Για πολλούς φοιτητές, ιδιαίτερα όσους σπουδάζουν σε τεχνολογικές και πολυτεχνικές σχολές, η μετάβαση από το πανεπιστήμιο στην αγορά εργασίας συνοδεύεται από ένα γνώριμο ερώτημα: θα μπορέσω πράγματι να αξιοποιήσω όσα έχω μάθει;
Η θεωρητική γνώση δεν μεταφράζεται πάντοτε εύκολα σε πρακτική εμπειρία. Παράλληλα, η ταχύτητα με την οποία αλλάζει η τεχνολογία δημιουργεί την αίσθηση ότι οι δεξιότητες που θεωρούνται σήμερα σημαντικές μπορεί σε λίγα χρόνια να μην επαρκούν.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την επιλογή του σωστού επαγγέλματος. Αφορά και το πώς ένας νέος άνθρωπος μπορεί, ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια, να δημιουργήσει ένα σύνολο γνώσεων, δεξιοτήτων και εμπειριών που θα του επιτρέψει να προσαρμόζεται σε μια αγορά εργασίας που μεταβάλλεται διαρκώς, αναφέρει η Kaspersky.
Από τη θεωρία στην πράξη
Στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλές συζητήσεις φοιτητών τεχνικών σχολών που εκφράζουν ακριβώς αυτή την αγωνία. Ένας φοιτητής computer engineering, για παράδειγμα, περιέγραψε ότι είχε συνηθίσει τόσο πολύ στη θεωρητική εκπαίδευση ώστε δεν γνώριζε πώς να εφαρμόσει στην εργασία όσα είχε μάθει. Ένας άλλος, φοιτητής mechanical engineering, ανησυχούσε ότι δεν είχε αποκτήσει τις πρακτικές δεξιότητες που ζητούν πραγματικά οι εργοδότες. Πίσω από αυτές τις ανησυχίες βρίσκεται συχνά ο φόβος ότι οι σπουδές από μόνες τους δεν αρκούν.
Μια διαφορετική προσέγγιση είναι οι φοιτητές να μην περιμένουν να έχουν εξαρχής μια ολοκληρωμένη απάντηση για το επαγγελματικό τους μέλλον, αλλά να αρχίσουν σταδιακά να δημιουργούν αυτό που η Αμερικανίδα κλινική ψυχολόγος Meg Jay περιγράφει ως identity capital. Πρόκειται ουσιαστικά για το σύνολο της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής εμπειρίας, των δεξιοτήτων και των σχέσεων που αυξάνουν σταδιακά την επαγγελματική αξία ενός ανθρώπου.
Ένα internship, ένα πρόσθετο course, η συμμετοχή σε ένα project ή η απόκτηση μιας νέας τεχνικής δεξιότητας μπορεί να φαίνονται μικρά βήματα. Συσσωρευτικά, όμως, μπορούν να δημιουργήσουν μια πολύ ισχυρότερη βάση για την επόμενη ημέρα.
Το 39% των σημερινών δεξιοτήτων αλλάζει έως το 2030
Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη καθώς μεταβάλλεται η ίδια η αγορά εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία του World Economic Forum που επικαλείται η Kaspersky, κατά μέσο όρο το 39% των σημερινών δεξιοτήτων των εργαζομένων αναμένεται είτε να μετασχηματιστεί είτε να καταστεί παρωχημένο έως το 2030.
Αυτό σημαίνει ότι για έναν σημερινό φοιτητή δεν αρκεί απαραίτητα να περιοριστεί αυστηρά στο αντικείμενο του πτυχίου του. Η τεχνητή νοημοσύνη, τα big data, ο τεχνολογικός αλφαβητισμός και η κυβερνοασφάλεια συγκαταλέγονται στα πεδία δεξιοτήτων που αναπτύσσονται γρήγορα.
Η δυνατότητα να συνδυάζει κανείς γνώσεις από διαφορετικά αλλά γειτονικά πεδία μπορεί επομένως να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία στην επαγγελματική του πορεία.
Γιατί η κυβερνοασφάλεια αφορά περισσότερους από τους ειδικούς
Η γνώση κυβερνοασφάλειας δεν είναι απαραίτητα χρήσιμη μόνο σε κάποιον που σχεδιάζει να εργαστεί ως cybersecurity professional. Καθώς σχεδόν κάθε τεχνικό επάγγελμα αποκτά ψηφιακή διάσταση, η βασική κατανόηση των ψηφιακών κινδύνων μετατρέπεται σταδιακά σε οριζόντια επαγγελματική δεξιότητα.
