Το 2024 η ΕΕΤΤ ανέλαβε τον ρόλο του Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών και πραγματοποίησε σημαντικά βήματα για την αποτελεσματική εφαρμογή του Κανονισμού (EE) 2022/2065 για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act-DSA), συνδράμοντας στην προσπάθεια αντιμετώπισης του παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου στο Διαδίκτυο και ενίσχυσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των χρηστών ψηφιακών υπηρεσιών.
Η ΕΕΤΤ επιδίωξε επίσης, την ενίσχυση της ενημέρωσης των χρηστών και των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με τον Κανονισμό DSA και τις υποχρεώσεις που θέτει στους παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών.
Οι σημαντικότερες δράσεις της ΕΕΤΤ κατά τη διάρκεια του 2024, στο πλαίσιο του Κανονισμού DSA περιλαμβάνουν:
- Τη διαχείριση καταγγελιών χρηστών ψηφιακών υπηρεσιών.
- Τη θέσπιση διαδικασίας σχετικά με την αναγνώριση αξιόπιστων πηγών επισήμανσης παράνομου περιεχομένου.
- Την αναγνώριση αξιόπιστων πηγών επισήμανσης παράνομου περιεχομένου.
- Τη θέσπιση διαδικασίας σχετικά με την πιστοποίηση Οργάνων Εξωδικαστικής Επίλυσης Διαφορών.
- Την καθιέρωση πλαισίου συνεργασίας με τις άλλες αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα (Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα-ΑΠΔΠΧ και Εθνικό Συμβούλιο ΡαδιοτηλεόρασηςΕΣΡ).
- Τη δημιουργία μητρώου παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών. Την ενεργή συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών και στις σχετικές ομάδες εργασίας. Την ανάληψη ενημερωτικών δράσεων.
Για το 2025, η ΕΕΤΤ στοχεύει να ενισχύσει περαιτέρω τις δράσεις της για την αποτελεσματική εφαρμογή του Κανονισμού DSA, επιδιώκοντας επίσης, να καθιερώσει έναν μόνιμο δίαυλο επικοινωνίας και τακτικές συναντήσεις με παρόχους, αξιόπιστες πηγές επισήμανσης παράνομου περιεχομένου, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, αρχές έκδοσης εντολών και άλλους φορείς.
Οι καταγγελίες του 2024
Το 2024, η ΕΕΤΤ έγινε αποδέκτης συνολικά 43 καταγγελιών σχετικά με τον Κανονισμό DSA. Σημειώνεται ότι κατά το έτος 2024, δεν υποβλήθηκαν καταγγελίες σχετικά με τον Κανονισμό DSA στην ΑΠΔΠΧ και το ΕΣΡ.
Τα πιο συχνά καταγγελλόμενα ζητήματα για το 2024 αφορούσαν τα ακόλουθα θέματα του Κανονισμού:
- Δυσκολία επικοινωνίας με τον πάροχο ενδιάμεσης ψηφιακής υπηρεσίας (άρθρο 12 του Κανονισμού): Οι πάροχοι ενδιάμεσων ψηφιακών υπηρεσιών έχουν υποχρέωση να ορίζουν ενιαίο σημείο επαφής που επιτρέπει στους χρήστες της υπηρεσίας να επικοινωνούν μαζί τους άμεσα και εύκολα, με ηλεκτρονικά μέσα και με τρόπο φιλικό προς τον χρήστη. Οι πληροφορίες πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμες και διαρκώς επικαιροποιημένες. Οι σχετικές καταγγελίες αφορούσαν τη δυσκολία/αδυναμία του χρήστη να επικοινωνήσει με τον πάροχο της ψηφιακής υπηρεσίας.
- Ανεπαρκής αιτιολογία επιβολής περιορισμού χρήσης πλατφόρμας (άρθρο 17 του Κανονισμού): Οι πάροχοι υπηρεσιών φιλοξενίας οφείλουν να παρέχουν σαφή και συγκεκριμένη αιτιολόγηση στους χρήστες, όταν επιβάλλουν περιορισμούς στη χρήση των υπηρεσιών τους. Η αιτιολόγηση θα πρέπει να διευκρινίζει εάν οι ενέργειες του χρήστη αφορούσαν παράνομο περιεχόμενο ή παραβίαση των όρων χρήσης της πλατφόρμας. Οι σχετικές καταγγελίες αφορούσαν τη μη παροχή σαφούς και συγκεκριμένης αιτιολόγησης από τους παρόχους υπηρεσιών φιλοξενίας.
