Ελάχιστους μήνες πριν όταν μιλούσαμε για εργασιακά δικαιώματα ήταν πάνω-κάτω προφανές τι εννοούμε για τους εργαζόμενους. Από το ξέσπασμα της πανδημίας και μετά και με την έλευση της τηλεργασίας, ο όρος εργασιακά δικαιώματα και εργαζόμενοι αποκτά νέο νόημα.
Το «δικαίωμα στην αποσύνδεση» είναι ένας νέος όρος που απασχολεί πλέον τους εργαζόμενους και όχι μόνο. Απασχολεί και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο ζητά τη θεσμική κατοχύρωση του δικαιώματος των εργαζομένων στην… αποσύνδεση.
Πρόκειται για το δικαίωμα των εργαζομένων να αποσυνδέονται ψηφιακά από την τηλεργασία τους εκτός εργάσιμου ωραρίου αλλά και κατά τις περιόδους διακοπών. Με δεδομένο ότι -σύμφωνα με το Eurofound- από την έναρξη της πανδημίας COVID-19, πάνω από το ένα τρίτο των εργαζομένων της ΕΕ εργάζεται πλέον από το σπίτι, το «δικαίωμα στην αποσύνδεση» είναι κάτι παραπάνω από σημαντικό.
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο που να καθορίζει και να ρυθμίζει άμεσα το δικαίωμα απενεργοποίησης των εργαζομένων από την τηλεργασία. Οι αρμόδιοι ευρωβουλευτές καλούν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για Οδηγία σχετικά με το δικαίωμα αποσύνδεσης, δεδομένου ότι δεν κατοχυρώνεται ρητά στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Προς συζήτηση τον Ιανουάριο
Σε σχετικό ψήφισμα, που εγκρίθηκε, οι ευρωβουλευτές της επιτροπής Απασχόλησης δηλώνουν πως οι χώρες της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι ασκούν αποτελεσματικά το δικαίωμα της αποσύνδεσης, μεταξύ άλλων, μέσω συλλογικών συμβάσεων. «Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να απενεργοποιούν ψηφιακές συσκευές χωρίς να αντιμετωπίζουν συνέπειες» τονίζουν οι ευρωβουλευτές.
Το μη νομοθετικό ψήφισμα αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στη σύνοδο της Ολομέλειας του Κοινοβουλίου τον Ιανουάριο του 2021. Μόλις εγκριθεί από το Κοινοβούλιο, θα υποβληθεί στην Επιτροπή και στις χώρες της ΕΕ για χρήση στο πλαίσιο μελλοντικών νομικών αποφάσεων.
Put the mobile down
Οι βουλευτές τονίζουν ότι η δυνατότητα «κλεισίματος» στο τέλος της ημέρας πρέπει να αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα. Σημειώνουν δε ότι είναι σημαντικό οι εργαζόμενοι να μπορούν να απέχουν από τα εργασιακά καθήκοντα και την ηλεκτρονική επικοινωνία εκτός ωραρίου χωρίς επιπτώσεις.
«Εκτός ωραρίου εργασίας, οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να απενεργοποιούν ψηφιακές συσκευές χωρίς να αντιμετωπίζουν συνέπειες», δηλώνει η επιτροπή Απασχόλησης του ΕΚ. Επισημαίνει δε ότι το δικαίωμα στην αποσύνδεση είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων, σημειώνοντας ότι η εργασία από το σπίτι μπορεί να αυξήσει τα ωράρια και να αμβλύνει τα όρια επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής.
Δυσδιάκριτα όρια
Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η ευρεία χρήση ψηφιακών εργαλείων, τεχνολογιών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών καθιστά δυνατή την εργασία από οπουδήποτε και ανά πάσα στιγμή. Οι τεχνολογίες αυτές μπορεί να έχουν επιζήμιες συνέπειες, επεκτείνοντας το ωράριο εργασίας, αμβλύνοντας τα όρια μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής και συμβάλλοντας σε ορισμένα είδη «εργασιακού νομαδισμού», τα οποία οξύνονται από την κρίση της νόσου COVID-19.
«Η νοοτροπία, που δεν επιτρέπει στους εργαζομένους να “ξεχάσουν” τη δουλειά τους, αλλά και η αυξανόμενη προσδοκία ότι αυτοί θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι ανά πάσα στιγμή, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Επίσης τη σωματική και ψυχική υγεία και την ευημερία», σύμφωνα με την επιτροπή Απασχόλησης.
Να σημειωθεί ότι το σχετικό ψήφισμα, που θα έρθει στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο, εγκρίθηκε με 31 ψήφους υπέρ, 6 ψήφους κατά και 18 αποχές.
Διαβάστε ακόμη στο Moved.gr: Οι «φυλές» των τηλεργαζόμενων: Είστε City Escapees ή Family Jugglers;