Οι κυβερνοαπειλές, άλλωστε, συνεχίζουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με στοιχεία της Kaspersky, το 56% των χρηστών του διαδικτύου αντιμετώπισε κάποια μορφή scam ή phishing κατά το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, το 2025 οι λύσεις της εταιρείας εντόπιζαν κατά μέσο όρο περίπου 500.000 νέα κακόβουλα αρχεία ημερησίως, αριθμό αυξημένο κατά 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει κρίσιμος
Ένας ακόμη λόγος που οι βασικές γνώσεις κυβερνοασφάλειας αποκτούν μεγαλύτερη σημασία είναι ότι ο ανθρώπινος παράγοντας εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από σημαντικό αριθμό περιστατικών ασφαλείας.
Ένας εργαζόμενος δεν χρειάζεται να είναι ειδικός στην κυβερνοασφάλεια για να μειώσει τον κίνδυνο. Χρειάζεται όμως να μπορεί να αναγνωρίζει ένα ύποπτο email, να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους ενός αδύναμου κωδικού πρόσβασης, να προστατεύει εταιρικά δεδομένα και να κατανοεί ότι μια φαινομενικά απλή καθημερινή ενέργεια μπορεί να δημιουργήσει μια ευπάθεια για ολόκληρο τον οργανισμό.
Για τους εργοδότες, επομένως, ένα προσωπικό με βασική ψηφιακή και cybersecurity παιδεία μπορεί να συμβάλει στη μείωση τόσο του κινδύνου όσο και του κόστους αντιμετώπισης περιστατικών.
Μια δεξιότητα που ανοίγει διαφορετικές επαγγελματικές διαδρομές
Η γνώση βασικών αρχών κυβερνοασφάλειας μπορεί επίσης να διευρύνει τις επαγγελματικές επιλογές ενός νέου ανθρώπου. Ο καθηγητής Data and Application Security στο University of Liechtenstein, Pavel Laskov, επισημαίνει ότι οι βασικές γνώσεις και πρακτικές δεξιότητες cybersecurity μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες επαγγελματικής ανάπτυξης σε διαφορετικούς συμβουλευτικούς ρόλους.
Η έλλειψη εξειδικευμένων επαγγελματιών κυβερνοασφάλειας ενισχύει τη ζήτηση για ανθρώπους που διαθέτουν σχετικές γνώσεις, ακόμη και όταν βρίσκονται στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους πορείας.
Ταυτόχρονα, η εξοικείωση με την κυβερνοασφάλεια μπορεί να ενισχύσει το systems thinking, δηλαδή την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τα διαφορετικά στοιχεία ενός συστήματος όχι απομονωμένα, αλλά ως μέρη ενός ενιαίου συνόλου.
Ένα δωρεάν πρόγραμμα για φοιτητές
Σε αυτό το πλαίσιο, η Kaspersky Academy διαθέτει το δωρεάν online πρόγραμμα Cybersecurity. Entry Level, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε πρωτοετείς και δευτεροετείς φοιτητές πανεπιστημίων και κολεγίων. Το πρόγραμμα παρουσιάζει τις βασικές αρχές της κυβερνοασφάλειας, τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι κυβερνοεγκληματίες, τους διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους της ασφάλειας πληροφοριών και τις προοπτικές του συγκεκριμένου τομέα.
Πρόσφατα προστέθηκε και νέο module Security by Design, με αντικείμενο την αρχιτεκτονική ασφάλειας πληροφοριών και τον σχεδιασμό συστημάτων στα οποία η ασφάλεια ενσωματώνεται εξαρχής. Το course διαρκεί έναν μήνα και πραγματοποιείται μέσω video lessons από ειδικούς της Kaspersky. Οι φοιτητές που ολοκληρώνουν επιτυχώς το τελικό test λαμβάνουν πιστοποιητικό της Kaspersky Academy. Για την εγγραφή απαιτείται ακαδημαϊκή διεύθυνση email πανεπιστημίου ή κολεγίου.
Το πτυχίο είναι η αρχή, όχι το τέλος
Για τους σημερινούς φοιτητές τεχνολογίας, η μεγαλύτερη πρόκληση ίσως δεν είναι να προβλέψουν ποιο ακριβώς επάγγελμα θα κάνουν σε δέκα χρόνια. Σε μια αγορά όπου οι τεχνολογίες και οι απαιτούμενες δεξιότητες μεταβάλλονται συνεχώς, μεγαλύτερη αξία μπορεί να έχει η ικανότητα να μαθαίνουν, να αποκτούν πρακτική εμπειρία και να προσθέτουν νέες γνώσεις πάνω στη βάση που δημιουργούν οι σπουδές τους.
Η κυβερνοασφάλεια είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δεν χρειάζεται να αποτελεί τον τελικό επαγγελματικό προορισμό κάθε φοιτητή τεχνολογίας. Η βασική γνώση της, όμως, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη χρήσιμο κομμάτι του επαγγελματικού του κεφαλαίου σε έναν κόσμο όπου σχεδόν κάθε τεχνική δραστηριότητα είναι πλέον και ψηφιακή.
