Νέα επενδυτικά σχέδια, 75 αιτήσεις σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο και μια αγορά που προετοιμάζεται για την εκρηκτική αύξηση των δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης συνθέτουν την επόμενη ημέρα των data centers στην Ελλάδα. Η Data4 βρίσκεται ήδη σε προκαταρκτικό στάδιο σχεδιασμού δεύτερου κέντρου στο campus της Παιανίας, η Digital Realty προχωρά την προετοιμασία του Athens 5 και η Microsoft συνεργάζεται με μεγάλους πελάτες, ώστε οι νέες ελληνικές υποδομές να μπορούν να φιλοξενήσουν από επιχειρησιακά συστήματα έως απαιτητικά AI workloads.
Η μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα, ωστόσο, περνά πλέον μέσα από το ηλεκτρικό δίκτυο. Οι επιχειρήσεις του κλάδου προειδοποιούν ότι ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος δεν μπορεί να δεσμεύεται από επενδυτικά σχέδια αβέβαιης ωριμότητας και ζητούν να εγκαταλειφθεί η λογική του «first come, first served» υπέρ του «first ready, first served». Προτεραιότητα, δηλαδή, να αποκτούν τα έργα που διαθέτουν χρηματοδότηση, τεχνογνωσία, πελάτες και πραγματική δυνατότητα άμεσης υλοποίησης.
Οι προοπτικές και τα εμπόδια της αγοράς βρέθηκαν στο επίκεντρο του Advanced Telecoms Summit 2026, τον περασμένο μήνα. Στο ίδιο συνέδριο, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τοποθέτησε τα data centers μέσα σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο που περιλαμβάνει τα διεθνή καλώδια, τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, τις δορυφορικές επικοινωνίες και τη μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Παπαστεργίου: Η Ελλάδα από θεατής γίνεται βασικός παίκτης
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου ανέδειξε τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της χώρας. Τα τηλεπικοινωνιακά και ενεργειακά καλώδια που φτάνουν ή διέρχονται από την ελληνική επικράτεια αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.
«Η Ελλάδα από θεατής των εξελίξεων στις δορυφορικές τεχνολογίες και επικοινωνίες γίνεται πλέον βασικός παίκτης», ανέφερε, συνδέοντας την ανάπτυξη των καλωδίων με τα data centers, τις επίγειες και δορυφορικές υποδομές και τις αυξανόμενες ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο EMC, το καλωδιακό έργο που μπορεί να ενισχύσει τη σύνδεση της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο, καθώς και στο ενδεχόμενο υποβολής μιας κοινής, multisite πρότασης Ελλάδας και Ιταλίας για AI Gigafactory. Ένα τέτοιο σχέδιο θα απαιτούσε αντίστοιχες διασυνδέσεις της Κοζάνης με άλλα σημεία της Ελλάδας και με την Ιταλία.
Ο υπουργός χρησιμοποίησε τον όρο «ψηφιακή διπλωματία» για να περιγράψει τον νέο ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα καλώδια, η συνδεσιμότητα και οι ψηφιακές υποδομές στις διεθνείς σχέσεις. Η Ελλάδα μπορεί να φιλοξενεί εγκαταστάσεις που θα εξυπηρετούν και άλλες χώρες, αξιοποιώντας τόσο τη γεωγραφική της θέση όσο και τον ρόλο της ως ασφαλούς σημείου στην ευρύτερη περιοχή.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η χώρα χρειάζεται να κινηθεί ταχύτερα στις σταθερές τηλεπικοινωνιακές υποδομές. «Στα καλώδια έχουμε μείνει πίσω», σημείωσε, τονίζοντας ότι τα δίκτυα πρέπει να συμβαδίσουν με την πρόοδο που καταγράφει η Ελλάδα στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Στην ίδια εξίσωση τοποθέτησε και την ενέργεια: «Όπου έχεις καλώδια, έχεις συνδεσιμότητα. Χρειάζεσαι επίσης ενέργεια — και εκεί πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο, ιδιαίτερα στην αποθήκευση».
