Της Νατάσας Φραγκούλη
Σε μια περίοδο που ο πλανήτης επιταχύνει προς την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δύο νέες στρατηγικές για να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της τεχνολογικής εξέλιξης. Οι στρατηγικές Apply AI και AI in Science στοχεύουν στην ταχεία υιοθέτηση της AI από τη βιομηχανία και τη δημόσια διοίκηση, αλλά και στην εδραίωση της Ευρώπης ως κόμβου παγκόσμιας επιστημονικής αριστείας.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε χαρακτηριστικά: «Θέλω το μέλλον της AI να χτιστεί στην Ευρώπη. Όταν η AI χρησιμοποιείται σωστά, βρίσκουμε πιο έξυπνες, πιο γρήγορες και πιο οικονομικές λύσεις. Με αυτές τις στρατηγικές, θα επιταχύνουμε αυτή τη μετάβαση – με ασφάλεια και εμπιστοσύνη».
Η πρώτη στρατηγική, Apply AI, αποσκοπεί στην ευρεία ενσωμάτωση της AI σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η ενέργεια, η μεταποίηση, η φαρμακοβιομηχανία, οι μεταφορές, η αγροδιατροφή, η άμυνα και η πολιτιστική βιομηχανία. Για την υποστήριξή της, η Επιτροπή κινητοποιεί κονδύλια ύψους 1 δισ. ευρώ, με στόχο να δημιουργήσει ένα πλέγμα έργων και υποδομών που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών AI.
Μεταξύ των συγκεκριμένων μέτρων είναι η δημιουργία κέντρων προληπτικού ελέγχου βασισμένων στην AI για τον τομέα της υγείας, η ανάπτυξη εξειδικευμένων “agentic AI” μοντέλων για τη βιομηχανία, το περιβάλλον και τα φάρμακα και η μετατροπή των European Digital Innovation Hubs σε Experience Centres for AI, ώστε οι επιχειρήσεις –ιδίως οι ΜμΕ– να έχουν άμεση πρόσβαση στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας.
Έρχεται το AI Observatory
Η στρατηγική προβλέπει τις τη δημιουργία του Apply AI Alliance, μιας πανευρωπαϊκής πλατφόρμας συνεργασίας που θα φέρει στο ίδιο τραπέζι βιομηχανία, δημόσιο τομέα, πανεπιστήμια και κοινωνικούς εταίρους. Παράλληλα, το AI Observatory θα παρακολουθεί την πρόοδο και θα αξιολογεί τις επιπτώσεις ανά κλάδο.
Στην πράξη, το Apply AI αναμένεται να επιταχύνει τον χρόνο διάθεσης προϊόντων στην αγορά, να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, καθιστώντας την Ευρώπη πιο ανταγωνιστική διεθνώς.
AI in Science: H Ευρώπη στην αιχμή της έρευνας
Η δεύτερη στρατηγική, AI in Science, στοχεύει να καταστήσει την Ε.Ε. παγκόσμιο κόμβο για επιστημονική καινοτομία που καθοδηγείται από την AI. Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει το RAISE (Resource for AI Science in Europe), ένα εικονικό ευρωπαϊκό ινστιτούτο που θα συντονίζει πόρους, δεδομένα και ερευνητικά προγράμματα.
Τα κύρια σκέλη της στρατηγικής περιλαμβάνουν:
- 58 εκατ. ευρώ για την προσέλκυση και εκπαίδευση επιστημονικού ταλέντου μέσω των Networks of Excellence και Doctoral Networks -600 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe για πρόσβαση ερευνητών και startups σε AI Gigafactories, δηλαδή εγκαταστάσεις υπερυπολογιστών ειδικά αφιερωμένες στην επιστήμη.
- Διπλασιασμό της ετήσιας επένδυσης της Ε.Ε. στην AI, ώστε να ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ ετησίως, με αυξημένο μερίδιο για έργα επιστημονικής AI. -Υποστήριξη ερευνητών για συλλογή και ενοποίηση δεδομένων υψηλής ποιότητας, κρίσιμων για τη λειτουργία των μοντέλων AI στην έρευνα.
Το Joint Research Centre της Επιτροπής θα συμβάλει ενεργά, με τεχνικές μελέτες και εκθέσεις για τον αντίκτυπο της AI στην επιστήμη και την καινοτομία.
Τα επόμενα βήματα
Από τις πρώτες δύο στρατηγικές του AI Continent Action Plan που παρουσιάστηκαν τον Απρίλιο του 2025, έως τη σημερινή πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει ξεκάθαρα τη φιλοδοξία της: να καταστήσει την Ευρώπη παγκόσμιο ηγέτη στην αξιόπιστη και ανθρώποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η Επιτροπή σχεδιάζει να παρουσιάσει στο τέλος Οκτωβρίου τη Data Union Strategy, ένα πλαίσιο που θα συνδέει τις πολιτικές δεδομένων με τις ανάγκες των επιχειρήσεων και του δημόσιου τομέα.
Παράλληλα, στις 3–4 Νοεμβρίου 2025 θα πραγματοποιηθεί στην Κοπεγχάγη το πρώτο AI in Science Summit, συνδιοργανωμένο με την προεδρία της Δανίας. Εκεί θα παρουσιαστούν οι πρώτες δράσεις του RAISE και μια εκστρατεία δέσμευσης του ιδιωτικού τομέα για επενδύσεις στην AI.
