Μια νέα βιομηχανική αγορά υψηλής τεχνολογίας αρχίζει να διαμορφώνεται στην Ελλάδα, με διεθνείς εταιρείες να εγκαθιστούν γραμμές παραγωγής, να αναλαμβάνουν συμβάσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ και να συγκροτούν εξειδικευμένες ομάδες στη χώρα. Η ICEYE κατασκευάζει δορυφόρους στην Αθήνα, η Open Cosmos παράγει από την Παλλήνη επτά ελληνικούς δορυφόρους παρατήρησης της Γης και η OroraTech έχει δημιουργήσει μόνιμη βάση για το εθνικό σύστημα ανίχνευσης πυρκαγιών από το Διάστημα.
Το επόμενο κεφάλαιο για τον αναδυόμενο κλάδο αναμένεται να ανοίξει μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, όταν επιχειρήσεις και φορείς του διαστημικού οικοσυστήματος θα συναντηθούν για να συζητήσουν τη δεύτερη φάση του ελληνικού προγράμματος. Στο τραπέζι βρίσκεται το HELLAS-SPACE 2.0, με προϋπολογισμό 350 εκατ. ευρώ, το οποίο δημιουργεί ένα νέο πεδίο διεκδίκησης έργων για δορυφόρους, επίγειες υποδομές, λογισμικό και υπηρεσίες δεδομένων.
Τη συνάντηση προανήγγειλε στο Advanced Telecoms Summit ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, αναφέροντας ότι θα συμμετάσχει «όλο το οικοσύστημα του νέου και του κλασικού Διαστήματος».
Η σημασία της πρωτοβουλίας για την αγορά βρίσκεται στην προοπτική συνέχειας που προσφέρει στις επενδύσεις. Μετά τις πρώτες συμβάσεις του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, οι εταιρείες αναμένουν πλέον να δουν το αντικείμενο, τη δομή και το χρονοδιάγραμμα των επόμενων έργων.
Η ICEYE κατασκευάζει δορυφόρους στην Αθήνα
Η πιο άμεση παραγωγική επένδυση προέρχεται από την ICEYE. Ο φινλανδικός όμιλος έχει δημιουργήσει στην Αθήνα εγκαταστάσεις με γραμμή συναρμολόγησης δορυφόρων τεχνολογίας συνθετικού ανοίγματος ραντάρ, γνωστής ως SAR
Με την έναρξη λειτουργίας της γραμμής, η Ελλάδα έγινε η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία η ICEYE κατασκευάζει δορυφόρους από το αρχικό στάδιο. Η επένδυση περιλαμβάνει επίσης ανάπτυξη εξειδικευμένου προσωπικού και σχεδιασμό κέντρου αριστείας, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας της εταιρείας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στις εγκαταστάσεις της εταιρείας θα συναρμολογηθούν και δύο ελληνικοί δορυφόροι SAR. Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιτρέπει την παρατήρηση του εδάφους ημέρα και νύχτα, ακόμη και όταν επικρατεί νέφωση, παρέχοντας δεδομένα για πλημμύρες, πυρκαγιές, ασφάλεια και θαλάσσια επιτήρηση.
Η επιχειρηματική αξία της επένδυσης δεν περιορίζεται στην ελληνική σύμβαση. Η υποδομή μπορεί να υποστηρίξει διεθνή έργα της ICEYE, δίνοντας στην ελληνική δραστηριότητα τη δυνατότητα να αποκτήσει εξαγωγικό αντικείμενο.
Τα 60 εκατ. ευρώ της Open Cosmos
Ισχυρή παραγωγική θέση στην Ελλάδα οικοδομεί και η Open Cosmos μέσω της Open Cosmos Aegean στην Παλλήνη. Η εταιρεία έχει αναλάβει σύμβαση ύψους 60 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη επτά οπτικών δορυφόρων παρατήρησης της Γης.
Οι δορυφόροι θα παρέχουν καθημερινές εικόνες υψηλής και πολύ υψηλής ανάλυσης, οι οποίες θα μπορούν να αξιοποιούνται στο Κτηματολόγιο, στον εντοπισμό θαλάσσιας ρύπανσης και στην παρακολούθηση της αγροτικής παραγωγής.
