- της Νατάσας Φραγκούλη
«Τα μετρητά πολλοί εμίσησαν στη διάρκεια της πανδημικής κρίσης, τις ανέπαφες συναλλαγές ελάχιστοι». Η φράση αυτή περιγράφει τις συνήθειες πληρωμών των Ελλήνων πολιτών κατά την πανδημία. Από το ξέσπασμα της υγειονομικής κρίσης, περισσότεροι από ένας στους δύο Έλληνες (53%) χρησιμοποιούν περισσότερο τις ανέπαφες πληρωμές με κάρτα.
Επιπλέον, αν και το ήμισυ περίπου των πολιτών αναφέρει ότι συνέχισε να χρησιμοποιεί τα μετρητά, όπως και πριν την πανδημία, το 33% υποστήριξε ότι τα χρησιμοποιεί με μικρότερη συχνότητα. Οι πιο σημαντικοί λόγοι που ώθησαν τους Έλληνες σε λιγότερο συχνή χρήση των μετρητών και την στροφή στις ανέπαφες συναλλαγές είναι η μεγαλύτερη ευκολία που προσδόθηκε στη χρήση των τρόπων online πληρωμής.
Επίσης, ο πιθανός κίνδυνος μόλυνσης μέσω των μετρητών ή της φυσικής εγγύτητας στο ταμείο, αλλά και η προτροπή από την κυβέρνηση και τους δημόσιους φορείς για μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών ή και η δυσκολία που παρουσίαζε η ανάληψη μετρητών την περίοδο αυτή. Την παραπάνω εικόνα αποτυπώνει η έρευνα για την επίδραση της πανδημίας στη χρήση των μετρητών και τις συνήθειες πληρωμών στη ζώνη του ευρώ που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (IMPACT survey).
Αυξήθηκαν ραγδαία οι πληρωμές με κάρτα
Την έρευνα επικαλείται η Τράπεζα της Ελλάδος στην ενδιάμεση έκθεσή της για τη νομισματική πολιτική το 2021, την οποία δημοσιοποίησε χθες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, η συχνότερη χρήση των ανέπαφων πληρωμών με κάρτα επιβεβαιώνεται και από τα στατιστικά στοιχεία των πληρωμών, σύμφωνα με τα οποία η αξία των εγχώριων πληρωμών με κάρτα διαμορφώθηκε το 2020 σε 35 δισ. ευρώ, έναντι 24 δισ. ευρώ το 2019. Πρόκειται για μια αύξηση κατά 44% σε ετήσια βάση αύξηση (ή 39% με βάση τον αριθμό των πληρωμών αυτών).
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι οι πληρωμές με κάρτα, που πραγματοποιήθηκαν με φυσική παρουσία σε φυσικό τερματικό EFTPOS ανήλθαν το 2020 σε 28,7 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 29% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αντίστοιχη αξία εκείνων που πραγματοποιήθηκαν εξ αποστάσεως ανήλθε σε 6,8 δισ. ευρώ το 2020, αυξημένη κατά 71% έναντι του προηγούμενου έτους.
Απεταξάμην… τα μετρητά
Κατά συνέπεια, ο λόγος μετρητών-καρτών (cash-card ratio) που θεωρείται ενδεικτικός της προτίμησης των καταναλωτών για πληρωμές με μετρητά σε σχέση με τις συναλλαγές με κάρτα και ο οποίος καταγράφει πτωτική τάση εδώ και αρκετά έτη, συνέχισε να υποχωρεί με εντονότερο ρυθμό το 2020. Αυτό υποδηλώνει συνολικά ενίσχυση της προτίμησης για πληρωμές με κάρτα έναντι των μετρητών κατά την πανδημία.
Eιδικότερα, ο λόγος μετρητών-καρτών, αφού υποχώρησε από 85% το 2015 σε 63% το 2019, μειώθηκε περαιτέρω σε 52% το 2020. Επιπρόσθετα, η μέση αξία ανά συναλλαγή με χρεωστική κάρτα, η οποία ακολουθούσε πτωτική πορεία, αυξήθηκε, για πρώτη φορά μετά το 2015, σε 33 ευρώ περίπου (από 30 ευρώ το 2019).
«Λόγω των περιορισμών στην κινητικότητα, οι καταναλωτές πραγματοποίησαν στα σημεία πώλησης αγορές με μικρότερη συχνότητα, αλλά μεγαλύτερης αξίας» διαπιστώνει η ΤτΕ.
