρυθμίσει την αγορά, αλλά και να καθορίσει τεχνικά πρότυπα για τη λειτουργία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Με τη συγκρότηση των δύο αυτών οργάνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ισχυρό και τεχνοκρατικό πλαίσιο εποπτείας της ΑΙ, σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τις δυνατότητες των κρατών να την ελέγξουν. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η ευρωπαϊκή προσέγγιση μπορεί να αποτελέσει διεθνές σημείο αναφοράς για την ασφαλή και υπεύθυνη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
