Η παρουσίαση του Ομότιμου Καθηγητή του ΑΠΘ, κ. Γεωργίου Ζαλίδη, στο 4o Φόρουμ για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, που πραγματοποιήθηκε στις 19 και 20 Μαρτίου 2026 στην Αλεξανδρούπολη, αναδεικνύει μια από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις της εποχής μας: τη σύνδεση της υψηλής τεχνολογίας με την περιβαλλοντική επιβίωση και την οικονομική σταθερότητα της Περιφέρειας.
Ο κ. Γεώργιος Ζαλίδης, Διευθυντής του Εργαστηρίου Remote Sensing, Spectroscopy and G.I.S. και Ομότιμος Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μίλησε για τη διακυβέρνηση δεδομένων παρατήρησης ως θεμέλιο για την ασφάλεια των εδαφο-υδατικών οικοσυστημάτων, υποστηρίζοντας την μετασχηματιστική ανθεκτικότητα και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, στις 23.10.25 εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η Νέα Οδηγία που βάζει τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης αγροτικών οικοσυστημάτων, τη βάση δηλαδή για την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής της Ευρώπης, καθώς αυτά είναι που υποστηρίζουν όλη την διατροφική μας αλυσίδα.
Ακραία φαινόμενα όπως πλημμύρες και λειψυδρία, αλλά και η διάβρωση των εδαφών, αλλαγές χρήσεων γης καλούνται να αντιμετωπιστούν. Η ανάγκη για λειτουργική γνώση σημαίνει ότι πρέπει τα δεδομένα αυτά να έχουν λειτουργική διαχείριση, με συνεχή παρακολούθηση, με αξιόπιστα δεδομένα και με συγκρίσιμη πληροφορία, ώστε η περιβαλλοντική πληροφορία να γίνεται στρατηγικός πόρος. Ο ρόλος της επιστήμης παρατήρησης της γης γίνεται μέσα από δορυφορικά συστήματα, από τηλεμετρικούς σταθμούς και φασματοσκοπία αλλά και μέσα από εργαστηριακά δεδομένα.
Η πρόληψη δεν είναι έλλειψη δεδομένων, αλλά τα κατακερματισμένα συστήματα , τα διαφορετικά πρότυπα και η χαμηλή διαλειτουργικότητα αλλά και η περιορισμένη αξιοποίηση από την ίδια τη διοίκηση.
Τα Digital Twins (ψηφιακά δίδυμα) είναι δυναμικές ψηφιακές αναπαραστάσεις οικοσυστημάτων που επιτρέπουν τη μετατροπή των δεδομένων σε λειτουργική κατανόηση των οικοσυστημάτων δίνοντας τακτικά reports στην κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση έτσι ώστε να λαμβάνονται στοχευμένες πολιτικές ανάλογα με το πρόβλημα.
Την ίδια ώρα, τα Digital Twins επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση και τον έγκαιρο εντοπισμό κινδύνων, τη δυναμική προσαρμογή πολιτικών χρήσης γης και υδάτων αλλά και την συντονισμένη και ολιστική διαχείριση των οικοσυστημάτων.
Από τη μετασχηματιστική ανθεκτικότητα, μέσω των παραπάνω περνάμε πλέον στην κοινωνική ανθεκτικότητα, τα υγιή εδαφο-υδατικά οικοσυστήματα διασφαλίζουν τη παραγωγή τροφίμων, μειώνουν τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, προστατεύουν τους φυσικούς πόρους και στηρίζουν τις περιφερειακές οικονομίες, συμβάλλοντας έτσι στην κοινωνική σταθερότητα, την οικονομική ανθεκτικότητα και την βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη.
