- Γράφει η Μαρία Μόσχου
Οι καθαρές αερομεταφορές μπαίνουν στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποφάσισε να δημιουργήσει νέες ευρωπαϊκές συμπράξεις και να επενδύσει σχεδόν 10 δισ. ευρώ για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Μία από τις συμπράξεις θέτει τις αερομεταφορές σε τροχιά προς την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, επιταχύνοντας την ανάπτυξη και την εφαρμογή ανατρεπτικών λύσεων έρευνας και καινοτομίας.
Ειδικότερα, αποσκοπεί στην ανάπτυξη της επόμενης γενιάς υπεραποδοτικών αεροσκαφών με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές, με νέες πηγές ενέργειας, κινητήρες και συστήματα, βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση στον τομέα των αερομεταφορών, πράγμα που θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ανάκαμψη.
Η σημερινή κατάσταση
Σήμερα, τα αεροπλάνα ευθύνονται περίπου για το 2,4% των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα (πάνω από 900 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι ετησίως), σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο για τις Καθαρές Μεταφορές. Η τάση της εκπομπής ρύπων από τα αεροσκάφη είναι αυξητική κατά τα τελευταία χρόνια, καθώς αυξανόταν ολοένα ο αριθμός των πτήσεων (προ κορωνοϊού).
Ας σημειωθεί ότι ο κλάδος των αερομεταφορών μετρά δισεκατομμύρια ευρώ απώλειες λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας, κάτι που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα. Μάλιστα πολλές αεροπορικές εταιρείες έχουν βάλει λουκέτο, ενώ κατασκευάστριες εταιρείες «παγώνουν» τις παραγωγές αεροσκαφών.
Ωστόσο μέσα στο 2020 η Airbus παρουσίασε σχέδια για τη δημιουργία του πρώτου στον κόσμο επιβατηγού αεροσκάφους μηδενικών εκπομπών ρύπων, το οποίο θα κινείται αποκλειστικά με υδρογόνο αντί για ορυκτά καύσιμα.
Το θέμα βέβαια είναι ότι οι συμπράξεις αυτές απαιτούν ανάλογες επενδύσεις από τα κράτη – μέλη ή τυς αντίστοιχους κλάδους, κάτι που την δεδομένη στιγμή, με τους αυξημένους περιορισμού ταξιδιού μοιάζει σχεδόν αδύνατο.
Η απόφαση της Επιτροπής
Η ΕΕ αποφάσισε να δημιουργήσει νέες ευρωπαϊκές συμπράξεις και να επενδύσει σχεδόν 10 δισ. ευρώ για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Μέσα στις συμπράξεις περιλαμβάνονται οι αεροπορικές και οι σιδηροδρομικές μεταφορές με την προϋπόθεση ότι οι επενδύσεις της ΕΕ θα συνοδευονται από ανάλογες επενδύσεις
Ειδικότερα η ΕΕ θα διαθέσει χρηματοδότηση ύψους σχεδόν 10 δισ. ευρώ, την οποία οι εταίροι θα αντιστοιχίζουν με τουλάχιστον ισοδύναμο ποσό επενδύσεων.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, αυτή η συνδυασμένη συνεισφορά αναμένεται να κινητοποιήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη των μεταβάσεων και να έχει μακροπρόθεσμες θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση, το περιβάλλον και την κοινωνία.
Οι ευρωπαϊκές συμπράξεις θα είναι μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών μελών και/ή των αντίστοιχων κλάδων με στόχο να επιταχυνθεί η μετάβαση προς μια πράσινη, κλιματικά ουδέτερη και ψηφιακή Ευρώπη και να καταστεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία πιο ανθεκτική και ανταγωνιστική.
Οι προτεινόμενες θεσμοθετημένες ευρωπαϊκές συμπράξεις αποσκοπούν στη βελτίωση της ετοιμότητας και της αντίδρασης της ΕΕ σε λοιμώδεις νόσους, στην ανάπτυξη αποδοτικών αεροσκαφών με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές για καθαρές αεροπορικές μεταφορές, στη στήριξη της χρήσης ανανεώσιμων βιολογικών πρώτων υλών στην παραγωγή ενέργειας, στη διασφάλιση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης στις ψηφιακές τεχνολογίες και υποδομές και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των σιδηροδρομικών μεταφορών.
Μεταξύ αυτών προτείνονται οι καθαρές αερομεταφορές, αλλά και οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι.
Προώθηση της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης
Η Επίτροπος Μεταφορών Αντίνα Βαλεάν δήλωσε: «Οι συμπράξεις της ΕΕ θα έχουν κεντρικό ρόλο στην προώθηση της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης για τον τομέα της κινητικότητας και των μεταφορών. Για να γίνουν πραγματικότητα οι φιλοδοξίες μας, πρέπει να αναπτύξουμε ανατρεπτικές τεχνολογίες που θα φέρουν στην αγορά σκάφη και αεροσκάφη μηδενικών εκπομπών, πρέπει να αναπτύξουμε και να εφαρμόσουμε συνεργατική, συνδεδεμένη και αυτοματοποιημένη κινητικότητα, και πρέπει να επιτύχουμε μια πιο αποτελεσματική και σύγχρονη διαχείριση της κυκλοφορίας.»
Η πρόταση κανονισμού, η ενιαία βασική πράξη, για τη σύσταση εννέα κοινών επιχειρήσεων βάσει του άρθρου 187 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) θα εγκριθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.
