- Της Μαρίας Μόσχου
Την παρακολούθηση της προόδου βασικών δεικτών επιδόσεων (KPI) που σχετίζονται με την Οδική Ασφάλεια προβλέπει το νέο σχέδιο της ΕΕ 2021 -2030 με στόχο την δραστική μείωση των θανάτων από τροχαία ατυχήματα.
Όπως αποκάλυψε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Υποδομών – Μεταφορών κ. Θ. Βούρδας κατά την ομιλία του στην τελετή Έναρξης Οδοιπορικού ΣΕΣ «Ασφαλείς και Έξυπνες Μετακινήσεις στη δεκαετία 2020-2030» το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την οδική ασφάλεια για την περίοδο 2021-2030, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2019, βασίζεται στην προσέγγιση του ασφαλούς συστήματος, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό σαφών στόχων που σχετίζονται άμεσα με την πρόληψη των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών όλων των χρηστών του οδικού δικτύου και την παρακολούθηση της προόδου βασικών δεικτών επιδόσεων (KPI) που σχετίζονται με την Οδική Ασφάλεια.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αποσαφηνίσει τις αρχές που θα διέπουν το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την οδική ασφάλεια για την περίοδο 2021-2030 στο δεύτερο τρίμηνο του 2019 και από ότι έχει διαφανεί θα περιλαμβάνει τα εξής:
- κατάρτιση σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη καταλόγου βασικών δεικτών επιδόσεων (KPI) που θα συνδέονται με στοχευμένα αποτελέσματα.
- ενισχυμένη εντολή της ομάδας υψηλού επιπέδου για την οδική ασφάλεια (απαρτιζόμενη από υψηλόβαθμους εκπροσώπους των εθνικών διοικήσεων) ώστε να περιλαμβάνεται η παροχή στρατηγικών συμβουλών και τακτικών παρατηρήσεων και
- νέο ρόλο Ευρωπαίου Πρεσβευτή Οδικής Ασφάλειας —μιας προσωπικότητας αναγνωρισμένου κύρους— για να συντονίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για την οδική ασφάλεια και να διαδίδει τις καλές πρακτικές τόσο εντός της ΕΕ όσο και διεθνώς.
Ο κ. Βούρδας παραδέχθηκε ότι «παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια στη χώρα μας το επίπεδο οδικής ασφάλειας εξακολουθεί να παραμένει χαμηλό, καθώς εμφανίζουμε ιδιαίτερα αυξημένους δείκτες επικινδυνότητας, με περίπου 69 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκους όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στους 49. Παράλληλα, λόγω της ιδιαιτερότητας, στη χώρα μας, μεγάλης κυκλοφορίας μοτοσικλετιστών, παρατηρούμε ότι οι ευάλωτοι χρήστες της οδού έχουν ιδιαιτέρως αυξημένο μερίδιο μεταξύ των θανόντων (36% των θανόντων είναι δικυκλιστές ενώ 16% πεζοί)».
Παράλληλα υποστήριξε ότι: «το πλαίσιο πολιτικής για την οδική ασφάλεια στη χώρα μας για την περίοδο 2021-2030, προϋποθέτει συντονισμένη δράση όλων των τομέων και για όλους τους χρήστες του οδικού δικτύου στο πλαίσιο μιας δομής ενισχυμένης διακυβέρνησης. Μιας δομής που θα περιλαμβάνει όλους τους συναρμόδιους φορείς και θα προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή όλων, θα στηρίζεται σε επαρκή και αξιόπιστα δεδομένα αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης και θα αξιοποιεί ανάλογα παραδείγματα και καλές πρακτικές που αποδείχτηκαν αποτελεσματικές για την βελτίωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας στη χώρα μας».
