Ιδιαίτερη έμφαση στην υγεία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη στήριξη καινοτόμων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων
Το «Ορίζων Ευρώπη» εξασφαλίζει άμεση και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για δράσεις έρευνας και καινοτομίας που στόχο έχουν την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πανδημία COVID-19.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα υψηλότερα κονδύλια που έχει διαθέσει ποτέ η ΕΕ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την έρευνα στον ψηφιακό τομέα. Στήριξη θα δοθεί επίσης σε καινοτόμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ανάπτυξη των ερευνητικών υποδομών στην Ευρώπη, ενώ το Κοινοβούλιο εξασφάλισε ότι, μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, θα διατεθεί 1 δισ. ευρώ επιπλέον για την επιστημονική έρευνα.
Υλοποιείται προσωρινά από 1η Ιανουαρίου
Το πρόγραμμα υλοποιείται ήδη σε προσωρινή βάση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την 1η Ιανουαρίου 2021. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν τη συμφωνία με το Συμβούλιο επί του προγράμματος την Τρίτη με 677 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 17 αποχές (κανονισμός για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη») και 661 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 33 αποχές (ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του «Ορίζων Ευρώπη»).
Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» θα έχει συνολικό προϋπολογισμό 95,5 δισ. ευρώ. Από τα χρήματα αυτά, τα 5,4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από το σχέδιο ανάκαμψης της ΕΕ «Next Generation EU», ενώ επιπλέον 4 δισ. ευρώ επενδύσεων θα διατεθούν μέσω του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) της ΕΕ.
«Το πρόγραμμα “Ορίζων Ευρώπη” θα προετοιμάσει την ΕΕ για μελλοντικές προκλήσεις, ενισχύοντας τα συστήματα υγείας, στηρίζοντας την απεξάρτηση της βιομηχανίας από τα ορυκτά καύσιμα και βοηθώντας τις επιχειρήσεις να καινοτομήσουν. Θα στηρίξει επίσης και τους Ευρωπαίους ερευνητές! Οι φιλόδοξες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία αποτελούν επενδύσεις για τις προκλήσεις του μέλλοντος», δήλωσε ο Dan Nica (Σοσιαλιστές, Ρουμανία), εισηγητής για τον κανονισμό «Ορίζων Ευρώπη».
«Καταρτίσαμε έναν φιλόδοξο και ισορροπημένο προϋπολογισμό που προσφέρει σημαντική στήριξη τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στη θεματική έρευνα. Για πρώτη φορά προβλέπεται και ειδικός προϋπολογισμός για τον πολιτιστικό και δημιουργικό κλάδο της Ευρώπης. Το πρόγραμμα θα αποτελέσει κρίσιμης σημασίας τμήμα της ανάκαμψης στην Ευρώπη», δήλωσε ο Christian Ehler (ΕΛΚ, Γερμανία), εισηγητής για το ειδικό πρόγραμμα υλοποίησης του «Ορίζων Ευρώπη». «Με το πρόγραμμα αυτό θεσπίζεται και η νομική υποχρέωση της ΕΕ να υπερασπίζεται την ακαδημαϊκή ελευθερία σε ολόκληρη την ήπειρο», ανέφερε.
Πυλώνες ανάπτυξης
Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» αποτελείται από τρεις πυλώνες:
- Ο πυλώνας «επιστήμη αριστείας» θα στηρίξει πρωτοποριακά ερευνητικά προγράμματα που θα αναπτύξουν και θα υλοποιήσουν ερευνητές μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας. Θα χρηματοδοτήσει επίσης υποτροφίες και ανταλλαγές ερευνητών μέσω των δράσεων Marie Skłodowska-Curie και θα εξασφαλίσει επενδύσεις για τη βελτίωση των ερευνητικών υποδομών.
- Ο πυλώνας «παγκόσμιες προκλήσεις και ευρωπαϊκή βιομηχανική ανταγωνιστικότητα» θα προσφέρει άμεση στήριξη σε ερευνητικά έργα στον τομέα της κοινωνίας, της τεχνολογίας και τη βιομηχανίας και θα καθορίσει τις ερευνητικές προτεραιότητες της ΕΕ. Θα χρηματοδοτηθούν ακόμα συμπράξεις μεταξύ δημοσίων φορέων, συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, και δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών, το οποίο παρέχει ανεξάρτητα επιστημονικά στοιχεία και τεχνική υποστήριξη σε φορείς χάραξης πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών.
- Ο πυλώνας «καινοτόμος Ευρώπη» έχει ως στόχο να καταστήσει την Ευρώπη ηγετική δύναμη στην καινοτομία για την ανάπτυξη αγορών. Μέσω της περαιτέρω ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), ο πυλώνας αυτός έχει ως στόχο να προωθήσει την καλύτερη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
