- Της Μαρίας Μόσχου
Εντατικοί έλεγχοι εισιτηρίων έχουν ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες σε ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ με εντολή της διοίκησης του ΟΑΣΑ με στόχο την πάταξη της λαθρεπιβίβασης, που δημιουργεί κάθε χρόνο «μαύρη τρύπα» πολλών εκατομμυρίων στα έσοδα των εταιρειών αστικών συγκοινωνιών.
Ο ΟΑΣΑ ελέγχει καθημερινά τις ομάδες ελεγκτών που συστήνονται σε ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ ενώ το τελευταίο διάστημα ζήτησε από τους σεκιούριτι που βρίσκονται στα εκδοτήρια να μεταφερθούν στις ράμπες και να ελέγχουν να μην δημιουργούνται προβλήματα με «λαθρεπιβάτες» που σπρώχνουν για να περάσουν μαζί με όποιον πληρώνει εισιτήριο!
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΑΣΑ τον Οκτώβριο υλοποιήθηκαν συνολικά 340.958 έλεγχοι από τους ελεγκτές ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ.
Ο μέσος όρος ελέγχων ανά ελεγκτή έφτασε τους 162 ενώ συνολικά «κόπηκαν» 6911 πρόστιμα.
Συγκριτικά με το μήνα Σεπτέμβριο σημειώθηκε αύξηση κατά 34% στο σύνολο των ελέγχων, 18,04% στον αριθμό των ελέγχων ανά ελεγκτή και 6,5% στα επιβληθέντα πρόστιμα.
Όλα τα παραπάνω δείχνουν την μεγάλη προσπάθεια που υλοποιείται προκειμένου να υπάρξει αύξηση τω ν εσόδων από την πάταξη της εισιτηριοδιαφυγής καθώς η κατάσταση όπως είχε διαμορφωθεί είχε οδηγήσει, τουλάχιστον στην ΟΣΥ, μόνο ένας στους 20 να επικυρώνει εισιτήριο.
Δεν είναι τυχαίο ότι είχε «στηθεί» ολόκληρη εφαρμογή που ενημέρωνε τους επιβάτες χωρίς εισιτήριο σε ποιο σταθμό του μετρό γίνεται έλεγχος εισιτηρίων ώστε να τον αποφεύγουν. Αλλά και η εφαρμογή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου που έκλεισε τις μπάρες δεν ήταν αρκετή για να αφήσει τους τζαμπατζήδες εκτός μέσων σταθερής τροχιάς.
Ωστόσο πρόβλημα αποτελεί το γεγονός ότι ο ελεγκτής όταν μπει στο λεωφορείο για να κάνει έλεγχο των ηλεκτρονικών εισιτηρίων απαιτεί σχεδόν τριπλάσιο χρόνο από αυτόν που χρειαζόταν για το χάρτινο εισιτήριο.
Μάλιστα θα πρέπει να συνδέσει το μηχάνημα που έχει στην κατοχή του με το μηχάνημα ακύρωσης εισιτηρίου. Η διαδικασία αυτή γίνεται αντιληπτή από τους επιβάτες και όσοι δεν έχουν εισιτήριο έχουν όλο το χρόνο να κατέβουν στην επόμενη στάση.
Αλλά και σε περίπτωση που ο έλεγχος γίνει και βρεθεί παραβάτης τότε δεν υπάρχει αυτοματοποιημένο σύστημα για να βγει το πρόστιμο αλλά η διαδικασία είναι αυτή που ισχύει από παλιά και θα πρέπει να γίνει κόψιμο προστίμου από το γνωστό μπλοκάκι.
Αυτό σημαίνει επίδειξη ταυτότητας και σε περίπτωση που δεν υπάρχει θα πρέπει να κληθεί η αστυνομία και να περιμένουν να γίνει ο έλεγχος!
Όλα τα παραπάνω μαζί με το γεγονός ότι τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ δεν έχουν τουρνικέ για να αποκλείουν την λαθρεπιβίβαση ενώ και οι οδηγοί δεν έχουν την δυνατότητα ελέγχουν χωρίς το σχετικό μηχάνημα που ανιχνεύει αν όντως έχει ακυρωθεί το ηλεκτρονικό εισιτήριο αφήνουν την ΟΣΥ «έρμαιο» των …τζαμαπτζήδων!
Το ….ιστορικό της λαθρεπιβίβασης
Όταν ξεκίνησε το 2010 το κίνημα του «δεν πληρώνω» στις αστικές συγκοινωνίες δεν μπορούσε να σκεφτεί κανείς τι θα επακολουθούσε. Από την ατάκα του «δεν πληρώνω» προς τους ελεγκτές πολλά έχουν αλλάξει. Οι επιβάτες άλλοτε υποκινούμενοι από την οικονομική κρίση και άλλοτε … εκ πεποιθήσεως τζαμπατζήδες έφτασαν τα τελευταία χρόνια να εκτοξεύουν τα νούμερα της λαθρεπιβίβασης στα μέσα μαζικής μεταφοράς σε επίπεδα που δεν θα μπορούσε να προβλέψει ούτε το πιο απαισιόδοξο σενάριο. Αποτέλεσμα οι απώλειες για τις εταιρείες αστικών συγκοινωνιών να αγγίζουν τα 57 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιουνίου του 2015, εκτοξεύοντας τα ελλείμματά τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ΟΣΥ είχε σε ενεργεία μόλις 26 ελεγκτές από τους οποίους μόλις 11 ήταν ενεργοί. Αυτό σημαίνει ότι αναλογεί στον καθένα 1727 δρομολόγια για να γίνεται ένας τουλάχιστον έλεγχος ανά δρομολόγιο!
