ChatGPT και παιδιά: Πόσο ασφαλές είναι;

- Advertisement -

Τι αλλάζει με το ChatGPT for Teens, πώς λειτουργούν οι γονικοί έλεγχοι και ποιοι κίνδυνοι παραμένουν για τους ανήλικους χρήστες της τεχνητής νοημοσύνης.

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει στην καθημερινότητα των εφήβων, προσφέροντας νέες δυνατότητες μάθησης, αναζήτησης πληροφοριών και δημιουργικότητας. Ωστόσο, όσο περισσότερο οι νέοι χρησιμοποιούν εργαλεία όπως το ChatGPT, τόσο εντονότερα τίθενται ερωτήματα για την ασφάλεια, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την επίδρασή τους στην ψυχολογική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με νέα ανάλυση της ESET, η OpenAI έχει ενισχύσει τους μηχανισμούς προστασίας για τους χρήστες ηλικίας 13 έως 17 ετών, με την εισαγωγή του ChatGPT for Teens. Παρά τις πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, όμως, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την επίβλεψη, την επικοινωνία και την καθοδήγηση από τους γονείς.

Πόσοι έφηβοι χρησιμοποιούν AI και για ποιους λόγους;

Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από εφήβους έχει ήδη αποκτήσει σημαντική έκταση. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 και βασίστηκε σε 1.458 εφήβους στις ΗΠΑ, το 54% δήλωσε ότι έχει χρησιμοποιήσει AI chatbots για βοήθεια στις σχολικές εργασίες. Παράλληλα, το 12% ανέφερε ότι έχει στραφεί σε τέτοια εργαλεία για συναισθηματική υποστήριξη ή προσωπικές συμβουλές.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο χρήσεις είναι ουσιαστική. Μια ανακριβής απάντηση σε μια σχολική εργασία μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα. Αντίθετα, μια ακατάλληλη συμβουλή για προσωπικά ή ψυχολογικά ζητήματα ενδέχεται να έχει σοβαρότερες συνέπειες.

Για τον λόγο αυτό, η ESET επισημαίνει ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν το ChatGPT είναι ασφαλές, αλλά και πώς χρησιμοποιείται από τους εφήβους.

Τι είναι το ChatGPT for Teens και ποιες προστασίες προσφέρει;

Το ChatGPT for Teens παρουσιάστηκε στις 18 Αυγούστου 2026 ως ένα σύνολο πρόσθετων μηχανισμών προστασίας για χρήστες ηλικίας 13 έως 17 ετών.

Δεν πρόκειται για ξεχωριστή εφαρμογή, αλλά για μια ειδικά προσαρμοσμένη εμπειρία χρήσης του ChatGPT, με αυστηρότερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις.

Μεταξύ άλλων, οι προστασίες περιορίζουν την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, όπως ακραία βία, σεξουαλικό περιεχόμενο, επικίνδυνες διαδικτυακές προκλήσεις και αναφορές που ενδέχεται να ενθαρρύνουν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Επιπλέον, το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να αποφεύγει απαντήσεις που ενισχύουν τη συναισθηματική εξάρτηση των εφήβων από την τεχνητή νοημοσύνη.

Παρέχει επίσης υπενθυμίσεις για διαλείμματα κατά τη διάρκεια παρατεταμένης χρήσης και ενθαρρύνει την αξιοποίηση του Study mode, αντί της άμεσης παραγωγής έτοιμων απαντήσεων στις σχολικές εργασίες.

Πώς αναγνωρίζει το ChatGPT έναν ανήλικο χρήστη;

Η εφαρμογή των πρόσθετων μέτρων προστασίας βασίζεται τόσο στην ηλικία που δηλώνει ο χρήστης όσο και σε μηχανισμούς εκτίμησης ηλικίας.

Σύμφωνα με την ESET, όταν ένας λογαριασμός δηλώνει ηλικία μεταξύ 13 και 17 ετών ή το σύστημα εκτιμά ότι πιθανότατα ανήκει σε ανήλικο, ενεργοποιείται η εμπειρία ChatGPT for Teens.

