Της Νατάσας Φραγκούλη
Με μια από τις μεγαλύτερες χρηματοδοτικές κινήσεις υπέρ της ενεργειακής μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη διάθεση 2,9 δισ. ευρώ σε 61 καινοτόμα έργα καθαρής τεχνολογίας, στο πλαίσιο του Innovation Fund. Η επένδυση, που προέρχεται από έσοδα του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), στοχεύει στην ενίσχυση της τεχνολογικής πρωτοπορίας της Ευρώπης και στην επιτάχυνση της υιοθέτησης λύσεων απανθρακοποίησης σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
Τα 61 επιλεγμένα έργα καλύπτουν 19 βιομηχανικούς κλάδους και υλοποιούνται σε 18 κράτη-μέλη, με επίκεντρο τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αποθήκευση, τη βιώσιμη κινητικότητα και τις πράσινες τεχνολογίες παραγωγής. Η γεωγραφική και κλαδική διασπορά αποτυπώνει την ευρωπαϊκή στρατηγική: ένα πολυεπίπεδο μοντέλο απανθρακοποίησης που συναρθρώνει βιομηχανία, ενέργεια, μεταφορές και υποδομές.
Η συμβολή των έργων στην κλιματική ουδετερότητα είναι μετρήσιμη. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένεται να μειώσουν εκπομπές κατά περίπου 221 εκατομμύρια τόνους CO₂ ισοδύναμου μέσα στην πρώτη δεκαετία λειτουργίας τους, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ετήσιες εκπομπές 9,9 εκατ. ευρωπαϊκών αυτοκινήτων.
Πρόκειται -κατά την Επιτροπή- για μια απτή απόδειξη ότι η πράσινη μετάβαση δεν περιορίζεται σε στόχους, αλλά αποκτά συγκεκριμένα αναπτυξιακά και βιομηχανικά χαρακτηριστικά.
Επενδυτική ζήτηση και διαθέσιμα κεφάλαια
Η ανταπόκριση της αγοράς -όπως προκύπτει από τα στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες η Επιτροπή- ήταν εντυπωσιακή. Η πρόσκληση IF24 συγκέντρωσε 359 αιτήσεις, με συνολικά αιτούμενη χρηματοδότηση 21,7 δισ.ευρώ, ποσό εννέα φορές υψηλότερο από τα διαθέσιμα 2,4 δισ.ευρώ.
Η υπερκάλυψη αποτυπώνει τόσο την ετοιμότητα των πράσινων τεχνολογιών στην Ευρώπη, όσο και την ανταγωνιστική δυναμική του κλάδου.
Με την προσθήκη των νέων έργων, το χαρτοφυλάκιο του Innovation Fund ξεπερνά πλέον τις 270 δράσεις, με συνολικές δεσμεύσεις 15,6 δισ.ευρώ και στόχο τη διοχέτευση 40 δισ.ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας μέσα από τα έσοδα του EU ETS.
Τα επόμενα βήματα
Οι επιλεγμένοι φορείς εισέρχονται στη φάση οριστικοποίησης συμφωνιών με την εκτελεστική υπηρεσία CINEA, η οποία θα καθορίσει προϋπολογισμούς, συμβατικές δεσμεύσεις και τεχνικά χρονοδιαγράμματα. Οι οριστικές συμβάσεις θα επιβεβαιωθούν στο πρώτο εξάμηνο του 2026.
Όπως θυμίζει η Επιτροπή σε ανακοίνωσή της, το 2024 αποτέλεσε έτος-σταθμό για την υλοποίηση στοχευμένων δράσεων: πρώτη ειδική πρόσκληση για παραγωγή κυψελών μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων και δεύτερος διαγωνισμός για ανανεώσιμο υδρογόνο στο πλαίσιο της European Hydrogen Bank. Οι σχετικές συμφωνίες αναμένεται να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του έτους, ενισχύοντας την αλυσίδα αξίας της πράσινης βιομηχανίας.
Η νέα χρηματοδοτική δέσμη αναδεικνύει την αποφασιστικότητα της ΕΕ να στηρίξει την πράσινη βιομηχανική της στρατηγική και να διασφαλίσει ότι οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών θα αναπτυχθούν εντός Ευρώπης. Με την επόμενη πρόσκληση να αναμένεται τον Δεκέμβριο του 2025, η Ένωση επιταχύνει τη μετάβαση, επενδύοντας σε καινοτομία που παράγει απτές μειώσεις εκπομπών, θέσεις εργασίας και νέα βιομηχανική δυναμική.