Ειδικότερα ο κ. Βούρδας υποστήριξε ότι: «Τα τελευταία 3 χρόνια μπορούμε να μιλάμε πια για ένα σύγχρονο εθνικό δίκτυο αυτοκινητόδρομων που υπηρετεί την αναπτυξιακή στρατηγική μας για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας αλλά συμβάλει και στην βελτίωσης της καθημερινότητας του πολίτη, προσφέροντάς του ασφαλή και άνετη μετακίνηση και το γεγονός αυτό διαφαίνεται και στις στατιστικές που επιδεικνύουν μείωση στα θανατηφόρα ατυχήματα τα τελευταία έτη. Στόχος σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για το κλείσιμο της δεκαετίας είναι η μείωση των θυμάτων κατά 50%. Ήδη είμαστε στο 44%. Έχουμε όμως αρκετό δρόμο να διανύσουμε ακόμα στη βελτίωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας».
Επί του παρόντος σε επίπεδο ΕΕ διενεργούνται συχνές τεχνικές συναντήσεις εκπροσώπων των κρατών μελών, στις οποίες συμμετέχει και η χώρα μας, για τον ακριβή προσδιορισμό των βασικών δεικτών απόδοσης και τη μεθοδολογία συλλογής τους. Οι βασικοί δείκτες απόδοσης έχει αποφασιστεί ότι θα αφορούν στην ταχύτητα, τη χρήση ζώνης και κράνους ασφαλείας, στη χρήση των μέσων συγκράτησης για παιδιά, στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, στον στόλο οχημάτων, στις οδικές υποδομές και τέλος στην περίθαλψη μετά το ατύχημα. Η ΕΕ εκτιμά ότι η παρακολούθηση των δεικτών αυτών και η βελτίωση των τιμών τους θα συνεισφέρουν σημαντικά στην επίτευξη του στόχου για μείωση κατά 50% των νεκρών και σοβαρά τραυματιών από τροχαία ατυχήματα.
Όπως ξεκαθάρισε ο κ Βούρδας «λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα και αποβλέποντας αφενός στην διατήρηση της πτωτικής τάσης στους δείκτες των τροχαίων ατυχημάτων στην χώρα μας για την επίτευξη του ευρωπαϊκού και εθνικού στόχου για μείωση του αριθμού των νεκρών αλλά και των σοβαρά τραυματιών κατά 50% στη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας αλλά και στην τήρηση των υποχρεώσεων για τη συλλογή και παρακολούθηση των βασικών δεικτών απόδοσης (KPI) που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια, σχεδιάζονται τα εξής:
- i) Προετοιμασία για τη σύνταξη του Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα 2021-2030
Η σπουδαιότητα του Στρατηγικού Σχεδιασμού έγκειται στο ότι με την επιτυχή εκπόνηση και εφαρμογή του, εξασφαλίζεται η δέσμευση της Πολιτείας για την επίτευξη των στόχων, η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης πολιτικής και η συναίνεση της Κοινωνίας. Επίσης, επιτυγχάνεται ο αποτελεσματικός συντονισμός όλων των δράσεων, η διαχρονικότητα των προσπαθειών, η επαρκής χρηματοδότηση και η παρακολούθηση και αξιολόγηση των δράσεων.
Για την ουσιαστική βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά την εφαρμογή των προηγούμενων Στρατηγικών Σχεδίων και να γίνουν συστηματικές, διαρκείς και συντονισμένες προσπάθειες, με την ουσιαστική δέσμευση και συνεργασία όλων των φορέων της Πολιτείας, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Στρατηγικού Σχεδίου.
- ii) Μηχανισμός συλλογής και παρακολούθησης βασικών δεικτών απόδοσης (KPI) που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια
Στο πλαίσιο υλοποίησης των υποχρεώσεων για τη συλλογή και παρακολούθηση των δεικτών απόδοσης, η Υπηρεσία μας έχει ξεκινήσει σειρά συνεργασιών με συναρμόδιες υπηρεσίες άλλων Υπουργείων, Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και επιστημονικούς φορείς (όπως ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων) για την καλύτερη δυνατή προετοιμασία και διασφάλιση της ετοιμότητας της χώρας μας στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την επόμενη δεκαετία στον τομέα της οδικής ασφάλειας.
