Κακόβουλα αρχεία, ψεύτικες βιβλιοθήκες και επιθέσεις phishing απειλούν τους αναγνώστες ηλεκτρονικών βιβλίων. Τι πρέπει να προσέχουν οι χρήστες, σύμφωνα με την Kaspersky.
Η λήψη ενός δωρεάν ηλεκτρονικού βιβλίου μπορεί να φαίνεται μια απολύτως ακίνδυνη δραστηριότητα. Ωστόσο, πίσω από ιστοσελίδες που υπόσχονται δωρεάν ebooks ενδέχεται να κρύβονται κακόβουλα προγράμματα, επιθέσεις phishing και απόπειρες υποκλοπής προσωπικών δεδομένων.
Σε νέα ανάλυσή της, η Kaspersky προειδοποιεί ότι οι κυβερνοεγκληματίες αξιοποιούν τη δημοτικότητα των ηλεκτρονικών βιβλίων για να εξαπατήσουν τους χρήστες. Οι απειλές δεν περιορίζονται σε ύποπτες ιστοσελίδες, αλλά επεκτείνονται σε ψεύτικα αρχεία PDF, παραπλανητικές διαφημίσεις και πλατφόρμες που μιμούνται γνωστές ψηφιακές βιβλιοθήκες.
Κακόβουλο λογισμικό αντί για ηλεκτρονικό βιβλίο
Μία από τις συνηθέστερες παγίδες αφορά ιστοσελίδες που προσφέρουν πειρατικά αντίγραφα βιβλίων.
Η Kaspersky αναφέρει περιστατικό κατά το οποίο κυβερνοεγκληματίες αξιοποίησαν τέτοιες ιστοσελίδες για να διανείμουν κακόβουλο λογισμικό που χρησιμοποιούσε την υπολογιστική ισχύ μολυσμένων συσκευών για την παραγωγή κρυπτονομισμάτων.
Οι επιτιθέμενοι χρησιμοποιούσαν επίσης κακόβουλα scripts για να αντικαθιστούν συνδέσμους λήψης. Έτσι, αντί για το βιβλίο που αναζητούσε, ο χρήστης λάμβανε συμπιεσμένο αρχείο που περιείχε malware.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι ορισμένες από αυτές τις ιστοσελίδες εμφανίζονταν σε υψηλές θέσεις των αποτελεσμάτων αναζήτησης, γεγονός που μπορούσε να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση αξιοπιστίας.
Σε άλλη περίπτωση, κακόβουλα εκτελέσιμα αρχεία παρουσιάζονταν ως συνηθισμένα PDF βιβλίων. Με την εκτέλεσή τους εγκαθιστούσαν infostealers, δηλαδή προγράμματα σχεδιασμένα να υποκλέπτουν κωδικούς πρόσβασης, δεδομένα browsers, στοιχεία εφαρμογών επικοινωνίας και πληροφορίες από ψηφιακά πορτοφόλια.
Ψεύτικες ιστοσελίδες στα αποτελέσματα αναζήτησης
Μια ακόμη μέθοδος εξαπάτησης βασίζεται στη δημιουργία ιστοσελίδων που προσαρμόζονται αυτόματα στις αναζητήσεις των χρηστών.
Για παράδειγμα, κάποιος που αναζητά δωρεάν ένα συγκεκριμένο βιβλίο μπορεί να οδηγηθεί σε σελίδα που επαναλαμβάνει ακριβώς τον τίτλο της αναζήτησής του και εμφανίζει έναν σύνδεσμο λήψης.
Στην πραγματικότητα, ο σύνδεσμος μπορεί να παραπέμπει σε άλλη ύποπτη ιστοσελίδα ή να ενεργοποιεί τη λήψη κακόβουλου αρχείου.
Σύμφωνα με την Kaspersky, τέτοιες σελίδες μπορούν να δημιουργηθούν ακόμη και για ανύπαρκτα βιβλία και συγγραφείς, καθώς βασίζονται σε αυτοματοποιημένη παραγωγή περιεχομένου.
Phishing μέσω γνωστών βιβλιοπωλείων και ψηφιακών βιβλιοθηκών
Οι επιθέσεις δεν περιορίζονται στη διανομή malware.
Η Kaspersky περιγράφει περιπτώσεις στις οποίες απατεώνες προσποιήθηκαν ότι εκπροσωπούσαν τη γνωστή κοινότητα βιβλιόφιλων Goodreads, προωθώντας πλασματικές υπηρεσίες επί πληρωμή.
Σε άλλη περίπτωση, παραπλανητικές διαφημίσεις στα κοινωνικά δίκτυα χρησιμοποιούσαν την επωνυμία της ελβετικής αλυσίδας βιβλιοπωλείων Orell Füssli και υπόσχονταν μεγάλες εκπτώσεις.