Η Data4 σχεδιάζει δεύτερο data center
Η Data4 βρίσκεται ήδη σε προκαταρκτικό στάδιο σχεδιασμού του δεύτερου data center στο campus που αναπτύσσει στην Παιανία, όπως αποκάλυψε ο Country Director Greece της εταιρείας, Νίκος Κωνσταντινίδης.
Ο γαλλικός όμιλος ακολουθεί ένα μοντέλο ανάπτυξης που διαφοροποιείται από την ευρεία λιανική διάθεση υπηρεσιών colocation. Κατασκευάζει data centers προσαρμοσμένα στις ανάγκες συγκεκριμένων μεγάλων πελατών και ενεργοποιεί κάθε νέα φάση επέκτασης όταν έχει προηγηθεί η αντίστοιχη εμπορική συμφωνία.
«Υπάρχει ενδιαφέρον και ήδη βρισκόμαστε σε προκαταρκτικά στάδια του σχεδιασμού του δεύτερου», ανέφερε ο κ. Κωνσταντινίδης, χωρίς να αποκαλύψει στοιχεία για τον πιθανό πελάτη.
Το campus της Παιανίας αναπτύσσεται σε έκταση περίπου 74.000 τετραγωνικών μέτρων και διαθέτει χώρο για δεύτερο, τρίτο και τέταρτο data center. Η αρχική επένδυση που έχει ανακοινώσει η Data4 για την είσοδό της στην Ελλάδα υπερβαίνει τα 300 εκατ. ευρώ, ενώ η ανάπτυξη του συγκροτήματος θα πραγματοποιείται σταδιακά, ανάλογα με τις εμπορικές συμφωνίες και τη ζήτηση.
Οι 75 αιτήσεις που δοκιμάζουν το ηλεκτρικό δίκτυο
Το σημαντικότερο εμπόδιο για την ανάπτυξη των νέων εγκαταστάσεων δεν εντοπίζεται πλέον στην κατασκευή τους. Οι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι διαθέτουν τυποποιημένα σχέδια, ομάδες εξειδικευμένων μηχανικών και εμπειρία από εκατοντάδες αντίστοιχα έργα.
Οι δυσκολίες προηγούνται της κατασκευής: εύρεση κατάλληλης γης, εξασφάλιση των σωστών χρήσεων, πολεοδομικές και αρχαιολογικές διαδικασίες, σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο και στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό.
Ο Σάκης Αμαξόπουλος, Senior Business Development Manager της Digital Realty, ανέφερε ότι υπάρχουν αυτή τη στιγμή 75 αιτήσεις ηλεκτρικής σύνδεσης που σχετίζονται με σχέδια για data centers. Ο αριθμός αυτός είναι πολύ υψηλότερος από το πλήθος των έργων που θεωρείται ρεαλιστικό ότι θα φτάσουν τελικά στην κατασκευή.
Η αγορά εκφράζει ανησυχία ότι αιτήσεις από μη ώριμα σχέδια μπορεί να δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο και να καθυστερούν επενδύσεις εταιρειών που διαθέτουν κεφάλαια, πελάτες και δυνατότητα άμεσης υλοποίησης.
«Πρέπει να φύγουμε από το “first come, first served” και να πάμε στο “first ready, first served”», τόνισε ο κ. Αμαξόπουλος.
Η πρόταση προβλέπει ότι η προτεραιότητα δεν θα καθορίζεται μόνο από τη χρονική σειρά υποβολής των αιτήσεων. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η εμπειρία και η τεχνογνωσία του επενδυτή, η χρηματοδοτική του δυνατότητα, η ύπαρξη πελατών και η παροχή εγγυήσεων ότι το έργο μπορεί πράγματι να υλοποιηθεί.
Το αίτημα για one-stop shop
Παράλληλα, ο κλάδος ζητά τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού one-stop shop για τις επενδύσεις σε data centers. Στόχος είναι να περιοριστούν οι χρόνοι απόκρισης των δημόσιων υπηρεσιών και να συντονιστούν καλύτερα οι διαφορετικές διαδικασίες που προηγούνται της κατασκευής.