Η εκτίμηση μπορεί να βασίζεται σε διαφορετικές ενδείξεις, όπως η ηλικία του λογαριασμού, τα μοτίβα χρήσης και άλλες πληροφορίες που σχετίζονται με τη δραστηριότητά του.

Ωστόσο, οι προστασίες συνδέονται με τον λογαριασμό και όχι με τη συσκευή.

Αυτό σημαίνει ότι ένας έφηβος που χρησιμοποιεί τον λογαριασμό ενός ενήλικου μέλους της οικογένειας δεν επωφελείται απαραίτητα από τις ειδικές ρυθμίσεις προστασίας.

Τι μπορούν να ελέγχουν οι γονείς;

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του ChatGPT for Teens είναι η δυνατότητα σύνδεσης του λογαριασμού του εφήβου με εκείνον του γονέα ή κηδεμόνα.

Μέσω των γονικών ελέγχων, οι γονείς μπορούν να καθορίζουν ώρες κατά τις οποίες το ChatGPT δεν θα είναι διαθέσιμο, να περιορίζουν ορισμένες λειτουργίες και να διαχειρίζονται ρυθμίσεις προστασίας.

Μπορούν, για παράδειγμα, να απενεργοποιούν τη φωνητική λειτουργία, τη δημιουργία εικόνων ή τη μνήμη, καθώς και να προγραμματίζουν ώρες μελέτης με ενεργοποιημένο το Study mode.

Επιπλέον, υπάρχει δυνατότητα λήψης ειδοποιήσεων σε ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις κινδύνου.

Ωστόσο, η ESET διευκρινίζει ότι οι γονικοί έλεγχοι δεν παρέχουν στους γονείς πρόσβαση στις συνομιλίες των παιδιών τους.

Οι γονείς δεν μπορούν να διαβάζουν το ιστορικό συνομιλιών ούτε να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη δραστηριότητα του εφήβου. Οι ειδοποιήσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν περιορισμένες πληροφορίες και ενεργοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Οι κίνδυνοι που παραμένουν παρά τα μέτρα προστασίας

Παρότι οι νέοι μηχανισμοί περιορίζουν ορισμένους κινδύνους, δεν μπορούν να εγγυηθούν ότι κάθε απάντηση του ChatGPT θα είναι ακριβής ή κατάλληλη για έναν ανήλικο.

Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι οι λεγόμενες «παραισθήσεις» της τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή η παραγωγή λανθασμένων ή ανύπαρκτων πληροφοριών με τρόπο που φαίνεται πειστικός.

Οι έφηβοι μπορεί να θεωρήσουν μια τέτοια απάντηση αξιόπιστη, ιδιαίτερα όταν διατυπώνεται με βεβαιότητα και φιλικό ύφος.

Ένας δεύτερος κίνδυνος αφορά την υπερβολική εξάρτηση από τα AI chatbots για προσωπικές αποφάσεις ή συναισθηματική υποστήριξη.

Η παιδοψυχολόγος Kamila Ryšánková, την οποία επικαλείται η ESET, επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει παιδιά που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες ή έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση.

Ωστόσο, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη στήριξη από γονείς, εκπαιδευτικούς, φίλους ή επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης στην κοινοποίηση προσωπικών πληροφοριών. Οι ανήλικοι δεν θα πρέπει να μοιράζονται διευθύνσεις, στοιχεία σχολείου, έγγραφα ταυτοποίησης, ευαίσθητες φωτογραφίες ή πληροφορίες τρίτων.

Πότε η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης γίνεται ανησυχητική;

Η ESET αναφέρει ορισμένες συμπεριφορές που μπορούν να λειτουργήσουν ως προειδοποιητικά σημάδια για τους γονείς.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παραμέληση σχολικών υποχρεώσεων, ο περιορισμός της επικοινωνίας με φίλους και οικογένεια, καθώς και η υπερβολική ενασχόληση με το chatbot εις βάρος του ύπνου ή άλλων δραστηριοτήτων.