Οι χρήστες που ακολουθούσαν τους συνδέσμους οδηγούνταν σε ψεύτικες ιστοσελίδες, όπου καλούνταν να καταχωρίσουν τα στοιχεία της τραπεζικής τους κάρτας. Αντί για αγορά βιβλίων, ενεργοποιούνταν συνδρομές με χρεώσεις.
Ιδιαίτερο κίνδυνο παρουσιάζουν και οι πλατφόρμες που μιμούνται γνωστές ανεπίσημες ψηφιακές βιβλιοθήκες.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ιστοσελίδας phishing που αντέγραφε τη Z-Library. Το 2024 διέρρευσαν στο διαδίκτυο δεδομένα σχεδόν 10 εκατομμυρίων χρηστών της ψεύτικης πλατφόρμας.
Τα δεδομένα περιλάμβαναν ονόματα, διευθύνσεις email, χώρες διαμονής, κρυπτογραφικά αποτυπώματα κωδικών πρόσβασης, στοιχεία αγορών και διευθύνσεις πορτοφολιών κρυπτονομισμάτων.
Μπορεί να μολυνθεί και ένας e-book reader;
Οι ειδικές συσκευές ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων θεωρούνται γενικά λιγότερο ελκυστικοί στόχοι για τους κυβερνοεγκληματίες σε σχέση με υπολογιστές και smartphones.
Ωστόσο, οι σύγχρονες συσκευές με πρόσβαση στο διαδίκτυο, browsers, εφαρμογές τρίτων και υπηρεσίες cloud διαθέτουν περισσότερες πιθανές επιφάνειες επίθεσης.
Η Kaspersky αναφέρεται σε ευπάθεια που εντοπίστηκε το 2025 σε συσκευές Kindle και θα μπορούσε να επιτρέψει την παραβίαση του συνδεδεμένου λογαριασμού Amazon.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι αναγνώστες ηλεκτρονικών βιβλίων συγκεντρώνουν σημαντικό όγκο προσωπικών δεδομένων, όπως το ιστορικό ανάγνωσης, τις σημειώσεις, τις υπογραμμίσεις και τις αναζητήσεις λέξεων.
Το 2020, δημοσιογράφος του Guardian που ζήτησε από την Amazon αντίγραφο των προσωπικών της δεδομένων έλαβε περισσότερες από 20.000 καταγραφές σχετικές με τη χρήση της συσκευής ανάγνωσης.
Τα στοιχεία περιλάμβαναν πληροφορίες για τα βιβλία που διάβαζε, τον χρόνο ανάγνωσης, τα αποσπάσματα που είχε επισημάνει και τις λέξεις που είχε αναζητήσει.
Πώς να κατεβάζετε ebooks με ασφάλεια
Η Kaspersky συστήνει στους χρήστες να ακολουθούν ορισμένες βασικές πρακτικές προστασίας.
Πρώτον, να προτιμούν επίσημα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία και αξιόπιστες πλατφόρμες διάθεσης βιβλίων. Οι υπηρεσίες αυτές προσφέρουν μεγαλύτερη αξιοπιστία ως προς την προέλευση των αρχείων.
Δεύτερον, να διατηρούν ενημερωμένες τις συσκευές και τις εφαρμογές ανάγνωσης. Οι ενημερώσεις ασφαλείας αντιμετωπίζουν γνωστές ευπάθειες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από επιτιθέμενους.
Τρίτον, να αποφεύγουν την εγκατάσταση ανεπίσημου firmware, καθώς μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργίες, απώλεια εγγύησης ή ακόμη και έκθεση της συσκευής σε κακόβουλο λογισμικό.
Τέταρτον, να δημιουργούν αντίγραφα ασφαλείας της ψηφιακής βιβλιοθήκης τους, όπου αυτό επιτρέπεται και υποστηρίζεται. Η αγορά ενός ηλεκτρονικού βιβλίου δεν εγγυάται απαραίτητα ότι θα παραμείνει διαθέσιμο για πάντα στην ίδια πλατφόρμα.
Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην επέκταση των αρχείων. Ένα ηλεκτρονικό βιβλίο δεν θα πρέπει να απαιτεί την εκτέλεση αρχείων τύπου .exe ή .bat.
Η ψηφιακή ανάγνωση απαιτεί και ψηφιακή προστασία
Η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών βιβλίων δημιουργεί νέες δυνατότητες πρόσβασης στη γνώση, αλλά και ευκαιρίες για διαδικτυακή απάτη.
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται πλέον στη λήψη ενός μολυσμένου αρχείου. Περιλαμβάνουν την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων, την παραπλάνηση μέσω ψεύτικων ιστοσελίδων και την εκμετάλλευση πληροφοριών σχετικά με τις αναγνωστικές συνήθειες.
Το βασικό μήνυμα της Kaspersky είναι ότι η ασφαλής ανάγνωση ξεκινά πριν ακόμη ανοίξει το βιβλίο: από την επιλογή αξιόπιστης πηγής, τον έλεγχο του αρχείου και τη σωστή προστασία της συσκευής.