Για την Open Cosmos, η ελληνική αγορά αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού σχεδίου ανάπτυξης. Η εταιρεία εξασφάλισε πρόσφατα χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ για να αυξήσει την παραγωγική της δυνατότητα και να επεκτείνει τις υπηρεσίες δορυφορικής συνδεσιμότητας και επιχειρησιακής πληροφόρησης.
Η χρηματοδότηση αφορά το σύνολο της διεθνούς δραστηριότητας της Open Cosmos και όχι αποκλειστικά την Ελλάδα. Παρέχει, όμως, στην εταιρεία πρόσθετα κεφάλαια για την ενίσχυση των παραγωγικών υποδομών και των τεχνολογικών ομάδων της στις ευρωπαϊκές αγορές όπου δραστηριοποιείται. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί το ύψος της επένδυσης που θα κατευθυνθεί ειδικά στην ελληνική θυγατρική.
Η OroraTech επενδύει στην Αθήνα
Τρίτος διεθνής παίκτης με μόνιμη παρουσία στη χώρα είναι η γερμανική OroraTech. Η εταιρεία έχει αναλάβει σύμβαση 20 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του ελληνικού συστήματος δορυφορικής ανίχνευσης και παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών.
Το έργο περιλαμβάνει τέσσερις δορυφόρους θερμικής απεικόνισης, επίγειες υποδομές και πλατφόρμα επεξεργασίας και αποστολής προειδοποιήσεων. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει εικόνα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, υποστηρίζοντας τον έγκαιρο εντοπισμό και την παρακολούθηση των πυρκαγιών.
Η OroraTech έχει ιδρύσει μόνιμη επιχειρησιακή βάση στην Αθήνα, επενδύοντας σε τοπικό προσωπικό, εκπαίδευση και τεχνογνωσία θερμικών αισθητήρων. Η εταιρεία φιλοδοξεί η ελληνική παρουσία της να λειτουργήσει ως βάση για περαιτέρω ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή.
Νέος κύκλος έργων 350 εκατ. ευρώ
Οι κινήσεις των τριών εταιρειών αποτελούν την πρώτη παραγωγική βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί το HELLAS-SPACE 2.0. Το πρόγραμμα διαθέτει προϋπολογισμό 350 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και έχει διάρκεια τεσσάρων ετών. Ακολουθεί το πρώτο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων των 200 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας τη συνολική αξία των δύο διαδοχικών προγραμμάτων στα 550 εκατ. ευρώ.
Τα νέα έργα θα καλύπτουν δορυφόρους παρατήρησης της Γης και θερμικής απεικόνισης, ασφαλείς επικοινωνίες, υπηρεσίες πλοήγησης, προστατευμένες υποδομές δεδομένων και τεχνολογίες παρακολούθησης του διαστημικού χώρου.
Παράλληλα, καταγράφεται ενδιαφέρον και από νέους διεθνείς επενδυτές. Όπως αποκάλυψε στο συνέδριο ο γενικός γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράντζαλος, εταιρείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να αναπτύξουν παραγωγή δορυφόρων στην Ελλάδα. Δεν έχουν, πάντως, ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένες συμφωνίες ή ονόματα επιχειρήσεων.
Το στοίχημα της εξαγωγικής παραγωγής
Οι δημόσιες συμβάσεις δημιουργούν την αρχική ζήτηση που χρειάζεται ένας κλάδος υψηλού κόστους και έντασης τεχνολογίας. Η μακροπρόθεσμη αξία, όμως, θα κριθεί από το εάν οι εγκαταστάσεις που δημιουργούνται θα αναλάβουν έργα και για άλλες χώρες.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον τις πρώτες γραμμές παραγωγής, συμβάσεις για διαφορετικούς τύπους δορυφόρων και εξειδικευμένες ομάδες μηχανικών. Η συνάντηση του Οκτωβρίου έρχεται να συνδέσει αυτές τις επενδύσεις με τη νέα δεξαμενή έργων των 350 εκατ. ευρώ.
Το ζητούμενο για τις εταιρείες είναι η συνέχεια: σταθερό αντικείμενο, συμμετοχή στα επόμενα προγράμματα και δυνατότητα αξιοποίησης των ελληνικών εγκαταστάσεων ως παραγωγικών και τεχνολογικών κόμβων για τη διεθνή αγορά.
