Της Νατάσας Φραγκούλη
Ραγδαία άνοδος καταγράφεται στην «υπόγεια» αγορά εργασίας του dark web, σύμφωνα με νέα έκθεση της Kaspersky Digital Footprint Intelligence, η οποία αποκαλύπτει ότι τα βιογραφικά και οι αγγελίες σε παράνομα φόρουμ διπλασιάστηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ το 2025 ο όγκος παραμένει στα ίδια υψηλά επίπεδα.
Συνολικά το 2025, τα βιογραφικά ξεπέρασαν τις διαθέσιμες θέσεις (55% έναντι 45%), σε μια αγορά που τροφοδοτείται από παγκόσμιες απολύσεις αλλά και από την είσοδο νεότερων υποψηφίων. Η μέση ηλικία των ενδιαφερομένων είναι μόλις 24 ετών, με αξιοσημείωτη παρουσία εφήβων.
Οι θέσεις εργασίας στο dark web συνδέονται κυρίως με κυβερνοέγκλημα ή άλλες παράνομες δραστηριότητες, αν και εντοπίζονται και ορισμένοι νόμιμοι ρόλοι. Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι ότι το 69% των υποψηφίων δεν δηλώνει προτιμώμενο τομέα, εμφανιζόμενο διατεθειμένο να δεχθεί οποιαδήποτε αμειβόμενη ευκαιρία – από προγραμματισμό μέχρι απάτες και υψηλού ρίσκου εγχειρήματα στον κυβερνοχώρο.
Η λίστα των πιο περιζήτητων IT ειδικοτήτων φωτίζει ένα ώριμο εγκληματικό οικοσύστημα: προγραμματιστές (17% των αγγελιών) που δημιουργούν εργαλεία επίθεσης, penetration testers (12%) που εντοπίζουν αδυναμίες σε δίκτυα, money launderers (11%) που «ξεπλένουν» χρήμα μέσω σύνθετων συναλλαγών, carders (6%) που κλέβουν και χρησιμοποιούν στοιχεία πληρωμών και traffers (5%) που οδηγούν τα θύματα σε phishing ιστοσελίδες ή μολυσμένα downloads.
Φύλο, ρόλοι και αμοιβές στο σκοτεινό ταμπλό
Η έκθεση καταγράφει και έμφυλες τάσεις. Οι γυναίκες υποψήφιες στρέφονται κυρίως σε ρόλους επικοινωνίας – υποστήριξη πελατών, call centers, τεχνική βοήθεια. Οι άνδρες κατευθύνονται συχνότερα σε τεχνικούς ρόλους και σε θέσεις που συνδέονται με οικονομικό έγκλημα, όπως προγραμματιστές, money mules ή συντονιστές εγκληματικών δικτύων.
Οι μισθολογικές προσδοκίες αντανακλούν τη σπανιότητα των δεξιοτήτων. Οι reverse engineers βρίσκονται στην κορυφή, με πάνω από 5.000 δολάρια μηνιαίως, οι penetration testers κινούνται γύρω στα 4.000 δολάρια και οι προγραμματιστές περίπου στα 2.000.
Οι απατεώνες αμείβονται συχνά με ποσοστό επί του κέρδους: οι money launderers γύρω στο 20%, οι carders στο 30% και οι traffers έως και 50%. Πρόκειται για δομές που θυμίζουν επιχειρηματικά σχήματα – μόνο που λειτουργούν εξ ολοκλήρου εκτός νόμου.
Προειδοποίηση προς νέους, γονείς και οργανισμούς
«Η παράλληλη αγορά εργασίας δεν είναι πια στο περιθώριο: απορροφά ανέργους, ανηλίκους και υπερκαταρτισμένους», προειδοποιεί η Kaspersky. Υποψήφιοι θεωρούν ότι το dark web ανταμείβει τις δεξιότητες αντί για τα πτυχία, προσφέροντας «πλεονεκτήματα» όπως προσφορές πρόσληψης μέσα σε 48 ώρες και χωρίς συνεντεύξεις HR.
Η έκθεση όμως υπενθυμίζει τη σκοτεινή πλευρά: η εργασία στο dark web μπορεί να οδηγήσει στη φυλακή και να στιγματίσει μόνιμα την επαγγελματική και κοινωνική εικόνα.
Η Kaspersky καλεί τους νέους να κατανοήσουν ότι τα βραχυπρόθεσμα κέρδη συνοδεύονται από μη αναστρέψιμες νομικές συνέπειες. Γονείς, εκπαιδευτικοί και κοινότητα καλούνται να αναφέρουν ύποπτες διαδικτυακές προσεγγίσεις και να προωθούν νόμιμους δρόμους ανάπτυξης τεχνολογικών δεξιοτήτων, όπως η κυβερνοασφάλεια.
Για τους οργανισμούς, η σύσταση είναι σαφής: εκπαίδευση προσωπικού σε phishing, παρακολούθηση του dark web για εταιρικά δεδομένα και «σκιά» εμπειρία πρώην εργαζομένων, πολυεπίπεδες διαδικασίες εντοπισμού απάτης και χρήση πολλαπλών πηγών Threat Intelligence που καλύπτουν surface, deep και dark web.