Όπως επισημάνθηκε στο συνέδριο, η ελληνική Πολιτεία έχει κάνει βήματα τα τελευταία χρόνια και έχει αποδειχθεί ότι ένα μεγάλο data center μπορεί να αδειοδοτηθεί και να κατασκευαστεί μέσα σε απαιτητικό χρονοδιάγραμμα. Εξακολουθούν, ωστόσο, να υπάρχουν περιθώρια για ταχύτερες διαδικασίες και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα.
Κρίσιμο παραμένει και το ανθρώπινο δυναμικό. Η λειτουργία αυτών των εγκαταστάσεων απαιτεί μηχανικούς, τεχνικούς και στελέχη με εξειδίκευση στις κρίσιμες ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές. Η εκπαίδευση του προσωπικού αποτελεί έναν από τους τομείς στους οποίους σχεδιάζει να παρέμβει συλλογικά και ο κλάδος.
Υποδομές για μια αγορά πέρα από την Ελλάδα
Τα μεγάλα data centers που σχεδιάζονται στην Ελλάδα δεν προορίζονται αποκλειστικά για την εγχώρια αγορά. Στόχος τους είναι να εξυπηρετήσουν μια ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει τα Βαλκάνια, την Τουρκία, την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή.
Η ανάπτυξη των υποβρύχιων και επίγειων καλωδίων μπορεί να μετατρέψει τη χώρα σε πύλη μεταφοράς και επεξεργασίας δεδομένων μεταξύ τριών ηπείρων. Αυτός είναι και ο λόγος που τα επενδυτικά σχέδια προβλέπουν ισχύ πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα απαιτούσε αποκλειστικά η ελληνική ζήτηση.
Ιδιαίτερη στρατηγική σημασία αποκτά η Κρήτη. Σύμφωνα με τον κ. Αμαξόπουλο, κάθε νέο υποβρύχιο καλώδιο που φτάνει στο νησί αποτελεί «μια νίκη για την Ελλάδα», καθώς ενισχύει τη συνδεσιμότητα και τον ρόλο της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Digital Realty προχωρά παράλληλα την προετοιμασία του Athens 5. Οι σχετικές μελέτες έχουν εκπονηθεί και οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν αρχίσει, ενώ η πλήρης ανάπτυξη του έργου εξαρτάται από την τελική έγκριση του επενδυτικού προϋπολογισμού.
Microsoft: Προετοιμασία για τα νέα workloads
Στην ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας των επιχειρήσεων αναφέρθηκε ο Αντώνης Οικονόμου, Enterprise Commercial Lead της Microsoft για Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Αδριατική.
Όπως εξήγησε, το cloud δεν αποτελεί μια αφηρημένη έννοια, αλλά στηρίζεται σε πραγματικές υποδομές data centers. Οι μεγάλοι πελάτες πρέπει να προσδιορίσουν εγκαίρως ποια συστήματα και ποιες εφαρμογές θα χρειαστούν, ώστε οι αντίστοιχες δυνατότητες να είναι διαθέσιμες στην Ελλάδα.
Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται συστήματα SAP και Oracle, καθώς και απαιτητικά AI workloads. Η Microsoft εργάζεται ήδη με τους πελάτες της, ώστε οι υπηρεσίες που θα χρειαστούν να μπορούν να υποστηριχθούν από τις νέες εγχώριες υποδομές.
Το επόμενο κύμα από το physical AI
Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει ήδη τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ και αποθήκευση δεδομένων. Το επόμενο κύμα ανάπτυξης μπορεί να προέλθει από το physical AI και τη ρομποτική.
Ο Χρήστος Πετροχείλος, CEO της KIEFER, επισήμανε ότι κάθε ρομποτικό σύστημα συλλέγει και επεξεργάζεται εικόνα, ήχο και δεδομένα θέσης. Η λειτουργία του απαιτεί ισχυρή υπολογιστική υποδομή, αποθήκευση μεγάλου όγκου δεδομένων και πολύ χαμηλό χρόνο απόκρισης.
Κατά την εκτίμησή του, οι πρώτες ευρύτερες εφαρμογές ρομποτικών συστημάτων για συγκεκριμένες και επαναλαμβανόμενες βιομηχανικές εργασίες αναμένεται να αρχίσουν να αναπτύσσονται στην Ευρώπη προς το τέλος του 2027.
