Οι ευρωβουλευτές ζητούν ένα πραγματικό ευρωπαϊκό δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, το οποίο θα είναι διαλειτουργικό, καινοτόμο, προσβάσιμο και διατροπικό, προσφέροντας ουσιαστική αξία τόσο στους πολίτες όσο και στις δημόσιες επενδύσεις.
Με 34 ψήφους υπέρ, καμία κατά και επτά αποχές, η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού (TRAN) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε το βράδυ της Δευτέρας τις συστάσεις της για την επιτάχυνση της ανάπτυξης του ευρωπαϊκού δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, σε συνέχεια του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάστηκε πέρυσι.
Οι σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας αποτελούν στρατηγικό πλεονέκτημα για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την εδαφική συνοχή, τη μετατόπιση των μετακινήσεων προς άλλα μέσα μεταφοράς, την κλιματική ουδετερότητα και τη στρατηγική αυτονομία, επισημαίνουν οι ευρωβουλευτές.
Καλύτερη σύνδεση πόλεων και περιφερειών
Οι ευρωβουλευτές ζητούν μια προσέγγιση «πρώτα το δίκτυο» (network-first), η οποία θα ενσωματώνει τον σχεδιασμό των υποδομών υψηλής ταχύτητας στα περιφερειακά και αστικά δίκτυα κινητικότητας, στις τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες, στην ενεργή κινητικότητα και στους μεγάλους πολυτροπικούς κόμβους μεταφορών.
Επιμένουν ότι το δίκτυο δεν θα πρέπει να συνδέει μόνο τις πρωτεύουσες της ΕΕ, αλλά και τους μεγάλους αστικούς κόμβους σε όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, καθώς και βασικές γειτονικές χώρες, είτε μέσω απευθείας σιδηροδρομικών υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας είτε μέσω αποτελεσματικών συνδέσεων με το δίκτυο υψηλής ταχύτητας.
Με αυτόν τον τρόπο, η ανάπτυξη του δικτύου θα συμβάλει στη μείωση των εδαφικών ανισοτήτων και στην ενίσχυση της συνδεσιμότητας των περιφερειακών και λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών, προσθέτουν οι ευρωβουλευτές.
Η έκθεση τάσσεται υπέρ της ολοκλήρωσης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και του εντοπισμού των συνδέσεων που λείπουν, των εγκαταλελειμμένων ή ανεπαρκώς εξυπηρετούμενων τμημάτων, καθώς και των διασυνοριακών συνδέσεων με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Επαρκής και ειδικά προβλεπόμενη χρηματοδότηση
Οι ευρωβουλευτές ζητούν τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των υφιστάμενων και μελλοντικών ευρωπαϊκών πόρων για την ανάπτυξη του δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας.
Θέλουν το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 να εξασφαλίζει επαρκή και ειδικά προβλεπόμενη χρηματοδότηση για τον τομέα, μεταξύ άλλων μέσω της διατήρησης και ενίσχυσης του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) και της συνέχισης της υποστήριξης επενδύσεων που προωθούν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή μέσω των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (NRPP).
Προσιτές τιμές και διαφάνεια στα σιδηροδρομικά εισιτήρια
Το κείμενο που εγκρίθηκε ενθαρρύνει τις χώρες και τους σιδηροδρομικούς φορείς να καταστήσουν τα εισιτήρια των τρένων υψηλής ταχύτητας πιο προσιτά, μεταξύ άλλων μέσω προσιτών ναύλων και κατάλληλων συστημάτων μειωμένων τιμών ή συνδρομών.
Οι χαμηλότερες και περισσότερο προβλέψιμες τιμές μπορούν να αυξήσουν την επιβατική κίνηση και να υποστηρίξουν τη μετατόπιση των μετακινήσεων προς τον σιδηρόδρομο.
Το κείμενο ζητά επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια στην τιμολόγηση των εισιτηρίων και χαιρετίζει τη νομοθετική εργασία που βρίσκεται σε εξέλιξη για το Passenger Package, η οποία αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός διαφανούς και διαλειτουργικού ευρωπαϊκού οικοσυστήματος έκδοσης εισιτηρίων.
Επόμενα βήματα
Το μη δεσμευτικό ψήφισμα θα πρέπει πλέον να τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τη δεύτερη σύνοδο του Οκτωβρίου.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το Σχέδιο Δράσης για τους Σιδηροδρόμους Υψηλής Ταχύτητας (High-Speed Rail Action Plan), το οποίο καθορίζει τα βήματα που απαιτούνται για τη δημιουργία, έως το 2040, ενός ταχύτερου, περισσότερο διαλειτουργικού και καλύτερα συνδεδεμένου ευρωπαϊκού δικτύου.
Από το 2014, περισσότερα από 100 δισ. ευρώ από προγράμματα της ΕΕ έχουν διατεθεί σε έργα σιδηροδρομικών υποδομών.
