Δ. Παπαστεργίου: Με πλειονότητα ιδιωτικών κεφαλαίων το AI Factory στην Ελλάδα

• Γράφει η Μαρία Μόσχου

Στην κατάθεση της πρότασης για το AI Factory, το ελληνικό εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης προχώρησε την Δευτέρα 4 Νοεμβρίου το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο ιδιωτικός τομέας θα έχει τον πρώτο λόγο στο σχήμα που θα δημιουργηθεί, καθώς ο σχεδιασμός προβλέπει να δημιουργηθεί με πλειονότητα ιδιωτικών κεφαλαίων.

Το μεγαλύτερο τμήμα των κεφαλαίων για το εργοστάσιο -που θα λέγεται “Φάρος”και θα εγκατασταθεί στον Δημόκριτο- θα προέρχεται από την ιδιωτική πρωτοβουλία και θα αναζητηθούν από το Υπερταμείο.

«Σήμερα καταθέσαμε την πρόταση μας για το AI Factory. Είναι μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία η οποία φέρνει περισσότερη Τεχνητή Νοημοσύνη. Βγάζει τα δεδομένα από τους servers τους δίνει ζωή αλλά δημιουργεί και οικοσυστήματα προκειμένου να εκμεταλλευτούν όλο αυτόν τον πλούτο δεδομένων που υπάρχει», όπως δήλωσε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

«Ο ιδιωτικός τομέας θα έχει τον πρώτο λόγο. Γι΄ αυτό στο σχήμα της πρότασης που καταθέσαμε πέρα από τη δική μας χρηματοδότηση του υπουργείου και τις υποδομές με τον υπερυπολογιστή, έρχεται το Υπερταμείο να καλύψει το μεγαλύτερο ποσοστό. Θα είναι αυτό που θα κινήσει συζητήσεις και θα δημιουργήσει χώρο για ιδιωτική πρωτοβουλία και εταιρείες που θα βρουν τα προβλήματα και τις λύσεις και φυσικά θα συνδυάσουν δεδομένα και λύσεις για να πάμε μπροστά», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου.

Μάλιστα είπε ότι η πρόταση που κατατέθηκε έχει τρεις άξονες:

• Την Υγεία, «όπου εκεί έχουμε ήδη αρκετά δεδομένα».
• Τα μεγάλα ανοιχτού κώδικα γλωσσικά μοντέλα που πρέπει να στηριχτούν για να μπορέσουν να συνεχίσουν την παρουσία τους και στην λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης
• Το περιβάλλον και η βιωσιμότητα

Οι τρεις άξονες του AI Factory

Υγεία: στοχεύει στην ανάπτυξη ανωνυμοποιημένων και έτοιμων για τεχνητή νοημοσύνη συνόλων δεδομένων υγείας (π.χ. ηλεκτρονικά αρχεία υγείας) που θα χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, στοχεύοντας στην προγνωστική ανάλυση για χρόνιες ασθένειες και την εξατομίκευση των ασθενών.

Πολιτισμός και γλώσσα: Το έργο στοχεύει στην ψηφιοποίηση και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της γλώσσας της Ελλάδας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζοντας τη δημιουργία ενός χώρου δεδομένων για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Αυτός ο χώρος δεδομένων θα ενθαρρύνει την έρευνα, θα ενισχύσει τους διεθνείς δεσμούς και θα αξιοποιήσει τα πολιτιστικά αγαθά για την καινοτομία στα μέσα ενημέρωσης, τις τέχνες και την εκπαίδευση.

Βιωσιμότητα: Αντιμετωπίζοντας την κλιματική αλλαγή και τις ενεργειακές απαιτήσεις, το ελληνικό εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης θα υποστηρίξει λύσεις με βάση την τεχνητή νοημοσύνη στη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πόρων, ευθυγραμμιζόμενο με τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους της Ελλάδας και αξιοποιώντας την για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα.

Το AI Factory θα συνδέεται με όλες τις σχετικές ευρωπαϊκές δράσεις δημιουργίας οικοσυστημάτων καινοτομίας, όπως είναι οι Κόμβοι Ψηφιακής Καινοτομίας (Digital Innovation Hubs), τα Κέντρα Ικανοτήτων (Competence Centers), οι Συνεργασίες Ψηφιακών Υποδομών (Digital Infrastructure Consortia) και οι Χώροι Δεδομένων (Data Spaces).

Μιλώντας για την ανάγκη χρήσης των δεδομένων ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε: «Θέλουμε τεχνολογία στη ζωή μας αλλά πρέπει να δούμε πως θα είναι πράσινο το πρόσημο για την τεχνολογία. Οι ψηφιοποιήσεις είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της επόμενης ημέρας, γιατί έχουν τα δεδομένα που θα μας οδηγήσουν σε ασφαλή αποτελέσματα. Δεν ξέρεις πως θα πας  κάπου αν δεν ξέρεις που βρίσκεσαι και τον τρόπο που θα  πας».

Τα Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factories) συγκεντρώνουν υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και ταλέντο ως απαραίτητα στοιχεία για να δημιουργήσουν πρωτοποριακά μοντέλα Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI – GenAI) και να εξελίξουν τις εφαρμογές της σε διάφορους κρίσιμους τομείς.

Τα AI Factories πρόκειται να συνδεθούν με τις πρωτοβουλίες των κρατών – μελών για την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργώντας ένα δυναμικό οικοσύστημα ΤΝ, επωφελούμενα και από τους κόμβους ψηφιακής καινοτομίας που λειτουργούν ήδη. Η πρόσκληση για τη δημιουργία των ευρωπαϊκών AI Factories υποστηρίζεται από σχεδόν 1 δισ. ευρώ από τα προγράμματα «Ψηφιακή Ευρώπη» και «Ορίζοντας Ευρώπη» της Ε.Ε. και από ίσο ποσό χρηματοδότησης από τα κράτη – μέλη.

Την πρόταση συντονίζει το ΕΔΥΤΕ, ο φορέας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης που έχει την ευθύνη για την ανάπτυξη και λειτουργία του του υπέρ-υπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» ενώ καθοριστικό ρόλο έχουν το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» που θα αποτελέσει την έδρα του AI Factory, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» καθώς και το Υπερταμείο για να υπάρχει μόχλευση πόρων και κινητοποίηση του οικοσυστήματος καινοτομίας.

Η συμμετοχή της Ελλάδας θα είναι το έναυσμα για περαιτέρω εμπλοκή της χώρας στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών προσεγγίσεων και νέων τεχνολογιών στην τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξη του Δαίδαλου και του AI Factory θα δώσει στην Ελλάδα την δυνατότητα να συμμετάσχει ισότιμα στην επόμενη φάση της διασύνδεσης των AI Factories σε όλη την Ευρώπη, στην παραγωγή νέων ευρωπαϊκών προϊόντων και υπηρεσιών και στην βελτίωση του επιπέδου παροχής αποτελεσματικών υπηρεσιών στους πολίτες.

7 προτάσεις στην Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε επτά προτάσεις για Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης που θα ενισχύσουν την καινοτομία της τεχνητής νοημοσύνης στην ΕΕ, στο πλαίσιο της κοινής επιχείρησης EuroHPC (JU).