- Δυσκολία υποβολής καταγγελίας (άρθρο 20 του Κανονισμού): Οι πάροχοι υποχρεούνται να διαθέτουν ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ DSA εύχρηστο σύστημα διαχείρισης καταγγελιών. Το σύστημα αυτό πρέπει να επιτρέπει στους χρήστες να υποβάλλουν καταγγελία, χωρίς χρέωση, εντός έξι μηνών από την έκδοση σχετικής απόφασης για περιορισμό περιεχομένου. Επιπλέον, οι πάροχοι υποχρεούνται να ενημερώνουν τον χρήστη, χωρίς καθυστέρηση, για την απόφαση που έλαβαν αφού εξέτασαν την καταγγελία, παρέχοντας επαρκή αιτιολόγηση και ενημέρωση σχετικά με τις δυνατότητες εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Οι σχετικές καταγγελίες αφορούσαν τη δυσκολία που αντιμετώπισαν οι χρήστες κατά την υποβολή καταγγελιών σε παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών.
Για τις καταγγελίες που υποβλήθηκαν και αφορούσαν ενδεχόμενες παραβάσεις του Κανονισμού DSA από παρόχους ενδιάμεσων ψηφιακών υπηρεσιών εγκατεστημένους στην Ελλάδα, η ΕΕΤΤ προχώρησε στη σύνταξη και αποστολή επιστολών προς τους παρόχους αυτούς. Σκοπός των επιστολών ήταν η διερεύνηση των καταγγελλόμενων θεμάτων και η πρόσκληση των παρόχων για συμμόρφωση εντός συγκεκριμένης προθεσμίας. Σε δυο περιπτώσεις, οι πάροχοι ανταποκρίθηκαν συμμορφούμενοι με τις διατάξεις του Κανονισμού, ενημερώνοντας την ΕΕΤΤ σχετικά, εντός του 2024, ενώ η εξέταση των δύο άλλων καταγγελιών αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2025.
Τι προβλέπει ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες
Ο Κανονισμός (EE) 2022/2065 για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act-DSA) αποσκοπεί στην αντιμετώπιση παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου στο Διαδίκτυο, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων όλων των χρηστών.
Στο πλαίσιο αυτό, ρυθμίζει τις ενδιάμεσες ψηφιακές υπηρεσίες, δηλαδή υπηρεσίες όπως διαδικτυακές πλατφόρμες πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης, επιβάλλοντας μία σειρά υποχρεώσεων, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:
- απαιτήσεις διαφάνειας σχετικά με τον τρόπο ελέγχου του περιεχομένου,
- μηχανισμούς υποβολής ειδοποιήσεων για παράνομο περιεχόμενο,
- εσωτερικό σύστημα διαχείρισης καταγγελιών,
- παροχή πρόσβασης σε εξωδικαστική επίλυση διαφορών και
- προτεραιότητα στις ειδοποιήσεις που υποβάλλονται από αξιόπιστες πηγές επισήμανσης παράνομου περιεχομένου.
Επίσης, ο Κανονισμός DSA δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των ανηλίκων και των νέων στο Διαδίκτυο. Ειδικά για τους παρόχους Πολύ Μεγάλων Διαδικτυακών Πλατφορμών (Very Large Online Platforms-VLOPs) και Πολύ Μεγάλων Διαδικτυακών Μηχανών Αναζήτησης (Very Large Online Search Engines -VLOSΕs) προβλέπει επιπλέον υποχρεώσεις, όπως η ετήσια δημοσίευση αξιολόγησης συστημικών κινδύνων και η λήψη μέτρων για τον περιορισμό τους.
Ο Κανονισμός DSA τέθηκε σε ισχύ στις 17 Φεβρουαρίου 2024, σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και η εφαρμογή του σε κάθε χώρα συντονίζεται από τους Eθνικούς Συντονιστές Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Coordinators-DSCs), οι οποίοι ορίζονται από τα κράτη μέλη. Για τους VLOPs και VLOSEs, η αρμόδια αρχή για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τον Κανονισμό DSA είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