Μετά την αύξηση μάλιστα της τιμής του εισιτηρίου το 2016 οι τζαμπατζήδες είχαν εφεύρει μέχρι και «έξυπνη» ηλεκτρονική εφαρμογή για να αποφεύγουν τους λιγοστούς ελεγκτές κομίστρου που είχαν απομείνει στις εταιρείες.
Ωστόσο μεσουρανούσαν και άλλες ενέργειες όπως η ανταλλαγή εισιτηρίων μεταξύ επιβατών πριν λήξουν τα 90 λεπτά του ενιαίου εισιτηρίου ή της εναπόθεσης του εισιτηρίου πάνω στα ακυρωτικά από όσους βγαίνουν από το μετρό και δεν έχουν καλύψει το σύνολο της ώρας του ενιαίου. Αν και η Αττικό Μετρό Α.Ε. «απάντησε» πριν από τέσσερα χρόνια τυπώνοντας στην πίσω πλευρά των εισιτηρίων ότι: «Η παραχώρηση και αποδοχή επικυρωμένου εισιτηρίου, καθώς και η προτροπή παραχώρησης απαγορεύεται και τιμωρείται από το νόμο (Π.Κ. ΆΡΘ.186.2 & 392).» ωστόσο άμεση ήταν και η απάντηση όσων δεν δέχονται να πληρώσουν εισιτήριο. «Αν πληρώσω το εισιτήριό μου για 90 λεπτά έχει ισχύ και αν θέλω να το παραχωρήσω μπορώ νόμιμα και χωρίς νομικές επιπτώσεις να το κάνω» διοχετεύτηκε στο διαδίκτυο αναθαρρώντας ακόμα και αυτούς που είχαν δεύτερες σκέψεις.
Πρόκειται για το κίνημα των «Ρομπέν των εισιτηρίων» που υποστήριζε μια συμβολική πράξη, η οποία χαρακτηρίζεται από τους υποστηρικτές του ως μέσο διαμαρτυρίας για την ολοένα αυξανόμενη τιμή των εισιτηρίων.
Τα… «δικαιώματα» των λαθρεπιβατών
Την ίδια στιγμή το διαδίκτυο έχει … «γεμίσει» με συμβουλές για όσους συλληφθούν χωρίς εισιτήριο.
Τα κείμενα ενημερώνουν αναλυτικά τι επιτρέπεται διά νόμου να κάνει ένας παραβάτης όταν πιαστεί στα ΜΜΜ χωρίς εισιτήριο. Πρόκειται για 13 «συμβουλές» που εμμέσως πλην σαφώς αναφέρουν ότι είναι δικαίωμα του κάθε επιβάτη να μην δεχθεί έλεγχο, να μην δώσει τα στοιχεία του στον ελεγκτή αλλά και να μην δεχθεί έλεγχο από την αστυνομία. Μάλιστα αναφέρεται ρητώς ότι αν δεν τον αφήσουν να κατέβει να καλέσει ο ίδιος την αστυνομία για παράνομη κράτηση και βεβαίως καταλήγει με την συμβουλή ότι όποιος δεν θέλει μπορεί να μην πληρώσει ποτέ το πρόστιμο!
Πρόστιμο επιβάλλεται όταν, από έλεγχο που διενεργείται από τους εντεταλμένους Ελεγκτές Κομίστρου μέσων σταθερής τροχιάς (Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος, Μετρό και Τραμ), προκύπτει ότι άτομο ευρισκόμενο εντός των οχημάτων / συρμών αλλά και των εσωτερικών χώρων των σταθμών μετά τα επικυρωτικά μηχανήματα δεν έχει καταβάλει το νόμιμο, κατά περίπτωση, κόμιστρο. Μη καταβολή νόμιμου κομίστρου τεκμαίρεται, ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά, στις περιπτώσεις όπου ο μετακινούμενος:
- δε φέρει οποιοδήποτε έγκυρο τίτλο μεταφοράς ή άλλο τεκμήριο σύμβασης μεταφοράς
- φέρει μη επικυρωμένο εισιτήριο
- φέρει εισιτήριο του οποίου η ισχύς έχει λήξει
- φέρει εισιτήριο στο οποίο εμφανίζονται περισσότερες των επιβαλλομένων επικυρώσεων ή επικυρώσεις που συμπίπτουν μεταξύ τους και είναι δυσανάγνωστες
- φέρει παραποιημένο, αλλοιωμένο ή παραχαραγμένο εισιτήριο / κάρτα απεριορίστων διαδρομών
- χρησιμοποιεί επικυρωμένο εισιτήριο το οποίο απέκτησε, είτε δωρεάν, είτε επί πληρωμής, από άλλον επιβάτη
- φέρει κάρτα απεριορίστων διαδρομών της οποίας η ισχύς έχει λήξει
- φέρει φθαρμένη κάρτα απεριορίστων διαδρομών σε βαθμό που δεν προκύπτει το είδος και ο δικαιούχος αυτής
- φέρει κάρτα απεριορίστων διαδρομών τα στοιχεία της οποίας δεν είναι συμπληρωμένα
- φέρει κάρτα απεριορίστων διαδρομών της οποίας η φωτογραφία δεν ταυτοποιείται με τον φέροντα ή δεν είναι συμπληρωμένα τα στοιχεία αυτής
- δεν επιδεικνύει τα απαιτούμενα κατά περίπτωση παραστατικά που πιστοποιούν τυχόν δικαίωμά του σε μειωμένο κόμιστρο ή σε ελεύθερη μετακίνηση (π.χ. ακαδημαϊκή ταυτότητα, δελτίο μαθητικού ή ειδικού εισιτηρίου, δελτίο πολυτέκνων, αστυνομική ταυτότητα για πιστοποίηση της ηλικίας κ.λπ.)