Πέραν αυτών, η προσπάθεια μας εντείνεται και θέτει εκ νέου ως ύψιστη προτεραιότητα την ανάπτυξη παιδείας και κουλτούρας οδικής ασφάλειας. Για το σκοπό αυτό στοχεύουμε στην επέκταση της συνεργασίας που ξεκίνησε το προηγούμενο σχολικό έτος, με το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων αλλά και τις περιφερειακές υπηρεσίες εκπαίδευσης της χώρας, για την επιμόρφωση του διδακτικού προσωπικού στο πλαίσιο της διδασκαλίας του μαθήματος «κυκλοφοριακή παιδεία και οδική ασφάλεια» με τη χρήση της πλατφόρμας «e-drive academy». Συναφής στόχος μας για την ενημέρωση των παιδιών σε θέματα Οδικής Ασφάλειας είναι η διεύρυνση της θεματικής ενότητας σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, πέραν της πρωτοβάθμιας που υφίσταται ήδη και για το σκοπό αυτό εργαζόμαστε από κοινού με το Υπουργείο Παιδείας.
Προς την κατεύθυνση αυτή στοχεύει και ο νέος Νόμος 4599/19 για την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που ρυθμίζει θέματα εκπαίδευσης και εξέτασης υποψηφίων οδηγών και οδηγών. Αποτελεί τομή στην αντιμετώπιση τη διαφθοράς, ενός συστήματος συναλλαγής που εμπλέκει εκπαιδευτές, εξεταστές και υποψήφιους οδηγούς. Και βέβαια είναι απαραίτητο στην πρώτη ουσιαστική συναλλαγή των νέων ανθρώπων με το Ελληνικό Δημόσιο και το κράτος, ώστε να μην επικρατεί η λογική του “παράθυρου” και του “λαδώματος” αλλά η παροχή άρτιας εκπαίδευσης στον υποψήφιο οδηγό.
Τέλος, στο πλαίσιο λειτουργίας της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής αναθεώρησης του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που λειτουργεί στο Υπουργείο μας, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι από όλους τους αρμόδιους φορείς, συμπεριλαμβανομένου και του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, βρίσκεται υπό επεξεργασία η αναμόρφωση του κυρωτικού πλαισίου του ΚΟΚ σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στις διατάξεις του πρόσφατου νόμου 4530/2018. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, υπό το πρίσμα της οδικής ασφάλειας, δεν συνιστά απλώς ένα ακόμη νομικό κείμενο, το οποίο οι πολίτες πρέπει να τηρούν, πρωτίστως για την προστασία της ίδιας της ανθρώπινης ζωής. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας αποτελεί το βασικό νομικό εργαλείο οδικής ασφάλειας, και ως τέτοιο πρέπει να είναι σε θέση να καθοδηγεί την ανθρώπινη συμπεριφορά. Απαιτείται η αναπροσαρμογή του στις μεταβαλλόμενες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, στην τεχνολογική εξέλιξη και τη βελτίωση της οδικής υποδομής και είναι αναγκαίο να συνοδεύεται από ένα στιβαρό κυρωτικό πλαίσιο, το οποίο λαμβάνει υπόψη την ανάλυση της συμπεριφοράς των Ελλήνων οδηγών και των άλλων χρηστών της οδού, την οποία στοχεύει να επηρεάσει.
Για το λόγο αυτό ακριβώς, με τον ν. 4530/18 προχωρήσαμε στην αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό του ΚΟΚ. Εισήχθη μια νέα φιλοσοφία, όπου οι παραβάσεις του δεν αποτελούν πια μέσο είσπραξης προστίμων αλλά πρόληψη καλλιέργειας οδικής παιδείας κι ευσυνειδησίας. Επιβάλλεται η κύρωση αφαίρεσης πινακίδων και διπλωμάτων για δύο μήνες αντί του χρηματικού προστίμου για ορισμένες σοβαρές παραβάσεις».
Καταλήγοντας ανέφερε ότι «Στόχος μας μεταξύ άλλων είναι να προετοιμάσουμε οδηγούς, οδηγούς γονείς που μεταφέρουν τα παιδιά τους, επιβάτες και πεζούς με επαρκείς γνώσεις και επίγνωση της ευθύνης που φέρουν όταν κυκλοφορούν στον δρόμο».