Ανησυχία μπορεί επίσης να προκαλεί η τάση ενός εφήβου να εμπιστεύεται αποκλειστικά την τεχνητή νοημοσύνη για προσωπικά προβλήματα ή να δυσκολεύεται να λάβει αποφάσεις χωρίς τη βοήθειά της.

Οι ειδικοί τονίζουν, ωστόσο, ότι ο χρόνος χρήσης δεν αποτελεί από μόνος του επαρκή ένδειξη προβλήματος.

Το σημαντικότερο είναι εάν η χρήση επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις και την ψυχολογική ευημερία του παιδιού.

Ψεύτικες εφαρμογές ChatGPT και νέοι κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας

Πέρα από τους ψυχολογικούς και εκπαιδευτικούς κινδύνους, η ESET αναδεικνύει και μια σημαντική απειλή κυβερνοασφάλειας: τις ψεύτικες εφαρμογές και ιστοσελίδες που μιμούνται το ChatGPT.

Ορισμένες παρουσιάζονται ως ανεπίσημες εκδόσεις που παρακάμπτουν σχολικούς περιορισμούς ή προσφέρουν πρόσθετες λειτουργίες.

Ωστόσο, τέτοιες εφαρμογές ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για την υποκλοπή κωδικών πρόσβασης, δεδομένων συνομιλιών ή άλλων προσωπικών πληροφοριών.

Η ESET αναφέρει ότι το 2024 κατέγραψε περισσότερες από 4.000 απόπειρες εγκατάστασης κακόβουλης επέκτασης browser που εμφανιζόταν ως νόμιμο εργαλείο.

Παράλληλα, άλλοι ερευνητές εντόπισαν δύο επεκτάσεις Chrome που συνέλεγαν συνομιλίες από ChatGPT και DeepSeek και είχαν συνολικά περίπου 900.000 χρήστες.

Η εταιρεία συνιστά στους γονείς να ελέγχουν τις εφαρμογές και τις επεκτάσεις που χρησιμοποιούν τα παιδιά τους και να επιλέγουν αποκλειστικά επίσημες υπηρεσίες.

ChatGPT και σχολικές εργασίες: Βοήθημα ή εύκολη λύση;

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση δημιουργεί νέες ευκαιρίες, αλλά και προβληματισμούς για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.

Η ESET επισημαίνει ότι η αξιοποίηση του ChatGPT για την κατανόηση μιας έννοιας, την επεξήγηση μιας άσκησης ή την επανάληψη της ύλης μπορεί να λειτουργήσει θετικά.

Αντίθετα, η συστηματική χρήση του για την παραγωγή έτοιμων εργασιών ενδέχεται να περιορίσει την ανεξάρτητη σκέψη και να παραβιάζει τους κανόνες ακαδημαϊκής δεοντολογίας.

Η παιδοψυχολόγος Kamila Ryšánková προτείνει μια απλή πρακτική: πρώτα το παιδί να προσπαθεί μόνο του και στη συνέχεια να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να ελέγξει τη συλλογιστική του ή να ζητήσει διευκρινίσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως υποστηρικτικό εργαλείο μάθησης και όχι ως υποκατάστατο της προσωπικής προσπάθειας.

Δέκα πρακτικές συμβουλές για τους γονείς

Η ESET προτείνει μια σειρά μέτρων για την ασφαλέστερη χρήση του ChatGPT από εφήβους:

  1. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί είναι τουλάχιστον 13 ετών και χρησιμοποιεί προσωπικό λογαριασμό.
  2. Συνδέστε τον λογαριασμό του με τον δικό σας μέσω των γονικών ελέγχων.
  3. Διατηρήστε ενεργοποιημένους τους περιορισμούς ευαίσθητου περιεχομένου.
  4. Καθορίστε ώρες κατά τις οποίες δεν επιτρέπεται η χρήση του ChatGPT.
  5. Ενεργοποιήστε το Study mode για τις σχολικές εργασίες.
  6. Εξετάστε τις ρυθμίσεις μνήμης, φωνής και δημιουργίας εικόνων.
  7. Ελέγξτε τις ρυθμίσεις χρήσης συνομιλιών για εκπαίδευση μοντέλων.
  8. Ενεργοποιήστε τον πολυπαραγοντικό έλεγχο ταυτότητας και χρησιμοποιήστε ισχυρούς κωδικούς.
  9. Ελέγχετε για ψεύτικες εφαρμογές και ύποπτες επεκτάσεις browser.
  10. Συμφωνήστε με το παιδί βασικούς κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων και την αναζήτηση ανθρώπινης βοήθειας.

Η ασφαλής χρήση της AI ξεκινά από την οικογένεια

Το βασικό συμπέρασμα της ESET είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά εκπαιδευτικά οφέλη, αλλά η ασφαλής χρήση της απαιτεί περισσότερα από τεχνικούς περιορισμούς.

Το ChatGPT for Teens δημιουργεί ένα περισσότερο προστατευμένο περιβάλλον για τους εφήβους, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο ανακριβών απαντήσεων, υπερβολικής εξάρτησης ή έκθεσης προσωπικών δεδομένων.

Για τους γονείς, η ουσιαστικότερη προσέγγιση είναι ο συνδυασμός τεχνολογικών εργαλείων, ενημέρωσης και ανοιχτής επικοινωνίας.

Στόχος δεν είναι να αποκλειστούν οι νέοι από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά να μάθουν να τη χρησιμοποιούν με κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και επίγνωση των ορίων της.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΘΕΜΑΤΑ

Το δημοφιλές παιχνίδι λέξεων Wordle στα Ελληνικά από τον Διομήδη Σπινέλλη

Πολλοί γνωρίζουν και παίζουν - κάποιοι μετά μανίας -...

Citrix Executive Leadership Forum: Η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και η ψηφιακή κυριαρχία στο...

Τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η νέα...

ΔΕΗ: Σε τελική ευθεία το mega data center στη Δυτική Μακεδονία-Ωριμάζουν οι συζητήσεις με...

Στην τελική ευθεία εισέρχεται το σχέδιο της ΔΕΗ για...

Η CAPA ανακοινώνει τη θέσπιση Κώδικα Δεοντολογίας για τις Εταιρικές Υποθέσεις

Ο Κώδικας αποτυπώνει τη σύγχρονη πραγματικότητα και βασίζεται στην αλήθεια...

Ασφάλεια σιδηροδρόμων: Ολοκληρώθηκε η διερευνητική αποστολή του ΕΚ στην Ελλάδα

Αντιπροσωπεία της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενημερώθηκε για...

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Θετικά αποτελέσματα στη μάχη κατά της εισιτηριοδιαφυγής σε Μετρό και Τραμ

Αύξηση 43,1% στους ελέγχους κομίστρου, μείωση των βεβαιωμένων προστίμων...

Ψηφιακά μπλακάουτ: Από τη Microsoft στην NSA

Οι διαδοχικές διακοπές λειτουργίας κρίσιμων ψηφιακών υποδομών αναδεικνύουν τους...

Foldable smartphones: Προς διπλασιασμό η αγορά έως το 2028

Νέα αναπτυξιακή δυναμική αναμένεται να αποκτήσει η παγκόσμια αγορά...

Η Emirates διοργανώνει Open Days στην Ελλάδα για την πρόσληψη νέων μελών πληρώματος καμπίνας

Η Emirates, η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία παγκοσμίως, αναζητά υποψήφιους...

Το Vodafone Business κάνει την τεχνολογία πιο απλή για κάθε επιχείρηση

Το Vodafone Business παρουσιάζει τα Vodafone Services για Microsoft...